Zehirli Mantar Uyarısı
Zehirli Mantar Uyarısı

Zehirli Mantar Uyarısı

     Sonbahar yağmurlarıyla birlikte doğada sıkça yetişen zehirli yabani mantarların tüketilmemesi konusunda vatandaşlar uyarıldı.
     Bakanlıktan yapılan açıklamada; Türkiye’de doğal olarak yetişen yaklaşık 70 zehirli mantar türü bulunduğu belirtilerek, sonbahar mevsiminde orman ve mera alanlarında doğal mantar yetiştiği, özellikle kırsal alanda yaşayan vatandaşların bu mantarları tüketmesi nedeniyle de çok sayıda mantar zehirlenmesi veya ölümle sonuçlanan olayların yaşandığı kaydedildi. Bilimsel ismi konulmayan hiçbir yabani mantarın yenilmemesini, yenilebilen her yabani mantarın ise zehirli ve hatta öldürücü olabileceği ihtimalinin her zaman akıllarda tutulması gerektiği ifade edilen açıklamada, pişirmekle, dondurmakla, kavanozlamakla veya başka bir işlemle zehirli mantarların zehirsiz hale getirilemeyeceği gerçeğinin de bilinmesi gerektiği vurgulandı.
     Türkiye’de önemli bir halk sağlığı olarak varlığını sürdüren mantar zehirlenmeleri hakkında bilinmesi gerekenleri araştırdığımızda şu bilgileri öğrendik:
     Mantar zehirlenmesi nedir?: Ormanlık alanlar ve kırlarda kendiliğinden yetişen yabani mantarların yenilebilenlerini zehirli olanlardan ayırmak oldukça zordur. Zehirli mantarları kolayca tanımak için ise pratik ayrım noktaları yoktur. Kulaktan dolma, yanlış, kalıplaşmış ve bilimsel değeri olmayan bilgilerle mantarları tanımaya ve yorumlamaya çalışmak, ölümcül sonuçlar doğurmaktadır. Hemen hemen bütün mantar zehirlenmelerine “Amanita Muscarina” ve “Amanita Phalloides” adı verilen iki cins zehirli mantar yol açmaktadır. Mantar zehirlenmeleri ve buna bağlı ölümlerden korunabilmek için yabani mantarlardan tümüyle uzak durmak gerekmektedir.
     Mantar zehirlenmesinin belirtileri nelerdir?: Zehirlenen kişide; göz yaşarması, bol tükürük salgılama, terleme, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal, baş dönmesi, karın bölgesinde kramplar ve göz bebeklerinde küçülme şikâyetleri olur.
     Tedavi yöntemleri nelerdir?: Hastalar vakit kaybetmeksizin kusturulmalıdır. Hasta en kısa zamanda doktora yetiştirilmeli, mümkünse hastanın yediği mantar örneği de beraberinde götürülmelidir. Hastanın midesi yıkanarak, aktif karbon uygulamalarına başlanmalı ve hastanın serum elektrolit ve sıvı dengesinin korunması sağlanmalıdır. Hastanın gözle görünür düzelmesi, birçok mantar zehirlenmesi türünde yanıltıcı olabilir. Bu düzelme mutlaka biyokimyasal ve hematolojik kan testleriyle teyit edilmelidir. Yeterli düzeyde tedavi edilemeyen vakalar, ağır karaciğer yetmezliği ve ölümle sonuçlanabilmektedir.
     Mantarlarla ilgili yaygın yanlışlar nelerdir?: Zehirli mantar yoğurtla yenildiğinde zehirlemez; pişirilen mantarlarda zehir yok olur; sirkeli ve tuzlu suda kaynatmakla mantarın zehri alınır; kurutulmuş mantarın yenmesiyle zehirlenme olmaz; çayırlarda yetişen mantarlar zehirli değildir; mantar koparıldığında rengi değişmezse zehirsizdir, mantarın iç kısmı mavileşirse zehirlidir; Ağaçlarda yetişen mantarlar zehirsizdir; zehirli mantar gümüş kaşıkla pişirilirse kaşık kararır; Salyangozlar zehirli mantarları yemezler; mantara zehri yılanlar verir vb. gibi söylentiler, hiçbir bilimsel geçerliliği olmayan bilgilerdir.