İstihbarat Notları (Teori, Kuram, Hipotez)

İ

Terörizmi Açıklayan Teoriler:
* Terörizm, farklı boyutlarıyla farklı disiplinler tarafından açıklanmaya çalışılmaktadır. Siyaset bilimi, kamu yönetimi, uluslararası ilişkiler, strateji-güvenlik çalışmaları, sosyoloji, psikoloji, psikanaliz, psikiyatri, hukuk, kriminoloji, siyasî tarih, din vb.
* Son dönemlerde çalışma ve barış çalışmaları ivme kazanmaktadır.
* Disiplinlerdeki çeşitli kuramlar, bireysel ve siyasal şiddet ile terörizme uygulanmaya çalışılmaktadır. Onlarca kuram ve hipotezden bahsetmek mümkündür. Henüz yasalardan oluşan genel bir teori yoktur.
Terörizmi Açıklayan Kuram ve Hipotezler:
* Anarşizm ve terör
* Marksist-Leninist teori ve terör
* Aşırı sağ, Faşizm ve terör
* Anti-Kolonyalizm
* Ortodoks Teori; terörizmi bir doktrin olarak görür
* Terörizme politik psikolojik yaklaşım
* Rasyonel tercih ve terörizm
* Küreselleşme ve terörizm
* Sosyolojik yaklaşımlar
* Psikolojik, psikiyatrik ve psikanalitik kuramlar
Terörizm Hakkında Önemli Hipotezler
* Göreceli Yoksunluk
* Hayal Kırıklığı-Saldırganlık
* Şikâyet ve Açgözlülük (hırs)
* Negatif Kimlik
* Kimlik Siyaseti
* Narsizm, Sadizm, Mazoşizm
* Moral Çöküntü
* Dinsel Fanatizm
* Kutuplaşma-Marjinalleşme-Radikalleşme-Teröristleşme
* Dış Politik Araç
Terörizmin Amaçları
* Ulusal Kurtuluş Mücadelesi
* Devrimci Ayaklanma
* Ayrılıkçı Ayaklanma
* Anarşizm
* Din Devleti Kurma İçin Ayaklanma
* Rejimi Değiştirme, Darbe Girişimi
* Gayri Nizami Harp, Vekâlet Savaşları
* Hibrid Savaş
* Pariah ve Haydut Devlet Uygulamaları
* Dış Politik Mücadele
* Organize Suçlar
* Irkçılık
* Yabancı Düşmanlığı
* Etnik Temizlik
Sonuç
* Terörizm, yerel ve basitten küresel ve karmaşığa uzanan bir evrim izlemektedir. Günümüzde uluslararası terör kavramı anlamını giderek kaybetmektedir. Tamamı uluslararası nitelik kazanmaktadır.
* Terör, düşük yoğunluklu çatışma iken orta yoğunluklu olmuş, yüksek yoğunluğa da geçmiştir. Terörizm savaşın kendisi olmak üzeredir.
* Terör örgütleri; ağ yapılanmaları, artan iletişim ve bilgi/malzemeye erişim kolaylığı nedeniyle profesyonelleşirken amatörleşmektedir. Bu mücadeleyi zorlaştırmaktadır.
* Terör örgütlerinin devletlere karşı avantajlarına iki ilave önem kazanmaktadır: Terör örgütleri arası yardımlaşma/paylaşım ve hızlı öğrenme, hızlı tepki, adaptasyon, yaratıcılık/yenilikçilik. Devletlerin ve güvenlik sektörünün çoğu; paylaşmama, ders almama, yavaşlık, uyum göstermeme ile nitelenebilir.
* Terör halen bir araçtır. Başlı başına bir ‘amaç’ olarak düşünülmesi zordur.
* Bu nedenle terörizmi bir ideoloji ve doktrin olarak kabul edebilmek, teorisinden bahsedebilmek tartışmalıdır.
* Terör örgütleri amaçlarına ulaşmış olsalar ya da şartlar artık mücadelenin gerekliliğini ortadan kaldırsa bile, bazı unsurlar teröre devam edebilir. Bunlar amaçlarının gerçekleşmediğini düşünenlerdir. Az bir kısmı da terörizmi profesyonel meslek olarak kabul etmiş olabilir.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz