Kolon Kanseri

K

     Son günlerde adını sıkça duyduğumuz hastalıklardan biri de kolon kanseridir. Tüm kanser türlerinde olduğu gibi genetik, çevresel yatkınlıkların yanı sıra en çok da yanlış beslenme şeklinin ortaya çıkardığı bir kanser türüdür. Kansere bağlı ölümlerin içinde ilk üç sırada yer alan kolon kanserini (kalın bağırsak) Prof.Dr. Aytuğ Üner’e sorduk:
     Kolon kanseri nedir?
     Kolon kanseri, bağırsağın son kalın kısmı dediğimiz 2,2 ila 5 metrelik bölümünün kanseridir. Genelde suyun ve gıdaların az yararlı kısmının emildiği bir bölümdür.
     Kalın bağırsak kanserinden korunmanın yolu nedir?
     Kolon kanserinde beslenme alışkanlığı oldukça önemlidir. Bizim mutfağımızda olmayan yağdan, zengin liften yoksun ve koruyucu maddeler içeren besinler, Amerikan tarzı fastfoodlar, mangalda ve yüksek ateşte pişirilen yiyecekler kolon kanserine davetiye çıkarmaktadır.
     Bu tarz beslenme alışkanlığından vazgeçip Anadolu mutfağına yönelmeli, akraba evlilikleri yapmamalıyız.
     Çünkü kolon kanserinde genetik faktörler % 15 olarak görülürken, ülkemizde yapılan akraba evliliklerinden dolayı bu oran iki katına çıkmaktadır. Ayrıca ailesinde kolon kanseri olanlar risk altında olduğu için kontrollerini aksatmadan yaptırmalıdır.
     Kolon kanserinin belirtileri nelerdir?
     Kolon kanserinde makattan gelen kanama, sindirim sistemi bozuklukları, gaz şikâyeti, bağırsak hareketlerinde meydana gelen bazen ishal bazen kabızlık gibi değişiklikler, sık sık tuvalete çıkma isteği, buna karşın tam boşalamama hissi, kansızlık ve izah edilemeyen zayıflamalar belirleyici unsurlardır. Bu belirtileri bir ve iki hafta süreyle yaşayanlar mutlaka doktora başvurmalıdırlar.
     Belirtileri yaşayan kişiler neler yapmalı?
     Bir iki hafta süren gaz sancıları ciddiye alınmalı ve üst endoskopi dediğimiz işlemin yapılması önemlidir. İkincisi, makattan kanama hemoroit kanaması olarak değerlendirilerek geçiştirilmemelidir ve makattan kolonoskopi (hortumla bağırsakların kontrolü) yapılmalıdır. Kişi ilk önce gastroenteroloji ve daha sonra gerekirse onkoloğa da başvurulabilir.
     Kolon kanseri hangi yaşlarda daha sık görülür?
     Çok üzülerek söylüyorum ki, çok genç yaşlarda, 18-20 yaşlarında gençlerde de görülüyor. Bunlar özellikle genetik yatkınlığı olanlar ile bağırsak hastalığı olan vakalar oluyor. Bağırsak hastalığından kastım şu; Türkiye’de çok fazla üzerinde durmadığımız kronik kalın bağırsak iltihabı dediğimiz bir hastalık vardır. Bu hastalık çocukluk çağında başlıyor, çok irdelenmediği için de tedavi edilmiyor ve gençlik çağında ciddi bir hastalık olarak karşımıza çıkıyor. Yani 7 yaşında başlayan kronik kalın bağırsak iltihabı 10 yıl sonra, yani 17 yaşında bağırsak kanserine dönüşüyor.
     Bu yüzden kronik bağırsak iltihabı olan kişilerin risk altında olduğu unutulmamalıdır. Kolon kanserinde istatistikler daha çok yaşlı kesime dönük ama gençlerde de oldukça sık görülüyor. Çocukluk çağında başlayan kabızlık, ishal nöbetlerinin, karında ağrı ve gaz şikâyetlerinin gastroenterolog gözetimiyle tedavi edilmesi gerekiyor.
     İltihap saptanmış çocukların her yıl kolonoskopi dediğimiz tetkikleri yaptırılması gerekmektedir.
     Tedavisi nedir?
     Kalın bağırsak kanseri erken teşhis edilirse cerrahi olarak kesilip atılan bir tümördür ve tedavisi kesinlikle olasıdır. Ama teşhis geciktikçe olaya kemoterapi ve radyoterapi yöntemleri de girecek ve bu tedavilerin uygulanmasına karşın hastalığın nüksetme riski de artacaktır. Gaz, şişkinlik ve makattan kan gelmesi şikâyetinde mutlaka uzman hekime başvurulması ile olası bir kolon kanserinin önüne geçilmiş olur. Geç kalınmış vakalar ülkemizde % 40 dolayındadır. Kolon kanserinde yaşamı uzatmakla beraber geç kalınmış vakalarda hastalar kaybedilebilmektedir. 

(Prof.Dr. Aytuğ Üner-Medikal Onkoloji Uzmanı)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz