İstihbarat Notları (Tarihsel Süreçte Türk Dış Politikası-5)
İstihbarat Notları (Tarihsel Süreçte Türk Dış Politikası-5)

İstihbarat Notları (Tarihsel Süreçte Türk Dış Politikası-5)

     1923-1926 Arasında Türk Dış Politikasının Gündem Maddeleri:
* İngiltere ile Musul anlaşmazlığı. Konu İngiltere tarafından Milletler Cemiyeti’ne götürüldü.
* Yunanistan ile nüfus mübadelesi konusu. 1926’daki anlaşmayla çözüldü.
* Venizelos döneminde de ilişkiler düzeldi.
* Yunanistan ile Türkiye uzlaşması Türk Dış Politikası’nda bir değişiklik göstergesiydi.
* Yeni politika kapsamında Türkiye, SSCB ile bağını koparmadan Batı ülkeleriyle eşit şartlarda işbirliği yapabileceği koşulları yaratma arayışında.
* 1932’de Milletler Cemiyeti’ne katılma kararı.
* Ancak, 1930’u yılların ortalarından itibaren uluslararası konjonktür, değişim rüzgarlarına kapılmıştır.
* 1935’te İtalya Habeşiştan’a saldırmıştır. Milletler Cemiyeti’nden çekilmiştir.
* 1933’te Almanya ve Japonya da Milletler Cemiyeti’nden ayrılmıştır.
* Böylesi bir ortamda Türkiye toprak bütünlüğünü güvence altına almaya dönük girişimlerde bulunmuş, bu amaçla  antlaşmalar yaparak, siyasi ittifaklara girmiştir.
* 1934′te oluşturulan Balkan Antantı ve 1937 tarihinde kurulan Sadabad Paktı bu ittifaklara örnek olarak gösterilebilir.
* 12 Mayıs 1939′da İngiltere′yle, 23 Haziran′da Fransa′yla “Barış Cephesi′ içinde yer alındığını açıklayan ortak bildiriler yayınlandı.
* Sovyetler Birliği ile de benzer bir anlaşma için çaba harcanmasına karşın Sovyet yönetiminin 23 Ağustos′ta Almanya′yla saldırmazlık anlaşması imzalaması ile bu çaba sonuçsuz kaldı.
* Bu gelişme üzerine Türkiye, İngiltere ve Fransa′yla yakınlaşmaya çalışıyor ve 19 Ekim 1939′da Türkiye-İngiltere-Fransa arasında İttifak Antlaşması imzalanıyor.
     Bu antlaşmaya göre,
* Türkiye bir Avrupa devletinin saldırısına uğrarsa İngiltere ve Fransa yardımda bulunacaktı.
* Avrupa′da çıkacak bir savaş Akdeniz′e yayılırsa Türkiye de İngiltere ve Fransa′ya yardımda bulunacaktı.

(Gelecek yazı: Tarihsel Süreçte Türk Dış Politikası-6)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir