Diş Sağlığında Koruyucu Hekimlik

D

     Dişler, belki de en çok ihmal edilen organların başında gelir. Dişçi koltuğu korkusundan mıdır yoksa yerine yenisinin yapılamayacağı düşüncesinden midir bilinmez! Hangisi olursa olsun bakımı yapılmayan, gerekli özenin gösterilmediği dişlerin kıymetini ancak kaybedince anlamaya başlar insan. Oysa çürüyüp ağrımaya başlamadan önce yılda iki kez yapılacak diş muayenesiyle ve günde iki kez fırçalamayla uzun yıllar sağlıklı dişlere sahip olunabilir.
     Ağız ve diş sağlığına gerekli özenin gösterilmesinin ve zamanında etkin önlemlerin alınabilmesinin mümkün olacağını belirten uzmanlar, gelişmiş toplumlarda en çok önem verilen sağlık konularının başında “Koruyucu Diş Hekimliği”nin geldiğini kaydediyorlar. Uzmanlar, diş bakımı ve kontrollerinin yanı sıra diş sağlığı için doğru beslenmek ve zararlı alışkanlıklardan uzak durmak gerektiğine dikkat çekerek, “Asitli, şekerli yiyecekler, sigara ve alkol tüketimi dişlere zarar verir. Kalsiyum yönünden güçlü yiyeceklerden süt, peynir, balık tüketilmelidir. Ayrıca, D vitamini kaynağı olan güneşten bol bol yararlanarak vücudun kalsiyum ihtiyacı karşılanmalıdır,” diyorlar. Uzmanların, diş ve diş sağlığı konusundaki aydınlatıcı ve yönlendirici bilgiler ise şöyle:
     Çocuklarda dişler ne zaman çıkmaya başlar?
     Çocuk 6 aylıkken süt dişleri çıkmaya başlar ve ortalama 2,5 yaşında alt ve üst çenede 10’ar adet olmak üzere 20 diş tamamlanır. Diş fırçası kullanımına çocuğun gelişim düzeyine göre 1,5-2 yaşından itibaren başlanması uygundur. Önceleri anne ve babalar çocuğa yardımcı olmalıdır. Bu yaşlarda diş fırçalamanın sevdirilmesi çok önemlidir. Çünkü ilk iletişim, bireyin hayatı boyunca dişleriyle olan ilişkisini belirleyecektir. Bu amaçla çocuğun en sevdiği oyuncağından ya da müzik dinletisinden yararlanılabilir.
     Dişlerin çürümesini önlemek için ne yapılmalıdır?
     Annelerin özellikle bebeklik döneminde sıklıkla yaptıkları bir hata vardır. Emzik ya da biberonu şeker, reçel vb. gibi gıdalara batırarak çocuklara verirler ve uyku aralarında şekerli süt, meyve suyu gibi gıdalara alıştırırlar. Böylelikle dişler çürümeye yatkın hale gelir. Diş çürümeleri genellikle azı ve küçük azı dişlerinin, çiğneyici yüzlerinde bulunan “fissür” adı verilen oluklarda başlar. “Fissür örtücü” ile olukların üzeri kapatılıp çürümenin başlaması önlenir. Bu işlem, 6 yaşından itibaren çıkan daimi azı ve küçük azı dişlerine de uygulanabilir. Bir diğer yöntem de dişlere yüzeysel flor uygulanmasıdır.
     Diş ve çene bozukluklarının tedavisinde nasıl bir yol izlenmelidir?
     Tüm dünyada koruyucu diş hekimliği önem kazanmış, güzel ve sağlıklı dişlere sahip olmak için ebeveynler çocuklarını 4-5 yaşından itibaren düzenli olarak ortodontiste götürmeye başlamışlardır. Kalıtım, gelişim yetersizlikleri, kötü alışkanlıklar (parmak emme, uzun süre yalancı meme ve biberon kullanma, tırnak yeme) gibi faktörler sebebiyle oluşan diş ve çene bozuklukları ortodontistler tarafından tedavi edilmektedir. Güzel bir gülümseme için dişlerdeki bozuklukları düzeltmek amacıyla yapay yolla yenileme yaklaşımlarına başvuranlar unutmasınlar ki; her zaman doğalı korumak ancak en mükemmel sonucu sağlayabilir. Bu da küçük yaşlardan itibaren düzenli ağız bakımının yanı sıra ortodontik tedavilerin yardımıyla mümkündür. Ortodontik tedavilerde yaş sınırı yoktur. Küçük yaşlarda büyümenin yönlendirilmesiyle çok çarpıcı yüz ve profil değişiklikleri elde edilebilmekte, erişkin bireylerin ise dişleri düzgünleştirilirken gerekirse cerrahi yaklaşımlardan destek alınabilmektedir.
     Dişlerin kaybedilmesi durumunda ne yapılmalıdır?
     Dişlerin istenmeyen nedenlerle kaybedilmesi durumunda insanın kemik yapısı doğrultusunda uygulamalar tercih edilmektedir. Tabii ki en önemlisi, ağız bakımının her zaman özenle yapılması ve dişlerin korunmasıdır. Dişlerin fırçalanması ve en az 6 ayda bir hekim kontrolünden geçirilmesi çok önemlidir.

     (Orhan Dirkeç-Diş Hekimi)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz