Öfkeli Çocuklar
Öfkeli Çocuklar

Öfkeli Çocuklar

       Çocuklarda dönem dönem yaşanılan öfke patlamalarının, ebeveyn olarak sizi davranışsal olarak uyaracak işaretleri şunlar olabilir:
* Çocuğunuzun öfke patlamaları, gelişimsel olarak görülebilen yaşları (6-7 yaş) aşıyorsa,
* Bu tür davranışları kendisini veya başkalarını tehlikeye atıyorsa,
* Okulda sürekli sorun yaratıyorsa ve öfke kontrolü ile ilgili konuları öğretmenleri sık sık gündeme getiriyorsa,
* Öfke sorunları yüzünden çocuğunuzun yaşıtlarıyla ilişkisi bozuluyorsa (oyunlara alınmama veya doğum günü partisine davet edilmeme gibi),
* Öfke sorunları aile içi çatışmalara neden oluyorsa ve aile ilişkilerini olumsuz etkiliyorsa,
* Öfke sorunları yüzünden çocuğunuz kendini üzgün ve mutsuz hissediyorsa…
       Çocuklar sürekli öfke patlamaları yaşadıklarında, bunun altında genellikle içsel huzursuzluk yatmaktadır. Bu davranışların olası psikiyatrik nedenleri şunlardır:
       DEHB: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu yaşayan pek çok çocuk öfke sorunları yaşamaktadır. Özellikle dürtüsellik bu öfke sorunlarına neden olabilir. Ayrıca dikkat sorunları çocuk ve aile arasında çatışmalara neden olabilir. Bu da öfke sorunlarını ortaya çıkarır. Ancak her öfke sorunu DEHB demek değildir.
       Kaygı: Ciddi öfke yaşayan çocuklarda bazen ortaya konulmamış kaygı sorunları yatar. Çocuğunuzun kaygısı varsa, özellikle de onu saklıyorsa, sıkıntıya neden olan durumlarla baş edebilmek için öfke davranışına başvurabilir.
       Travma ve İhmal: Yapılan çalışmalar okul içinde ortaya konan agresif davranışların altında evde yaşanan travmatik yaşam olaylarının yattığını göstermektedir. Evde kendini güvende hissetmeyen çocuklar, ev dışına çıktıklarında adeta bir eşkıyaya dönüşebilir.
       Öğrenme Sorunları: Çocuğunuz okulda ya da ev ödevi sırasında sürekli öfke davranışını tekrarlarsa, tanı konulmamış bir öğrenme bozukluğu olması mümkündür. Örneğin, matematik çalışırken gözlenen bu davranış matematiği öğrenemediğinden kaynaklanabilir.
       Duyusal Bütünleme Sorunları: Bazı çocuklar çevrelerindeki dünyadan aldıkları duyusal bilgiyi işleme konusunda sorun yaşarlar. Çocuğunuz uyaranlara karşı aşırı hassas ise sıkı veya kaşındıran bir kıyafet çocuğunuzu rahatsız edecek ve öfke patlamalarına yol açacaktır.
       Otizm: Otizmli/otistik çocukların büyük bir kısmı dramatik öfke patlamalarına maruz kalırlar. Takıntılar, sınırlı ilgi alanları, duyusal sorunlar ve iletişim problemleri otizmde öfke sorunlarının önemli tetikleyicileridir.
       Öfke sorunları yaşayan çocuklara aileler nasıl yardım edebilir?
       Pek tabii ki belirli psikiyatrik hastalıklara karşı verilen ilaç tedavileri bir noktaya kadar öfke sorunlarını azaltabilir. Ancak aile bireyleri olarak yapılacak davranış değişiklikleri bu azalmanın kalıcılığına neden olacaktır. Şimdi sırasıyla çocuğunuzun öfkesi ile nasıl başa çıkacağınız ile ilgili birkaç ipucu sıralayalım:
       Tetikleyicileri ortaya çıkarın: Öfke ile başa çıkmada ilk basamak onu tetikleyen olayları ortaya koymaktır. Hatta anne baba olarak bu olayların bir listesini hazırlayıp bunu çocuğunuzla paylaşabilirsiniz.
       Asla pes etmeyin: Çocuğunuzun öfke patlamalarını onun isteklerini anında yerine getirerek azaltmaya çalışmak, halının altına tozları süpürmeye benzer. Hatta bu davranış ona sinirliliğin ve öfkenin işe yaradığını öğretir ki bu davranış tüm hayatına mal olabilir.
       Sakin ve tutarlı olun: Önce kendi duygularımızın kontrolünü ele geçirmek, çocuğunuza da duygularının kontrolünü öğretmede önemli bir kapı açacaktır. Sert ya da öfkeli cevaplar, bir çocuğun sözlü ya da fiziksel saldırganlığını arttırır. Sakin kalarak, aynı zamanda çocuğunuza kendisinde görmek istediğiniz davranış biçimini modelleyebilir ve öğretirsiniz.
       Olumsuz davranışları görmezden gelin ve olumlu davranışları övün: Küçük davranış sorunlarını görmezden gelmenin; azarlamaktan veya yapmaması gerektiğini sertçe söylemekten daha etkili olduğu bilinmektedir. İyi davranışları cesaretlendirmek ve övmek her zaman olumsuz ifadelerden daha etkilidir. (Bir daha sinirlendiğini görmeyeceğim yerine “sakinleşmek senden beklediğim bir davranıştı bravo!” gibi)
       Tutarlı sonuçları onunla paylaşın: Çocuğunuzun negatif davranışlar neticesinde ne gibi bir yaptırımla karşılaşacağını önceden mutlaka bilmelidir. Sürpriz şekilde yaptırım uygulamak çocukla iletişiminizi çok ciddi şekilde bozar. Ayrıca yaptırım her zaman benzer olmalıdır. Yer ve zamana göre değişmemelidir. Düşünsenize kırmızı ışıkta geçmenin cezası her gün değişirse kendinizi nasıl hissedersiniz?
       Konuşmak için çocuğunuzun sakinleşmesini bekleyin: Çocuğunuz sakinleşmeden konuşmayı denemek düz duvara konuşmaktan öteye gitmez. Karşılıklı konuşmayı sürdürebilmek için iki tarafın da stabil bir duygu duruma sahip olması gerekir.
       Sakinleşmek için bir yol haritanız olsun: Hem çocuğunuz hem de sizin için sakinleşme yollarını birlikte ortaya koyabilirsiniz. Örneğin yavaş nefes alma, pozitif düşünme ve ortam değiştirme gibi. Özellikle nefes teknikleri burada çok işe yarayabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir