Protez Dişlerin Bakımı
Protez Dişlerin Bakımı

Protez Dişlerin Bakımı

     İnsanların estetik görünüme oldukça önem vermelerine karşın, biraz ihmal, biraz korku, biraz da bir şey olmaz düşüncesiyle dişlerin bakım ve tedavisi en çok ihmal edilen sağlık konularından biridir.
     Bakımını ve tedavisini ertelediğimiz dişlerin kaybı sonucunda, kişinin sosyal ve psikolojik yönden de etkilendiğini kaydeden Prof. Dr. Nesrin Anıl, “Diş kaybı sonucunda ileride daha büyük sorunlar yaşanmaması için kaybın yaşandığı dönemde yapay materyallerle o boşluğun yeri mutlaka doldurularak protezden beklenen işlevlerin sağlanması gerekir,” dedi.
     Prof. Dr. Anıl, diş hekimlerinin doğal dişleri mümkün olduğu kadar uzun süre ağızda tutmak prensibine bağlı çalıştıklarını belirterek, “Dişlerin tamamen veya kısmen kaybedildiği durumlarda tüm fonksiyonlarını yerine getiren doğal dişlerden destek alan hareketli, sabit veya implant destekli protezler yapılmalıdır,” diye konuştu ve diş protezleri konusundaki sorularımızı şöyle yanıtladı:
     Diş protezi nedir?
     Ağızda, çeşitli nedenlerle meydana gelmiş diş kayıpları sonucunda, oluşan estetik ve fonksiyonel ihtiyaçları gideren, çeşitli materyallerle oluşturulan yapılara protez denir.
     Diş protezi hangi durumlarda yapılır?
     Şekil bozukluğu, renk değişimi olan, çürük veya darbe sonucunda madde kaybına uğramış dişlere öncelikle onarımlar (dolgu, kron–kaplama) yapılmalıdır. Burada asıl amaç, hastanın doğal dişlerini korumaktır. Bir diş, kırık veya çürük nedeniyle aşırı kayba uğramış olabilir ama bu dişi hâlâ ağızda tutma yolu bulunabilir. Bu dişlere kanal tedavisi, üzerine kaplamalar yapılabilir. Bu tedavilerin gerçekleştirilemediği ve dişler kurtarılamayıp çekildiğinde, oluşan kısmî veya tüm diş kayıpları durumunda, fonksiyonel ve estetik olarak doğal dişlerle yakın görev görecek protezler yapılır.
     Diş protezinin amacı nedir?
     Protezlerle, hastanın kaybolan çiğneme fonksiyonları tekrar kazandırılmaya çalışılırken, aynı zamanda meydana gelen konuşma ve estetik görünümdeki bozukluğun düzeltilmesi amaçlanır.
     Kaç çeşit protez vardır?
     Protezler, sabit ve hareketli olarak iki türlü yapılabilir. Hareketli protezler hasta tarafından çıkarılabilen protezlerdir ve bu protezler tamamen veya kısmen diş kaybı olan kişilere yapılır. Sabit protezler ise, ağızda başka dişler de bulunması halinde tercih edilen ve hasta tarafından çıkarılamayan protezlerdir. Özellikle genç hastalarda durum elveriyorsa doğal dişlerde onarımlardan, diş eksikliği olanlarda da köprü veya implant üstü sabit protezlerden faydalanılabilir.
     Diş kayıplarının doğurduğu sakıncalar nelerdir?
     Bir diş çekildiğinde yeri doldurulmazsa komşu dişler boşluğa doğru kayabilir, karşı dişler de bu boşluğa doğru uzayabilir. Karşılıklı olarak dişlerin kapanış ilişkileri bozulur ve bunlar da aynı zamanda baş-boyun kaslarında ve çene eklemlerinde rahatsızlıkların oluşmasına neden olabilir. Uzun süre yeri doldurulamayan dişlerin yerine ileride protez yapacak yeterli alan bulunamaz ve bu da protez yapımı açısından güçlüklere neden olabilir.
     Protez herkese yapılabilir mi?
     Hastalar protetik açıdan değerlendirilir. Sabit veya hareketli protez yapmanın koşulları vardır. Ağızda kalan dişin çevre dokularıyla (diş eti) olan sağlıklı ilişkisi de protez yapımını etkileyen bir durumdur. Bazı diş eti hastalıkları kemik dokusunun kaybıyla gider ve bu kayıp ilerlediğinde artık bu dişler protez desteği olarak kullanılamaz. İstenilen ideal durum, dişin çevresindeki kemikte kayıp ve diş etinde herhangi bir rahatsızlık oluşmadan hastayı tedavi etmektir.
     Hareketli protezlerin yapılma süresi nedir?
     Diş çekildikten sonra hastanın da durumuna göre ideal olarak 5 veya 6 ay sonra protez yapılmalıdır. Bu süre içinde hastalara geçici protezler yapılır. Belirtilen süre beklenmeden yapılan protezlerin zaman içinde doku uyumu bozulur. Bunu hastalar “protezim bollaştı” şeklinde ifade ederler.
     Protez temizliği nasıl olmalıdır?
     Protez kullanımı, ağız hijyeni ve ağız bakımına daha fazla dikkat gerektirir. Her yemekten sonra doğal dişler fırçalanmalı, protezler fırça ve sıvı sabun ile temizlenmelidir. Diş macunu protezlerin çizilmesine neden olur. Sabit protezlerde ise diş fırçası, diş macununa ek olarak diş ipi kullanımı da son derece önemlidir. Hareketli protezler akşamları çıkarılmalı ve ağız dokusu 8 saat dinlendirilmelidir. 

     (Prof. Dr. Nesrin Anıl – H. Ü. Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir