Türbeler ve Camiler Kenti Yeşil BURSA

T

     YEŞİL BURSA
     Marmara Bölgesi’nin Güney Marmara bölümünde, Uludağ’ın kuzeybatı kenarında yer alan Bursa, eski çağlarda Britanya adı verilen bölgenin başkentiydi. Bursa, M.Ö. 74 yılında Britanya Kralı Nikomede Philopator, ölümünden önce Bursa ve çevresini Romalılara miras bıraktı. Roma İmparatorluğu’nun ikiye ayrılması üzerine, bu bölge Bizans İmparatorluğu’nun payına düştü. M.S. 6. yüzyılda, Justinianus çağında Bursa gelişti. 1113 yılında tamamen Bizans egemenliğine geçen Bursa ve dolayları, 14. yüzyıldan itibaren Osmanlıların sürekli saldırılarına maruz kaldı. Osman Bey, İznik’ten sonra Bursa’yı da kuşattı.
     Sekiz yıl süren kuşatmaya dayanamayan Bursa, Osman Bey’in ölümünden iki yıl sonra, 1325’te Orhan Bey tarafından alındı. Osmanlılar Bursa’yı ele geçirdikten sonra burayı başkent yaptılar. Şehir hızla gelişti. Yaptırılan mimari eserler ile kent güzelleşti. 1402 Ankara Savaşı’ndan sonra Bursa, kısa bir süre Timur’un eline geçti. Timur’un çekilişinden sonra şehir tekrar Osmanlılarda kaldı. Çelebi Mehmet zamanında, şehrin en güzel eserlerinden olan Yeşil Cami ve Yeşil Türbe tamamlandı. Sultan 2. Bayezid tahta çıkınca kardeşi Cem Sultan Bursa’da 18 gün kalarak adına para bastırdı. Ölümünden sonra Cem Sultan’ın cenazesi Avrupa’dan Bursa’ya getirilerek Muradiye’deki türbesine gömüldü. İstanbul’un fethinden sonra Bursa ve çevresi Anadolu Beylerbeyliği’nin bir sancağı olarak yönetildi. 1841’den sonra eyalet merkezi oldu. Birinci Dünya Savaşı’nda 9 Temmuz 1920 günü işgal edilen Bursa, 12 Eylül 1922’de Türk orduları tarafından kurtarıldı.
     BURSA’NIN SİMGELERİNDEN ULUCAMİ
     1395-1399 yılları arasında Yıldırım Bayezid tarafından Bursa’da yaptırılan Ulucami, Bursa’daki mimari eserlerin en büyüğüdür. Cami kapısının üzerinde İvaz Paşa’nın adı bulunmaktadır. Payeli ve sütunlu olan, düz çatı ile örülen Selçuklu camilerinin kubbeli düzene çevrilmiş ilk örneklerindendir. 56×68 metre boyutlarındadır. 12 paye ile 5 nef’e bölünmüştür. 20 kubbesi vardır. Ön cephenin iki köşesinde birer minare bulunmaktadır.
     YEŞİL CAMİ
     Bursa’nın en güzel anıtlarından olan Yeşil Cami’nin inşasına 1413 yılında Çelebi Mehmet döneminde başlandı. Sultan 2. Murat zamanında, 1422’de tamamlandı. Giriş kapısının üzerinde bulunan kitabede, Ahi Beyazıt oğlu Vezir Hacı İvaz Paşa’nın, Çelebi Sultan Mehmet’in emriyle bu caminin planını çizip ölçülerini tespit ettiğini ve süslerini ısmarladığını okuyoruz. Ölçülerinin ahenk ve asaleti, kabartma ve süslerinin zarafeti ve bolluğu, çinilerinin pırıl pırıl ışıldamasıyla ünlü olan Yeşil Cami ve onunla birlikte Yeşil Türbe, ilk dönem Osmanlı mimarisinin ve ortaçağın doğudaki en güzel sanat eserlerindendir.
     YEŞİL TÜRBE
     1421 yılında Bursa Yeşil Cami’nin yanında inşa edilen ve Çelebi Mehmet’e ait olan türbedir. 4,57 metre yüksekliğinde bir kasnak üzerine oturan türbe, 6,60 metre yüksekliğinde sivriye yakın bir kubbeyle örtülüdür. Dıştan tek katlı görünmesine rağmen, sandukanın bulunduğu salon ve bunun altında yer alan basık tonozlu mezar kısmı ile iki katlıdır.
     Sandukanın üzerinde, altın yaldızla yazılmış kitabe vardır. Bu türbenin mimarı da Hacı İvaz Paşa’dır. Sekiz köşeli bir yapı olan türbenin kubbesi çadıra benzer. Dış duvarlar yeşile çalan çinilerle kaplıdır. Türbenin içi, sandukalar, mihrap, duvarlar, cümle kapısı ile cephe kaplamaları da çiniden yapılmıştır. Kıbleye bakan mihrabı, adeta bir sanat hazinesidir. Buradaki çiniler İznik çiniciliğinin şaheser örnekleridir. Şehrin hemen hemen her tarafından görülebilecek bir tepeye yapılan Yeşil Türbe de, Yeşil Cami gibi Türkiye’de ortaçağın en mükemmel eserlerinden biri sayılmaktadır.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz