Depremin Tanımı ve Alınacak Önlemler

D

       DEPREMİN TANIMI
       Yer kabuğunun derin katmanlarının kırılıp yer değiştirmesi ya da yanardağların püskürme durumuna geçmesi nedeniyle oluşan sarsıntılardır. Depremlerin büyüklüklerine göre yer yüzeyinde verdiği hasar çok yüksek oranda can ve mal kaybına yol açmakta, sosyal hayatı ve ülkenin ekonomik durumunu felç etmektedir. Depremin olacağını önceden tespit eden cihazlar veya yöntemler henüz bulunamamıştır. Bu nedenle depremle iç içe yaşayan ülkeler, depremin yaratacağı olumsuz etkilere karşı hazırlıklı olmak zorundadır. Ülkemiz topraklarının % 92’sinin bu bölgeler üzerinde yaşadığı, büyük sanayi merkezlerinin % 98’inin ve barajlarımızın % 93’ünün deprem bölgelerinde bulunduğu bilinmektedir.

       DEPREM ÖNCESİ ALINACAK ÖNLEMLER
* Yerleşim bölgelerini titizlikle belirlemeliyiz. Kaygan ve ovalık bölgeleri iskâna açmamalıyız. Evimizi gevşek toprağa sahip meyilli yerlere yapmamalıyız.
* Yapıları, deprem etkilerine karşı dayanıklı yapmalıyız. (Yapı tekniğine ve İnşaat Yönetmeliğine uygun, sağlam olarak)
* İmar planında konuta ayrılmış yerler dışındaki yerlere ev ve bina yapmamalıyız.
* Dik yarların yakınına, dik boğaz ve vadilerin içine bina yapmamalıyız.
* Bu önlemlerin yanı sıra da günlük kullandığımız eşyalarımızın ev içerisine yerleştirilmesinde aşağıda sıralanan önlemleri almalıyız.
* Dolap üzerine konulan eşya ve büro malzemelerinin kayarak düşmesini önlemek için plastik tutucu malzeme kullanmalıyız.
* Soba ve diğer ısıtıcıları sağlam malzemelerle duvara veya yere tespit etmeliyiz.
* Dolaplar ve devrilebilecek benzeri eşyaları birbirine veya duvara tespit etmeliyiz.
* Gaz kaçağı ve yangına karşı, gaz vanası ve elektrik sigortalarını otomatik hale getirmeliyiz.
* Binadan acilen kaçmak için kullanılacak yollardaki tehlikeleri ortadan kaldırmalı, bu yolları işaretlemeli, buralara gereksiz eşya ve malzeme koymamalıyız.
* Bir deprem planı hazırlayıp, bu plana göre nasıl davranmamız gerektiğinin tatbikatını zaman zaman yapmalıyız.
* Aile bireyleri ile topluca deprem sırasında nasım konulacağımız hususunda sohbet ve alıştırmalar yapmalıyız.
* Aile bireylerimiz ile iletişimi nasıl sağlayacağımızı ve eve ulaşamayacağımız durumlar için alternatif buluşma yerlerini planlamalıyız.
* Depremin gece meydana gelebileceği düşünerek, yatağımızı pencerenin önünden ve eşyaların dökülebileceği yerlerden uzak yerleştirmeliyiz.
* Acil durumlarda yardım istemek için (AFAD, Polis, Jandarma, Hastane, Kızılay vb. gibi) önemli telefon numaralarını öğrenmeliyiz.
* İlk yardım kurslarına katılmalıyız veya ilk yardımla ilgili bilgileri içeren kitap, broşür vb. gibi yayınları evimizde bulundurmalıyız.

       DEPREM SIRASINDA ALINACAK TEDBİRLER
       A. Bina İçinde
*Kesinlikle panik yapmamalıyız. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere vb. eşyalardan uzak durmalıyız. Varsa dolgun ve hacimli koltuk, kanepe, içi dolu sandık gibi koruma sağlayabilecek eşya yanına çömelmeli veya uzanmalıyız. Başımızı iki elimizin arasında alarak veya bir koruyucu (yastık, kitap vb. malzeme ile korumalıyız. Sarsıntı geçene dek beklemeliyiz.
* Tekerlekli sandalyede ise tekerlekleri kilitleyerek başımızı ve boynumuzu korumaya almalıyız.
* Merdiven, balkon, koridor ve geniş sahanlı yerlerden, kolonlardan ve pencerelerden uzaklaşmalıyız.
* Okulda isek, sınıfta kalarak sıra yanına birinci maddede belirtildiği şekilde başımızı korumalıyız.
* Kesinlikle asansör kullanmamalıyız. Asansörde isek, kat çıkış düğmesine basarak asansörü terk etmeliyiz.
* Bulunduğumuz mekânı terk ederken başımızı bir çanta, kitap, minder, yastık vb. ile korumalıyız.
B.
Bina Dışında
* Enerji hatlarından, diğer binalardan ve duvar diplerinden uzaklaşmalıyız. Açık arazide çömelerek etraftan gelen tehlikelere karşı hazırlıklı olmalıyız.
* Toprak kayması oluşabilecek, taş veya kaya düşebilecek yamaç altlarında bulunmamalıyız. Böyle bir ortamda isek, en seri şekilde güvenli bir ortama geçmeliyiz.
* Binalardan düşebilecek baca, cam kırıkları ve sıvalara karşı tedbirli olmalıyız.
* Toprak altındaki kanalizasyon, elektrik ve gaz hatlarından gelecek tehlikelere karşı dikkatli olmalıyız.
C.
Araç Kullanırken, Metroda veya Diğer Toplu Taşıma Araçlarında Bulunurken
* Bulunduğumuz yer güvenli ise durmalı ve araç içinde kalmalıyız. Araç karayolunda seyir halinde ise, yolu kapatmadan sağa yanaşıp durmalıyız. Kontak anahtarını yerinde bırakıp, pencereler kapalı olarak araç içerisinde beklemeliyiz. Ancak sarsıntı durduktan sonra açık alanlara gitmeliyiz.
* Gerekmedikçe, kesinlikle metro ve trenden inmemeliyiz. Elektriğe kapılabilir veya diğer bir trenin çarpmasına maruz kalabiliriz.
* Trenin içinde, sıkıca tutturulmuş askı, korkuluk, raf veya herhangi bir yere tutunmalıyız.
* Metro veya tren personeli tarafından verilecek talimatları izlemeliyiz.

       DEPREM SONRASI ALINACAK ÖNLEMLER
* Kesinlikle panik yapmamalıyız.
* Tüp, elektrik, su ve varsa doğalgazı kontrol etmeliyiz. Elektrik fişlerini prizden çekmeli veya şalteri kapatmalıyız. Su ve doğalgaz ana vanalarını da kapatmalıyız.
* Yangın kontrolü yapmalıyız, varsa sobaları söndürmeliyiz.
* Sarsıntı kesilince önceden hazırladığımız afet çantası ile ihtiyaç duyulacak diğer malzemeleri (giysi, battaniye, su ve gıda gibi) yanımıza alarak derhal bulunduğumuz yeri önceden belirlediğimiz yollardan terk etmeli ve toplanma yerine gitmeliyiz.
* Telefon hatlarını meşgul etmemeliyiz.
* Yollarda hasta ve yaralı nakli yapılacağı için trafiği engellememeliyiz.
* Deprem hakkında söylenti ve dedikodulara inanmamalıyız.
* Aile içinde birbirimizle dayanışma içinde olmalıyız. Özellikle çocukları olayın etkisinden uzaklaştırmalıyız.
* Başkalarının da ihtiyacı olabileceğini düşünerek ihtiyacımızdan fazla yardım malzemesi talebinde bulunmamalıyız.
* Kurulan kriz merkezlerine giderek, içinde bulunduğumuz durum hakkında bilgi vermeliyiz.

       YIKINTI ALTINDA MAHSUR KALDIYSANIZ
* Paniklemeden durumunuzu kontrol ediniz. Hareket kabiliyetiniz kısıtlanmışsa, çıkış için hayatınızı riske atacak davranışlara kalkışmayınız.
* Biliniz ki kurtarma ekipleri en kısa zamanda size ulaşmak için çaba gösterecektir.
* Enerjinizi en tasarruflu şekilde kullanmak için hareketlerinizi kontrol altında tutunuz.
* El ve ayaklarınızı kullanabiliyorsanız su, kalorifer ve gaz tesisatlarına ya da zemine vurmak suretiyle varlığınızı duyurmaya çalışınız.
* Sesinizi kullanabiliyorsanız, kurtarma ekiplerinin seslerini duymaya ve onlara seslenmeye çalışınız. Ancak, bu arada enerjinizi kontrollü kullanınız.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz