İstihbarat Notları (Tarihsel Süreçte Türk Dış Politikası-11)

İ

     Avrupa Topluluğu’na Yönelik Dış Politika
* 1959’da üyelik başvurusu.
* 1963 Ankara anlaşması ile ilişkilerin kurumsallaşmaya başlaması.
* Ankara Anlaşması, Türkiye’nin AET’ye entegrasyonu için
– Hazırlık dönemi
– Geçiş dönemi
– Nihai dönem olmak üzere üç devre öngörülmüştür.
* İlk dönem, 1 Aralık 1964 tarihi itibarıyla başlamıştır. Taraflar arasındaki ekonomik farklılıkları azaltmaya yönelik ‘Hazırlık Dönemi’ olarak belirlenen bu dönemde, Türkiye herhangi bir yükümlülük üstlenmemiştir.
1970 tarihinde imzalanan ve 1973 yılında yürürlüğe giren Katma Protokol ile birlikte, Ankara Anlaşması’nda öngörülen hazırlık dönemi sona ermiş ve “Geçiş Dönemi”ne ilişkin koşullar belirlenmiştir.
– Bu dönemde taraflar arasında sanayi ürünleri, tarım ürünleri ve kişilerin serbest dolaşımının sağlanması ve Gümrük Birliği’nin tamamlanması öngörülmüştür.
* Türkiye-AB ilişkileri, 1970’li yılların başından 1980’lerin ikinci yarısına kadar, siyasi ve ekonomik nedenlerden dolayı istikrarsız bir seyir izlemiştir. 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından ilişkiler resmen askıya alınmıştır.
* 1983 yılında Türkiye’de sivil idarenin yeniden kurulması ile Toplulukla ilişkileri canlandırmak isteyen ÖZAL şok tedavi uygulamak istemiş ve  1987 ‘de tam üyelik başvurusunda bulunmuştur.
* Komisyon, başvuru ile ilgili görüşünü  1989’da açıklamış ve kendi iç bütünleşmesini tamamlamadan Topluluğun yeni bir üyeyi kabul edemeyeceğini belirtmiştir. Ayrıca, Türkiye’nin, Topluluğa katılmaya ehil olmakla birlikte, ekonomik, sosyal ve siyasal alanda gelişmesi gerektiğini ifade etmiştir.
* Bugüne kadar ufak bir iki hususun dışında dişe dokunur herhangi bir değişiklik yaşanmamıştır.

(Gelecek yazı: Tarihsel Süreçte Türk Dış Politikası-12)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz