ALS Hastalığı Nedir?

A

     Bugüne kadar hiçbir hastalığa dikkat çekmek ve hastalara maddi destek sağlamak için bu kadar ilginç bir yöntem denenmemişti. ABD’de başlayarak Türkiye’nin de içinde olduğu tüm ülkelerde yayılan “ice bucket challenge” yani “bir kova buza meydan okuma” kampanyası, ALS hastalığının kamuoyunda daha çok duyulmasını sağladı.
     Kampanyayla ünlüler, bir kova buzu başlarından aşağı dökerek, sosyal medyada paylaşıp hastalığa dikkat çekmeyi amaçlamışlardı. Ünlü İngiliz bilim adamı Stephen Hawking’in ve Türk futbolcu Sedat Balkanlı’nın vefat edene kadar çektikleri bu ALS hastalığı neydi?
     Ülkemizden birçok ünlünün de başından bir kova buz dökerek destek sağladığı ALS hastalığı, kişiyi, yavaş yavaş eli ayağı tutamayacak, konuşamayacak, yürüyemeyecek, yemek yiyemeyecek, su içemeyecek, yutkunamayacak, başını taşıyamayacak, ardından da solunum cihazına bağlı olmadan nefes alamayacak duruma getiriyor. Ama buna karşı beyin de herhangi bir şey olmadan düşünmeye, üretmeye devam edebiliyor.
     Erkeklerde daha sık görülen ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz) hastalığı hakkında bakın uzmanlar bizi nasıl bilgilendirdiler:
     ALS Hastalığı Nedir?
     ALS, aynı zamanda motor nöron hastalığı olarak da anılan, merkezi sinir sisteminde, omurilik ve beyin sapı adı verilen bölgede motor sinir hücrelerinin/nöronların kaybından ileri gelen bir hastalıktır.
     Belirtileri Nelerdir?
     ALS hastalığında kaslardaki zayıflık, ellerde ya da bacaklarda, ağız-yutak bölgesinde ya da dilde başlayabilir ve sürekli ilerleyerek yayılır. Genellikle erişkin yaşlarda (40-50) ve erkeklerde, kadınlara göre biraz daha sık görülür. Hasta yürürken tökezler, kolda ya da bacakta zayıflık, kaslarda aşırı ağrı, kontrolsüz ağlamalar ya da davranışlar, kalem tutma, çanta taşıma gibi işlemlerde zorlanma, konuşma ve yutma güçlüğü çekilir. İleri evrelerinde solunum yetersizliği oluşur.
     Hastalığın Görülme Sıklığı Nelerdir?
     Görülme sıklığı 100 binde 1-1,5 civarındadır. Daha genç ve daha ileri yaşlarda da ortaya çıkabilir ve genellikle zayıf insanlarda görüldüğü dikkat çekmektedir. Ortalama 55 yaş grubu riskli olsa da son zamanlarda genç kişilerde de gözlemlenmektedir. ALS hastalığı bulaşıcı bir hastalık değildir. Ama bazı kişilerde kalıtsal, yani irsi özellik gösterebilir. Hastalık her kesim insanda görülebileceği gibi, ALS erkeklerde ve yaşlılarda daha fazla görülmektedir.
     ALS Hastalığının Teşhisi Nasıl Konulur?
     ALS hastalığı, pek çok kas ve sinir hastalığı ile karıştırılabileceği için teşhisi uzun zaman alabilir. Teşhis edilirken manyetik rezonans görüntüleme ve elektromiyogram denilen yöntemlerden, kastan parça alınarak değerlendirilmesinden ve kanın incelenmesinden yararlanılabilir.
     Tedavisi Var mıdır?
     ALS’nin bugün için geçerli tedavisi yoktur. Yapılan çalışmalar hastalığı “iyileştirme” yönünde olumlu sonuç vermemiştir. ALS için geliştirilen diğer tedavi yöntemleri de hastaların daha iyi bir hayat sürmesini ve hastalığın semptomlarını hafifletmeyi amaç edinmiştir. Destekleyici olan diğer yöntemlerden en etkilisi, doktorun, eczacının, fizyoterapistin, beslenme uzmanının ve hemşirelerin hasta için beraber çalıştığı yöntemdir.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz