İstihbarat Notları (Tarihsel Süreçte Türk Dış Politikası-2)

İ

     Türk Dış Politikasının Temel İlkeleri:
* Statükoculuk
a) Mevcut sınırları sürdürme
b) Mevcut dengeleri sürdürme
* Batıcılık
     Neden statükocu bir dış politika izlendi?
* Kurtuluş Savaşı sonrası dönem “kuruluş” dönemiydi. İçeride yeniden yapılanmak, güçlenmek gerekliydi. Bu nedenle dışarıda barışa ihtiyaç vardı.
     Türkiye’de statükoculuğun nedenleri
* Kuruluş dönemindeki yokluk koşulları.
* SSCB’nin varlığı ve en fazla Türk soydaşların orada olması. (Dış azınlıklarla ilgili olarak irredantizm politikası gütmedi. Yani, bir ülkenin soydaşlarının bulunduğu toprakları kendisine katma politikası gütmedi)
* Misak-ı Milli’ye Lozan’da büyük ölçüde yaklaşması.
* Atatürk’ün fetheden değil, ulus-devleti güçlendiren politikasının varlığı.
     Sınır dışı müdahalelerin olduğu durumlar
* Kurtuluş Savaşı: Revizyonizm örneği
* Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nin 1936’da Montrö ile değiştirilmesi.
* 1950-53 ‘de Kore’ye asker gönderilmesi
* 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı
* 1980 ve 90’lardaki Kuzey Irak harekâtı
* 1994’te Bosna, 1999’da Kosova’ya asker gönderilmesi.
* Bu eylemlerde ağırlıklı olarak uluslararası meşruiyet arandı.
* İşbirliği ve anlaşma zemini oluşturulmaya çalışıldı.
* Böylece uluslararası tepki çekilmemeye/azaltılmaya çalışıldı.
* Statüko bozulmadığı sürece de büyük güçler tepki göstermediler.
* Irak ve Suriye’de gelişen olaylar nedeniyle TSK’nın düzenlediği sınır dışı harekâtlarda, statükonun korunmasından ziyade, güney sınırlarımızda tehdit oluşturabilecek grupların ve bunları destekleyen devletlerin baskın ve ikiyüzlü politikalarına karşın, sınır ve ülke güvenliği ön planda yerini aldı.

(Gelecek yazı: Tarihsel Süreçte Türk Dış Politikası-3)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz