İstihbarat Notları (Türk Dış Politikası-6)
İstihbarat Notları (Türk Dış Politikası-6)

İstihbarat Notları (Türk Dış Politikası-6)

1980-1990 Dönemi
* ABD ile ilişkiler düzeldi. Rogers Planı, Çevik Kuvvet, Ilımlı İslâm.
* Ama sorunlu iki alan; Kıbrıs ve Ermeni sorunları.
* Güçlü Yunan lobisinin etkisinde kalan Amerikan Kongresi’nin Kıbrıs sorununda Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi lehine kararlar çıkarması, Türkiye-ABD ilişkilerinde bazı pürüzlere neden oldu. (1984)
* ABD Başkanı G. Bush’un 24 Nisan 1989’da bu günü, Ermeni Soykırımını Anma Günü olarak kabul etmesi, Türkiye için büyük bir hayal kırıklığı olmuştur.
* Avrupa Topluluğu ile ilişkiler: 12 Eylül askeri müdahalesiyle demokrasiye ara verilmesi, AT ile ilişkilerini de olumsuz etkilemiştir.
* Türkiye, 14 Nisan 1987 tarihinde AT’ye tam üyelik başvurusunu yaptı.
Türkiye-Ortadoğu İlişkileri
* 1980-1990 döneminde Türkiye’nin Orta-Doğu ve İslam ülkeleriyle ilişkileri, gelişme göstermiştir. Türkiye, o zamana kadar mesafeli durduğu İslam Konferansı Örgütü toplantılarına, 1981 yılında ilk defa başbakan seviyesinde katılmıştır. Türkiye, bu dönemde bir yandan Arap ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeye çalışırken, diğer yandan İsrail’le diplomatik ilişkilerini sürdürmeye özen göstermiştir.
* İran Devrimi’ni takip eden yıllarda, Türkiye ile İran arasındaki rejim farklılığı daha da belirginleşmiş, bu durum iki ülke arasında güvensizliğe yol açmıştır. Ancak İran ile Irak arasında 1980 yılında başlayan savaş boyunca, Türkiye’nin izlediği tarafsızlık politikası pürüzleri en aza indirmiştir.
* Suriye ile sorunlar devam etmiştir.
* PKK Sorunu/ASALA’ya destek.
* Ermeni sorunu: ASALA saldırıları, Türk diplomatların öldürülmesi.
* Bulgaristan: 1980-1990 döneminde Türk dış politikasını meşgul eden önemli konulardan biri, Bulgar Hükümeti’nin 1984’ten itibaren Türk azınlık üzerinde uyguladığı asimilasyon politikaları olmuştur.
* Bulgaristan’dan Türk göçünün basında yansıması, 19 Haziran1989
* Bulgaristan’daki gelişmeler üzerine Türkiye, Şubat 1985’te Bulgar Hükümeti’ne verdiği bir nota ile uygulanan asimilasyon politikalarına tepki göstermiş ve Bulgaristan’daki Türkleri kabul etmeye hazır olduğunu bildirmiştir. Bunun üzerine Bulgaristan’dan yoğun bir Türk göçü gerçekleşmiştir. 1989’da Bulgaristan’da meydana gelen rejim değişikliği ile Türklere uygulanan baskı politikaları son bulmuştur.

(Gelecek Yazı: Soğuk Savaşın Bitişi)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir