Genel Kültür Notları (20)

G

“MENDİL”LERİN ŞEKLİ BİR KARARNAME İLE BELİRLENMİŞ
     Günlük ihtiyaçlarımızı karşılayan eşyaların teknolojinin getirdiği yeniliklerle sürekli değiştiğine şahit oluyoruz. Ancak bazı gereçler var ki yüzyıllardır aynı formda ihtiyaçlarımızı karşılamaya devam ediyor. Bunların biri de her gün elimize aldığımız “Mendil”. Şekli hiç dikkatinizi çekti mi?
     Elimizi, terimizi, yüzümüzü sildiğimiz kare şeklinde olan mendili hiçbir değişim geçirmeden yıllardır kullanıyoruz. İster kâğıttan yapılsın, ister kumaştan daima kare biçiminde olan mendillerin, bu biçiminin tesadüf olmadığını biliyor muydunuz? Mendilin tarihine bir göz attığımızda hakkında çıkan resmî kararnameler bile olduğu görülüyor.
     M.Ö. 1.yy.da Yunan halkının yüz kurulamak için “mandilion” denilen bez parçaları kullandıkları biliniyor. Burun ve ter silmek için ise 10.yy.da kullanılmaya başlanan mendil, Ortaçağ Avrupası’nda ise burun silmek için değil, bir statü simgesi olarak tasarlanmış.
     Statü simgesi olan mendil zamanla saray çevrelerinde bir işaret diline dönüşmüş. Vedalaşırken sallanan mendil; “Sana sadık kalacağım” anlamına gelirken, camdan sarkıtılan mendil ise “Dikkat et, gözetim altındayım” anlamını taşıyormuş. Sevgililer arasında yere bırakılan mendil de; özel bir mesaj oluşturuyordu.
     Bu özellikleri taşıyan mendillerin şekli ise Ortaçağ’da bir kararnameyle belirlenmiş.
     Fransa Kralı XVI. Louis, döneminde mendillerin eninin boyuna eşit olması yönünde bir kararname çıkarılmış. Bu duruma, moda haline gelerek, evlerin dolaplarında sayısı gittikçe artan mendillerin çeşitli şekillerde olması ve katlama sorunlarının ortaya çıkması vesile olmuş. Özellikle kralın eşi Marie Antoinette’in bu kararnamenin tarihte sahne almasında etkili olduğu söyleniyor.
     O günden beri mendil hep kare biçiminde üretilmeye başlandı. Sonra Fransız Devrimi oldu. Kraliçe ve Kral idam edildi. Önceleri sadece kumaştan üretilen mendiller, 1920 yılından itibaren kâğıttan da üretilmeye başlandı. Ancak kare biçimi değişmedi, sırf bir zamanlar bir kraliçe istedi diye…

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz