Tutmes III’ün Dikilitaşı – İSTANBUL

T

     Harika eserler bırakan firavunlardan biri de Tutmes III.’tür. M.Ö. 1504-1447 yılları arasında hükümdarlık yapan bu firavunun, Karnak’ta yaptırdığı muhteşem tapınaktan ve kendisine ait heykellerden başka, diktirdiği taşlar da muhteşem eserler arasında yer almaktadır.
     Bu dikilitaşlardan bir tanesi halen İstanbul’da, Sultanahmet Meydanı’ndadır. Babası Tutmes II.’nin anısına dikilen bu taşta, Tutmes III.’ün kendi zaferleri anlatılır.
     Bizans İmparatoru Büyük Teodos, 390 yılında bu taşı Mısırdan getirterek, İstanbul’da bugünkü yerine diktirmişti.
     Taş dört cephelidir. Üzerinde, ayrı bir şekil içinde, Tutmes’in diz çökerek Tanrı AMON-RA’ya bir kurban sunduğu görülür.
     Pembe granitten yapılan taşın kaidesinin boyutları 2.75 x 2.20 metre, yüksekliği ise 30 metredir. Taşın üzerindeki hiyeroglif yazılarının tercümesi şöyledir:
     Güney yüzü:
     Boğa gibi kuvvetli, gökteki tanrı RA gibi hâkimiyeti sonsuz; iki ülke taçlarının sahibi, Teb’li Horus.
     Şanlı, debdebeli altın Horus!
     Yukarı ve Aşağı Mısır kralı, tanrı RA tarafından seçilmiş Men-Heper-RA (Tutmes III.’ün unvanı)
     RA gibi ebedi hayata kavuşsun diye, her iki ülkenin sahibi olan babası AMON-RA için, pembe granitten ve uçları elektrumdan dikilitaşları anıt olarak yontturdu.
     Batı yüzü:
     Yukarı Mısır’ın tacına sahip olan Horus; (yani tanrılaşan firavun)
     RA’nın sevgilisi, Yukarı ve Aşağı Mısır Kralı, her iki ülke taçlarının sahibi.
     Tanrıça Maat’tan taç giyen, her iki ülkenin sevgilisi, RA’nın ta kendisi olan Men-Heper-RA.
     İki ülkeyi de itaati altına alan zaferlerin sahibi.
     O, ülkesinin sınırlarını, dünyanın boynuzuna doğru en uç yeri olan Naharina’ya (Fırat-Dicle arası) kadar uzattı. (yazının alt tarafı kırık, okunamadı)
     Doğu yüzü:
     Horus, gerçeğin içinde doğan kuvvetli boğa!
     Yukarı ve Aşağı Mısır Kralı, RA tarafından yaratılan Men-Heper-RA.
     Ordusunun başında zaferler kazanarak Naharina’ya gitti. Orada çok insan öldürdü. (yazının alt tarafı kırık, okunamadı)
     Kuzey yüzü:
     Horus! Boğa gibi kuvvetli, RA’nın sevgilisi, Yukarı ve Aşağı Mısır kralı, Men-Heper-RA.
     RA tarafından büyütüldü. Tanrı Aton, onu tanrı anası Neit’in kollarında, kral olmak üzere yetiştirdi.
     O, bütün ülkeleri zapt etti.
     Muhteşem bayramlar, şölenler düzenledi… (yazının alt tarafı kırık, okunamadı)
     Görüldüğü gibi Tutmes III. daha yaşarken tanrılaştırılmış, en büyük Mısın Tanrısı RA’nın seviyesine çıkarılmıştır.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz