Gebelikte Diyabet

G

       Gebelikte diyabet, ilk kez gebelik sırasında ortaya çıkan diyabet ile gebelikten önce de var olan diyabet olarak iki farklı şekilde görülür. Yapılan araştırmaların sonuçlarına göre günümüzde gebelikte diyabet, % 3-5 oranında görülmektedir. Bu oranın % 90’ı gebelikte ilk kez görülen, % 10’u ise gebelikten önce de var olan diyabet olgularıdır.
       Kimlerde Görülür?
       Gebelikte diyabet, ailesinde diyabet öyküsü olanlarda, yaşı ilerlemiş olan anne adaylarında, önceki gebeliklerinde sorun yaşayanlarda, gebelik öncesinde, sırasında ya da önceki gebeliklerinde normalin üstünde kilolu olanlarda daha sık görülür.
       Diyabetli Bir Gebede Görülen Hastalıklar Nelerdir?
       Diyabet hastası olan kadınların hamilelikleri birçok risk taşır.
* Takibi ve tedavisi yapılmamış gebelerde gebelik zehirlenmesi veya şeker koması nedeniyle anne ölümü görülebilir.
* Kan şekeri kontrolü kötü olan veya diyabete bağlı damarsal değişiklikler olan gebeliklerde düşük sıklığı artar.
* Diyabetli gebelerin % 20’si erken doğum yapar. Prematüre bebekte ise ölüm riski daha yüksektir.
* Diyabetli gebelerde gebelik zehirlenmesi daha yüksek oranda görülür.
* Döllenmeden önce ve bunu takip eden 3-6 hafta süresince kan şekeri kontrolü iyi yapılmayan gebelerde kalp anomalilerinin görülme sıklığı 3 kat artar.
* Diyabetli gebelerin yeni doğan bebeklerinde ölüm riski normalden 3 kat fazladır.
       Ayrıca diyabetli hamileliklerde ölü doğum sıklığında artış, loğusalıkta süt kesilmesi, annede idrar yolu ve mantar enfeksiyonları, kalp, böbrek ve merkezi sinir sistemi tutulumu başta olmak üzere bütün organların anomalileri daha sık görülür.
       Yeni Doğanda Görülen Hastalıklar Nelerdir?
       Diyabetli bir annenin yeni doğan bebeğinde;
* Solunum sisteminin işlevsel gelişim bozuklukları,
* Bebeğin, 4000 gram üzerinde doğması ve buna bağlı ağrı zaafı, bebek duruş/geliş anomalileri, doğumda travmaya maruz kalma,
* Yeni doğan kan şekeri düşüklüğü,
* Uzamış yeni doğan sarılığı,
* Kan kalsiyum düşüklüğü görülür.
       Tanı Nasıl Konur?
       Diyabet geliştirme konusunda yüksek risk taşımayan bütün hamile kadınlara 24-28 haftalar arasında, yüksek risk taşıyan gebelere ise ilk üç ay içinde tarama testleri yapılır. İki ya da daha fazla sonucun anormal gelmesi halinde test pozitif kabul edilir.
       Tedavi Nasıl Uygulanır?
       Tedavinin amacı, glikoz düzeylerini normale getirerek diyabetin neden olabileceği olumsuzlukları önlemektir. Tedaviye anne ve bebeğin sağlığı için gerekli kalori ve besin elemanlarını içeren diyet ile başlanır. Ayrıca egzersiz yapmanın da gebelikte diyabete kısa ve uzun süreli etkileri vardır.
       Bebeğin durumu, 28-32 haftalar arasında izlenmeye başlanır ve gebeliğin 34. haftasından itibaren haftalık ölçümler yapılarak bebeğin büyümesi değerlendirilir. Doğum için iyi izlenen ve kan şeker düzeyi normal olan hastalarda ağrılar başlayıncaya kadar beklenebilir. Aksi halde 38. haftada doğum travmasından kaçınmak için sezaryen ile doğum gerçekleştirilir.
       Gebelikte ortaya çıkan diyabet, doğumdan sonra tekrar normale döner, ancak bu kişilerin % 60’ında ileri yaşlarda diyabet ortaya çıkabilir. Bu nedenle anne doğumdan altı hafta sonra yeniden değerlendirilir.
       Diyabetli gebenin takibinin bir ekip tarafından tam teşekküllü ve yeni doğan yoğun bakım imkânları olan bir ünitede yapılması büyük önem taşır.

(Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Feriha Uygur)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz