Jules Gabrıel Verne’in Kronobiyografisi

J

     1828
     Dava vekili Pierre Verne ile Sophie Allotte de la Fuye’nin oğlu Jules Gabriel Verne, 8 Şubat’ta Nantes – Feydeau Adası’nda doğar.
     1829
     26 Haziran günü erkek kardeşi Paul doğar; bunu kız kardeşlerinin doğumu izleyecektir. Anna (1837-1919) sonradan Ducrest de Villeneuve ile Mathilde (1839-1920) Fleury ile ve Marie (1842-1913) Guillon ile evlenecektir.
     1833-1846
     Önce bir uzun deniz yolculuğu kaptanından dul kalan Madam Sambin’in okuluna, ardından Saint-Stanislas Okulu’na, küçük Saint-Donatien Papaz Okulu’na, son olarak da bugün Nantes Lisesi olan Collège Royal’e devam eder.
     1840’tan itibaren Feydeau Adası’nda Jean-Jacques Rousseau Sokağı’nda oturur. İlkbahar sonu ile yaz mevsiminde Verne ailesi Nantes yakınlarındaki Chantenay’de kalır.
     Bakaloryasını alır. Babasını memnun etmek için hukuk okumaya karar verir. Nisan’da Paris’e gidip ilk yıl hukuk sınavlarına girer. Âşık olduğu kuzeni Caroline Tronson, 27 Nisan’da Emile Dezaunay’yle evleneceğinden, ailesi kendisini Nantes’tan uzaklaştırır.
     1847-1848
     Herminie Arnault-Grossetière’e (1827-?) âşık olur ve ona çok sayıda şiir ithaf eder.
     Temmuz’da ikinci yıl hukuk sınavları için Paris’e döner. Herminie’nin 19 Temmuz’da Armand Terrien de la Haye ile evlendiği haberini alır ve 30 Temmuz’da annesine “Düş Mektubu”nu gönderir. Kimi edebiyat salonlarına devam eder ve bu dönemden itibaren hukuktan çok edebiyata ilgi duyar.
     Hukuk lisansını tamamlar. Çok sayıda tiyatro oyunu yazar. Oğul Alexandre Dumas ile bağlar kurar ve “Le dîner des ‘Onzesans-femme’ / Damsız Onbirler Toplantıları”nı başlatır.
     Sahnelenen ilk oyunu ve yayımlanan ilk metni olan “Pailles rompues”nün ilk temsili yapılır. Nantes’lı müzisyen Aristide Hignard ile yakın bir dostluk kurar, kendisi için mizahî opera librettoları yazar. “Quiridine et Quidinerit”yi tamamlar.
     İlk iki öyküsü “Les Premiers Navires de la marine mexicaine” ve “Un voyage en ballon”, Breton Pitre-Chevalier’nin yönettiği Le Musée des familles dergisinde yayımlanır. Ekim ayında ilk yüz felci krizini geçirir “Monna Lisa”yı yazmaya başlar.
     Babasının mirasını reddedip kendisini edebiyata verir. “Pierre-Jean”ı yazar. Musée’de “Martin Paz” ve “Les Châteaux en Californie” yayımlanır. Théâtre Lyrique’in sekreteri olur.
     Hignard’ın müziğiyle “Colin-Maillard”ın prömiyeri / ilk gösterisi yapılır. Paul Verne, Haiti’den döner, dönüşü La Guerche’te, Prudent amcanın (Oncle Prudent) evinde kutlanır. Jules Verne, Nantes’ta Laurence Janmar ile tanışır ve ona âşık olur. “Le Siège de Rome”u yazar.
     Haziran’da Théâtre Lyrique’in yöneticisi Jules Seveste ölünce, Jules Verne sekreterlik görevini bırakır. Laurence Janmar Ağustos ayında evlenir. “Maître Zacharius”, Musée’de yayımlanır.
     Müziğini Hignard’ın yaptığı “Compagnons de la Marjolaine”in prömiyeri yapılır. İkinci bir yüz felci krizi ve sindirim rahatsızlıkları geçirir. Evlenmek ister. “Le Mariage de M.Anselme des Tilleuls”ü yazar ve “Les Heureux du jour” oyunu üzerinde çalışır. “Un hivernage dans les glaces” Musée’de yayımlanır. İlk şarkısı yayımlanır. Zuhaf Askerleri, İleri!
     17 Mayıs’ta arkadaşı Auguste Lelarge’ın Aumée de Viane’la evleneceği düğün için Amiens’e hareket eder. Gelinin iki kız çocuklu dul kız kardeşi olan Honorine de Viane’a (Morel) âşık olur. Malî durumunu iyileştirmek için borsada çalışmaya karar verir. “San Carlos”u yazar. Müziğini Hignard’ın yaptığı “Daphné”yi yayımlar.
     10 Ocak’ta Jules ile Honorine son derece sade bir törenle evlenirler. Müziğini Hignard’ın yaptığı ilk şarkı kitabı yayımlanır.
     17 Şubat’ta, müziğini yine Hignard’ın yaptığı “M. De Chimpanzé”nin prömiyeri yapılır. Üçüncü yüz felci krizini geçirir.
     Hignard ile İngiltere ve İskoçya’yı gezer, “İngiltere ve İskoçya’ya Yolculuk / Voyage en Angleterre et en Écosse” başlıklı uzun anlatısı bugün hâlâ yayımlanmamıştır. İskoçya manzaraları için yaptığı betimlemeler “Les Indes noires” ve “Le Rayon vert”de yer alacaktır.
     Paul Verne bahriyeden ayrılır ve Berthe Meslier des Montarand’la evlenir, o da borsada çalışacaktır.
     Müziğini Hignard’ın yaptığı “L’Auberge des Ardennes”in, 1 Haziran günü ise “Onze jours de siège”in prömiyeri yapılır.
     15 Haziran’da Hignard’la ikinci bir deniz yolculuğuna çıkıp Norveç ve İskandinavya’ya gider. “Un billet de loteire”yi yazmak için yolculuk notlarını içeren defterden yararlanır. (Bu defter bugün kayıptır)
     3 Ağustos’ta, kendisi yolculuktayken tek çocuğu Michel Verne dünyaya gelir.
     Ekim’e doğru yayımcı Hetzel’le tanışır. “Un voyage en l’air” adını verdiği eserini “Cinq semaines en ballon” haline getirir. 23 Ekim’de yayımcıyla ilk kontratını yapar.
     31 Ocak’ta ilk “Voyage extraordinaire / Olağanüstü Seyahatler” olan “Cinq semaines en ballon” satışa konur. Nadar’ın kurduğu “Havadan Daha Ağır Araçlarla Hava Yolculuğunu Destekleme Derneği”nin denetçisi olur. Müziğini Hignard’ın yaptığı ikinci şarkı kitabı yayımlanır. Musée’de “A propos du Géant” yayımlanır.
     1864
     Ocak’ta Hetzel’le ikinci kontratını yapar. Musée’de “Edgar Poe et ses oeuvres” yayımlanır. Hetzel “Paris au XXé siécle”ın el yazmasını reddeder.
     20 Mart’ta, içinde “Aventures du capitaine Hatteras”nın bulunduğu Magasin d’education et de Récréation / Eğitim ve Eğlence Dergisi’nin birinci sayısı çıkar. “Voyage au centre de la Terre” kitapçılarda satışa sunulur. Musée’de “Le Comte de Chanteleine” yayımlanır.
     Dördüncü yüz felci krizini geçirir. Auteuil’e yerleşir.
     1865
     “De la Terre à la Lune” satışa çıkar. Musée’de “Les Forceurs de blocus” yayımlanır. Magasin’de “Les Enfants du capitaine Grant” tefrika edilir (20 Aralık 1865-5 Aralık 1867). Le Crotoy’dan deniz yolculuğuna çıkar. “L’Oncle Robinson”u yazar, ama Hetzel el yazmasını geri çevirir, yeniden ele alındıktan sonra “L’ile mystérieuse” haline getirilecektir. Estelle Hénin ölür, yirmi dokuz yaşındaki Duchesnes’le (yazarın metresi) evlenir. Tréport’a yerleşir ve Paris’te Sèvres Sokağı’nda geçici bir konut tutar. Üçüncü kontratını yapar, yılda üç cilt için anlaşmıştır. Coğrafya Derneği’ne üye olur.
     1866
     Lavallée’nin başladığı “Géographie de la France et de ses colonies”yi Le Crotoy’da yazar. “Vingt mille lieues sous les mers” üzerinde çalışır.
     1867
     Kardeşi Paul’le “Great Eastern” gemisiyle ABD’ye hareket eder; New York’u ve Niagara Şelâlesini görür.
     1868
     Saint-Michel adlı bir şalupa yaptırır. Dördüncü kontratını yapar.
     1869
     Magasin’de “Vingt mille lieues sous les mers” yayımlanır. Arthur Rimbaud “Sarhoş Gemi”yi yazmak için bu kitaptan esinlenir. Les Débats’da “Autour de la Lune” yayımlanır.
     1870
     Les Débats’da “Une ville flottante” yayımlanır. Hetzel “Découverte de la Terre”i basar. “Fransız Onur Nişanı Şövalyesi” unvanını alır. “Le humbug”ı yazar. Savaş sırasında Le Crotoy’da sahil muhafızı olur, karısı ve çocukları Amiens’te kalır.
     1871
     Magasin’de “Aventure de trois Russes et de trois Anglais” yayımlanır. Beşinci kontratını yapar, yılda üç yerine iki cilt için anlaşır. 3 Kasım’da Pierre Verne ölür. Temmuz ayında Amiens’e yerleşir.
     1872
     Musée’de “Une fantaisie du docteur Ox” yayımlanır. Amiens Akademisi’ne seçilir. “Voyages extraordinaires” Fransız Akademisi’nce ödüllendirilir. Magasin’de “Le Pays des fourrures”, Le Temps’da “Le Tour du monde en 80 jours” yayımlanır.
     1873
     “Un neveu d’Amérique”in prömiyeri yapılır. Amiens’de balona biner ve bunun öyküsünü yazar; “Vingt-quatre minutes en ballon”. Bulletin de la Société de géographie’de “Les Méridiens et le calendrier” yayımlanır. Longueville Bulvarı’nda 44 numaraya taşınır.
     1874
     Magasin’de “L’ile mystérieuse”, Le Temps’da “Le Chancellor” yayımlanır. “Le Tour du monde en 80 jours”un oyununun prömiyeri yapılır. Daha önce Musée’de basılmış öykülerin elden geçirilmiş ve sansürlenmiş biçimini “Le Docteur Ox” başlığıyla Hetzel basar.
     1875
     Amiens Akademisi’nde Gustave Dubois ve Gédéon Baril’i kabul eder, “Une ville idéale”i okur.
     1876
     Magasin’de “Michel Strogoff” yayımlanır. Saint-Michel II’yi satın alır. Honorine Verne ağır bir hastalık geçirir.
     Magasin’de “Hector Servadac”, Le Temps’da “Les Indes noires” yayımlanır. Saint-Michel III’ü satın alır. Honorine yine hastalanır. Jules Verne ilk büyük maskeli baloya katılır. Michel Verne başkaldırır ve ıslahevine gönderilir. “Voyage au centre de la Terre” için Pont-Jest davası açılır.
     1878
     Magasin’de “Un capitaine de quinze ans” yayımlanır. “Les Enfants de capitaine Grant”ın oyununun prömiyeri yapılır. “Découverte de la Terre” elden geçirilerek “Histoire des grands voyages et des grands voyageurs” genel başlığıyla yayımlanır.
     4 Şubat günü Michel Verne yargı kararıyla Hindistan’a gönderilir. Saint-Michel III’le Lizbon, Tanca, Cebelitarık ve Cezayir’e ilk yolculuk yapılır.
     1879
     Le Temps’da “Les Tribulations d’un Chinois en Chine”, Magasin’de “Les Cinq Cent Millions de la Bégum”, Hetzel’in yayınevinde de “Les Révoltés de la Bounty” yayımlanır. “Histoire des grands voyages et des grands voyageurs”ün ikinci cildi “Les Navigateurs du XVIIIé siécle” satışa çıkar. Saint-Michel III’le ikinci bir yolculuğa çıkar, bu kez İngiltere ve İskoçya’ya gidilir.
     1879-1881
     Amiens’de kalan Romen Luise Teutsch (1845-?) ile ilişki kurduğuna dair söylentiler yayılır.
     1880
     Magasin’de “La Maison à vapeur” yayımlanır. “Michel Strogoff”un oyununun prömiyeri yapılır. “Histoire de grands voyages et des grands voyageurs”ün üçüncü cildi yayımlanır; “Les Voyageurs du XIXè siècle”. Michel Verne, Thérèse “du gazon” ile evlenir.
     1881
     Magasin’de “La Jangada” yayımlanır. Üçüncü bir deniz yolculuğuyla Hollanda, Almanya üzerinden Kopenhag’a kadar uzanır. Amiens Akademisi’nde Pacaut’nun söylevine karşılık verir. “Dix heures en chasse”ı okur.
     1882
     Magasin’de “L’Ecole des Robinsons”, Le Temps’da “Le Rayon vert” yayımlanır. “Voyage à travers l’impossible”in prömiyeri yapılır.
     Ekim ayında Charles-Dubois Sokağı 2 numaraya yerleşir.
     1883
     Magasin’de “Kéraban le Tétu” yayımlanır. Aynı sene içinde “Kéraban le Tétu” oyununun prömiyeri yapılır. Michel Verne 16 yaşındaki Jeanne Reboul’ü (1867-1959) kaçırır.
     1884
     Le Temps’da “L’Archipel en feu”, Magasin’de “L’Etoile du Sud”, Le Figaro illustré’ de “Frritt-Flacc” adlı öyküsü yayımlanır. Büyük olasılıkla “Le Chêteau des Carpathes”ı yazmaya başlar. Saint-Michel III’le dördüncü büyük deniz yolculuğuna çıkar. Akdeniz’i dolaşır.
     1885
     Le Temps’da “Mathias Sandorf”, Magasin’de André Laurie’nin işbirliğiyle “L’Epave du Cynthia” yayımlanır, İkinci maskeli balo yapılır.
     1886
     Magasin’de “Un billet de lotaire”, Les Dèbats’da “Robur le Conquérant” yayımlanır. Saint-Michel III satılır.
     9 Mart’ta Gaston Verne, Jules Verne’e suikast girişiminde bulunur.
     17 Mart’ta Hetzel ölür. İki çocuk babası olan Michel Verne ayrılır ve Jeanne Reboul’le evlenir.
     1887
     Le Temps’da “Le Chemin de France”, Hetzel’in yayınevinde “Gil Braltar”, Magasin’ de “Nord contre Sud” yayımlanır. “Mathias Sandorf”un prömiyeri yapılır.
     15 Şubat’ta annesi Sophie Verne ölür.
     Kasım ayında Belçika ve Hollanda’ya bir turne yapar ve orada “Aventures de la famille Raton, conte de fées”yi okur.
     1888
     Magasin’de “Deux ans de vacances” yayımlanır. Mayıs ayında Amiens Belediye Meclisi üyesi seçilir. 1892, 1896 ve 1900’de yeniden seçilecektir.
     1889
     Magasin’de “Famille Sans-Nom” yayımlanır. Badoureau’nun notlarına göre, “Sans dessus dessous” satışa çıkar. Amiens Belediye Sirki’ni açar.
     1890
     Magasin’de “César Cascabel” yayımlanır. Amiens Akademisi’nde “A Journée d’un journaliste en 2890”ı okur, bu yapıt oğlunun yazdığı bir metnin elden geçirilmiş biçimidir. Gitgide ciddileşecek çeşitli sağlık sorunları yaşar.
     1891
     Magasin’de “Mistress Branican”, Le Figaro illustré’de “Aventures de la famille Raton” yayımlanır. “Trop de fleurs” söylevini verir.
     1892
     Le Loleil’de “Claudius Bombarnac”, Magasin’de “Le Château des Carpathes” yayımlanır. Akademide Ricquier’in söylevine yanıt verir. “Un drame de Livonie”nin ilk taslağını yazar, büyük bir olasılıkla bu metin 1903’te Michel Verne tarafından elden geçirilecektir. Michel (1885-1960) ve Georges’un (1886-1911) ardından üçüncü erkek torunu Jean (1892-1980) dünyaya gelir. “Fransız Onur Nişanı Subayı” unvanını alır.
     1893
     Magasin’de “P’tit Bonhomme”, Le Figaro illustré’nin Noel sayısında “M. Ré-diéze et Mlle Mi-bémol” yayımlanır.
     1894
     Magasin’de “Mirifiques aventures de Maître Antifer” yayımlanır. “Souvenirs d’enfance et de jeunesse”i yazar. “Le Président malgré lui” söylevini okur.
     1895
     Magasin’de “L’ile à hélice” yayımlanır. “Le Beau Danube jaune”u yazar. Michel Verne babasıyla işbirliği yapar. Baş dönmelerinden şikâyetçidir.
     1896
     Magasin’de “Face au drapeau” ve “ “Clovis Dardentor” yayımlanır. “Face au drapeau için Turpin davası açılır. Kramp geçirir.
     1897
     Magasin’de “Le Sphinx des glaces” yayımlanır. 27 Ağustos’ta Paul Verne ölür. “En Magellanie”yi yazar. Sağlığı bozulur. Sürekli baş dönmeleri, sindirim bozuklukları ve işitmede aksaklıklar, yürümede zorluklarla karşılaşır.
     1898
     Magasin’de “Le Superbe Orénoque” yayımlanır. “Le Volcan d’or”u yazar.
     1899
     Magasin’de “Le Testament d’un excentrique” yayımlanır. Ağustos’ta Normandiya’ da Petites-Dalles’e gider; bu, çıkacağı son yolculuktur.
     1900
     Magasin’de “Seconde Patrie” yayımlanır. Ekim ayında, kâhya kadının ölümünün ardından, Longqueville Bulvarı’nda bulunan daha küçük eve döner.
     1901
     Magasin’de “Le Village aérien/La Grande Forét” ve “Les Histoires de Jean-Marie Cabidoulin” yayımlanır. “La chasse au météore” ve “Le Secret de Wilhelm Storitz”i yazar.
     1902
     Magasin’de “Les Frères Kip” yayımlanır. Çok yaşlıdır ve 1 Kasım günü yaşlılığından yakınarak; “Sözcükler elimden kaçıp gidiyor, fikirler uğramaz oldular” der.
     Magasin’de “Bourses de voyages”, “Un drame de Livonie”, “Maître du monde”, “L’Invasion de la mer” ve “Le Phare du bout du monde” yayımlanır.
     1905
     24 Mart günü son bir şeker krizinin ardından Jules Verne hayata gözlerini kapar. 

     NOT: Editions de la Manufacture için Oliver Dumas tarafından hazırlanan metinden alınmıştır.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz