ABD’nin İmzaladığı Yabancı Dildeki İlk Antlaşma TÜRKÇE!..

A

     Biliyor musunuz?
     Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) tarihinde, kendi resmî dilinin haricinde imzaladığı ilk ve tek uluslararası antlaşmasının Türkçe olduğunu biliyor muydunuz? Ayrıca ABD’nin bir ülkeye vergi ödemeyi kabul ettiği tek antlaşmanın da bu olduğunu ve Osmanlı Padişahı III. Selim tarafından muhatap görülmediği için antlaşmayı, ABD’nin ilk başkanı George Washington’un, Cezayir Beylerbeyi Hasan Dayı ile karşılıklı imzalamak zorunda kaldığını biliyor muydunuz?
     Yeni bir denizci devlet olan ABD, 1783 yılında denizlerde tek başına bayrak gezdirmeye başladı. 25 Temmuz 1785’te de, bu yeni bayrağı taşıyan Kaptan Isaak Stevens’ın idaresindeki Maria isimli ilk gemi ile Kaptan O’Brien’in yönetimindeki Dauphin adlı gemi, Cezayir açıklarında izinsiz bulundukları için Osmanlı gemileri tarafından ele geçirildi. !793 Ekim ve Kasım aylarında, bu şekilde 11 Amerikan gemisi daha Osmanlıların eline geçti.
     Amerikan Kongresi, 27 Mart 1794 yılında, Osmanlı denizcilerine karşı koyacak güçte savaş gemisi inşa edilmesi için, Başkan George Washington’a 700 bin altına yakın harcama yetkisi verdi.
     5 Eylül 1795’te artık dayanma gücü kalmayan ABD, bir antlaşma yapmayı teklif ederek, Cezayir’deki esirlerin iadesi ve gerek Atlantik’te ve gerekse Akdeniz’de ABD sancağı taşıyan hiçbir tekneye dokunulmaması karşılığında Osmanlı’ya 642 bin altın ve yılda 12 bin Osmanlı altını ödemeyi kabul etti.
     ABD’nin iki asrı aşkın tarihinde, kendi dilinde olmayan tek uluslararası antlaşma Türkçe’dir ve 22 maddeden oluşan antlaşma gereği de, ABD’nin tarihinde vergi vermeyi kabul ettiği tek ülke Osmanlı İmparatorluğu’dur.
     Antlaşma ile ilgili belgenin orijinali ise, Yale Üniversitesi’nde bulunmaktadır.

     Tarihte yapılmış ilk yazılı antlaşma ise Kadeş Antlaşması’dır. M.Ö. 2000 yılında Anadolu’ya gelerek Kızılırmak Nehri’nin kıvrımına yerleşen Hititler, Anadolu’da ilk kez bir devlet kuran topluluk oldu. Bir süre sonra, Suriye yüzünden Mısırlılarla arası açılan Hititler, Kuzey Suriye’de Kadeş denilen yerde uzun süre savaştılar (M.Ö. 1296). Savaştan sonra, tarihin ilk yazılı antlaşması olan Kadeş Antlaşması imzalandı. 17 maddeden oluşan bu antlaşma, hiyeroglif yazıyla, pişmiş kil tabletler üzerine yazılmıştı.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz