Çocuklarda Kalp Rahatsızlıkları

Ç

     Doğumun ilk günleriyle birlikte bebeğinizde morarma, sık nefes alıp verme, solunum zorluğu ve beslenme güçlüğü varsa doğuştan kalp hastalığı olabilir. Erken tanı ve erken ameliyatın hayat kurtarıcı nitelikte olduğunu ifade eden Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Koray Lenk, bebekleri zaman kaybetmeden çocuk kardiyolojisi uzmanına götürmenin hayati önem taşıdığını kaydetti. Doğuştan kalp hastalıklarının üç bölüm altında incelendiğini belirten Prof. Dr. Lenk, erken tanının önem taşıdığı bu hastalığın belirtilerini, tanı ve tedavi yöntemlerini anlattı.
     Doğuştan kalp hastalıklarının belirtileri nelerdir?
     Doğuştan kalp hastalıklarında belirtilerin başında morarma geliyor. Solunum sayısının artması, solunum zorluğu, sık nefes alıp verme, aşırı terleme, beslenmenin yetersiz olması gibi belirtiler ortaya çıkıyor. Darlıklarla seyreden kalp hastalıklarında göğüs ağrıları, bayılmalar, nedensiz yorulmalar ve kalp çarpıntıları görülüyor. Fetal ekokardiyografi denilen ultrason yöntemiyle doğuştan kalp hastalıkları tanımlanabiliyor. En iyi görüntüleme 22-24 haftalarda olurken, bazı ağır kalp problemleri 16. haftadan sonra da saptanabiliyor. Kalp anomalisi saptandıktan sonra bebeğin diğer sistemlerinin de incelenmesi gerekiyor.
     Doğuştan kalp hastalıklarının nedenleri nelerdir?
     Doğuştan kalp hastalıklarının nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik özellikler, hamilelik döneminde kullanılan bazı ilaçlar, geçirilen enfeksiyonlar, röntgen ışınlarına maruz kalınması, akraba evliliği, annenin diyabetik olması, alkol ve uyuşturucu madde bağımlılığı gibi bazı durumlardan bebeğin kalbinde anomali oluşabiliyor. Gebeliğin ilk üç ayında organ taslakları oluşmaya başladığından bu gibi kötü etkiler yapısal kalp hastalıklarına neden olurken, gebeliğin son üç ayında ise ciddi kalp kası hastalıkları oluşuyor.
     Tedavi yöntemleri nelerdir?
     Doğumla birlikte bebekte ilk bulguların görülmesiyle önce gerekirse medikal, sonra da cerrahi tedavi yapılıyor. Bebeğin kalbinde geniş deliklerin olduğu durumlarda beklenmeden bu deliklerin ameliyatla kapatılması gerekiyor. Daha küçük çaptaki deliklerin çoğu kendiliğinden kapanıyor. Kapanmayan delikler çocuk kalp hastalıkları uzmanları tarafından düzenli izleniyor. Ortalama 5-6 yaşına kadar kapanmayan bu küçük delikler yine kasık damarından girilerek anjiyo yöntemiyle “şemsiye” adı verilen cihazlarla kapatılıyor. Doğuştan kalp hastalıklarının çoğu yapılacak bir kalp ameliyatı ile düzeltilebiliyor.
     Yaşam kalitesi yükseliyor mu?
     Başarılı kalp ameliyatlarından sonra hastalarda ameliyat öncesi yakınmaların hemen hemen hepsi kayboluyor. Kalp problemleri olmayan diğer sağlıklı akranları ile eş kalitede bir yaşam sergiliyor bu çocuklar. Bu hastaların çoğu evlenebiliyor ve doğal bir hamilelik dönemi sonrası normal doğum yapabiliyor.
     Sağlıklı bir çocuk kalbi için anne ve babalar nelere dikkat etmeli?
     Ciddi doğuştan kalp hastalıklarının tanısı genellikle doğumu izleyen ilk saatlerde konuyor. Çünkü bu bebekler doğar doğmaz ağır hastalık belirtileri gösteriyor. Bununla birlikte bebekte sonradan yavaş yavaş oluşan morarma, beslenmeyi erken terk etmek veya beslenirken yorulmak ve emzirme süresinin 20 dakika yerine 2-3 dakika sürmesi ve beraberinde bebeğin boncuk boncuk terlemesi dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor. Özellikle annelerin bebeklerini emzirirken bu tip belirtileri gözden kaçırmaması önem taşıyor. Doğuştan kalp hastalığı olan veya bu nedenle kalp ameliyatı geçirmiş çocuklarda ameliyat öncesi ve sonrası dönemlerde kalp duvarı veya kalp kapaklarında enfeksiyon (endokardit) görülme riski gelişebiliyor. Bu nedenden dolayı çocuğun ağız hijyeninin sağlanması, diş çürüklerinin önlenmesi için yumuşak bir diş fırçasıyla diş etlerini kanatmadan fırçalama alışkanlığının kazandırılması önem taşıyor.

(Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Koray Lenk)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz