Cushıng Sendromu

C

     Yaşam içinde az görülen bazı hastalıklar vardır. Ya çevremizdeki biri ya da kendimiz bu hastalığa yakalanırsak adını duyarız. Çoğumuzun ismini ilk kez duyduğumuz “Cushing Sendromu” bu hastalıklardan biridir.
     Cushing Sendromu’nun kortizonun uzun süreli ve yüksek dozda kullanımı sonucunda ortaya çıkan bir hastalık olduğunu söyleyen Doç. Dr. Okan Bülent Yıldız, Cushing Sendromu’nun diyabet, yüksek tansiyon, aşırı şişmanlık gibi hastalıklara yol açtığını kaydetti. Dr. Yıldız “Cushing Sendromu” ile ilgili sorularımıza şu yanıtları verdi:
     Cushing Sendromu nedir?
     Cushing Sendromu vücuttaki dokuların yüksek düzeylerde kortizon hormonuna maruz kalması sonucu gelişen hormonal bir bozukluktur. Kortizon vücutta hayati öneme sahip bir hormondur. Böbreküstü bezinde üretilir. Kan basıncının, kalp ve damar fonksiyonun idamesi, bağışıklık sisteminin iltihabi cevabının baskılanması, şeker, yağ ve protein metabolizmasının normal çalışması ve vücudun strese yanıtının düzenlenmesinde rol oynar.
     Cushing Sendromu’nun nedenleri nelerdir?
     Hastaların değişik nedenlerle dışarıdan prednizon gibi glukokortikoid hormonlar kullanması sonucu Cushing Sendromu ortaya çıkabilir. Bazı hastalarda ise vücudun kendisinin artmış kortizon yapımı sendroma yol açar. Artmış kortizon yapımı ve kafa içinde bulunan hipofiz bezinin tümörlerine bağlı olabilir. Genellikle tek ve iyi huylu olan bu tümörler kadınlarda daha sık görülür. Böbreküstü bezi anormallikleri (genellikle iyi huylu tümörler) kana artmış miktarda kortizon salınımı ile Cushing Sendromu’na neden olabilirler. Akciğer kanseri gibi hipofiz dışında yerleşmiş iyi ya da kötü huylu bazı tümörler Cushing Sendromu’na neden olabilir. Erkeklerde daha sık rastlanan bu duruma Ektopik ACTH sendromu denir. Bazı Cushing Sendromu olgularında hipofiz veya adrenal bez tümörleri ile birlikte pankreas veya paratiroid bezler gibi diğer endokrin bezlerin tümörleri bir arada görülebilir.
     Cushing Sendromu’nun belirti ve bulguları nelerdir?
     Cushing sendromunda belirti ve bulgular hastadan hastaya değişkenlik gösterebilir. Hastalarda çoğunlukla abdominal obezite, yüzde yuvarlaklaşma, boyun çevresinde artmış yağlanma, kollarda ve bacaklarda gövdeye göre incelme gözlenir. Çocuklarda şişmanlık, beraberinde büyüme hızında yavaşlama olabilir. Deride incelme, kolay morarma ve geç iyileşme,  genellikle karında, kalçalarda ve uyruklarda pembe mor renkli çatlaklar bulunabilir. Halsizlik, yorgunluk, kas güçsüzlüğü beraberinde anksiyete ve depresyon gelişebilir. Kemiklerde zayıflama, kan basıncı yüksekliği, kan şekerinde yükselme gözlenebilir. Kadınlarda kıllanma artışı ve adet düzensizlikleri, erkeklerde üreme fonksiyonda azalma olabilir.
     Cushing Sendromu nasıl teşhis edilir?
     Cushing Sendromu tanısı hastanın öyküsü, fizik inceleme bulguları ve laboratuvar testleri değerIendirilerek konulur. Kortizon yüksekliğinin saptanmasında kan ve idrar ölçümleri yapılır.
     Hormon bozukluğu belirlendikten sonra radyolojik görüntüleme metotları hipofiz veya adrenal bezlerin büyüklük ve şekillerinin, bu bezlerde bir tümör bulunup bulunmadığının ve tümör varsa bu tümörün özelliklerinin belirlenmesinde yararlıdır.
     Cushing Sendromu nasıl tedavi edilir?
     Tedavi kortizon fazlalığının nedenine yöneliktir. Eğer bir başka hastalığın tedavisi için uzun süreli sentetik glukokortikoid kullanımı söz konusu ise ilacın tedricen bu hastalığın kontrolü için yeterli en düşük doza indirilmesi gereklidir. Hipofiz veya böbreküstü bezi tümörlerine bağlı Cushing Sendromu’nda cerrahi yöntemler ile tümörün çıkartılması ilk seçenektir. Cerrahinin başarısız olduğu ya da cerrahi tedavinin başka nedenlerle yapılamadığı hastalarda radyasyon tedavisi ya da ilaç tedavisi uygulanabilir.

(Doç. Dr. Okan Bülent Yıldız)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz