İstihbarat Notları (Avrupa Siyasi Tarihi-2)

İ

     Sanayi Devrimi (Siyasi Devremdin Ekonomik Devrime)
* Sanayi Devrimi: Varlık üretimi; Üretim tekniklerinin geliştirilmesi; Doğal kaynakların kullanımı; Ürünlerin tüketicilere dağıtımı
* İngiltere’de kâr motivasyonu ile sanayileşme; Hızlı üretim metotları
* Tekstil
* Buhar makinesi
* Hızlı nüfus artışı (1750’de 10 milyon iken 1850’de 30 milyon)
* Sanayi şehri olarak Manchester (1772’de 25 bin iken 1851’de 455 bin)
* Hızlı kentleşme ‘ihtiyacı’
* Niteliksiz işgücü meselesi
* İşveren ve işçinin sıkıntıları
* İlk kapitalistler: ‘Pamuk lordları’ x Müdahalecilik
* ‘Laissez -Faire’: Adam Smith, Thomas Malthus, David Ricardo = Manchester Okulu (Serbest Piyasa; Kişisel Çıkar; Arz-Talep; Bireysel çıkarların toplamı ortak refah; Refahı koruyan devlet.
     Ulus Devletlere Doğru (1859-1871 Alman ve İtalyan Birlikleri)
* Küçük krallıklar, prenslikler ve çok etnikli devletlerin yerine ulus-devletlerin geçişi
* İlk örnekler: Yunanistan, Sırbistan, Bulgaristan, Romanya
* Yayılan ortak duygu: Bir topluluğun üyesi olma, ortak bir sosyal ve kültürel hayatı paylaşma, dışarıdakilerin, farklı dil ve dindekilerin ‘yabancı’ ve ‘öteki’ olarak tanımlanması
* Tarih, din, dil ve etnik unsurların ortaklık ve farklılık kriteri olması; ‘Biz’ ve ‘diğerleri’ olarak farkındalığın yayılması
* Sınır birliği, toprak bütünlüğü, temsil kurumlarının varlığı ile ulus-devlet yapısının pekişmesi
     Almanya’da II. Wilhelm Dönemi (1888-1918)
* Bismarck ile iç ve dış politikada görüş ayrılıkları
* II. Wilhelm’in dış politikayı yönetme isteği
* Bürokratik yenilik: İmparatorun doğrudan bakanlarla görüşmesi
* İmparatorluğun yönetiminde liberal dünya görüşü
* İşçi ve sosyalist hareketliliğine yönelik tutum farkları
* Şansölyeye karşı imparatorun ve ordunun Rusya’ya önleyici savaş isteği
* Diplomasi farkı: ‘Weltpolitik’
     Sömürgecilik
* Yeni sömürgecilik (emperyalizm):
* Ticaretin ötesinde bağlantılar
* Yatırımlar, fabrikalar, bankalar
* Pazar ve kâr amacı
* Yerleşim yerleri, temsilcilikler
* Kalıcılığın sağlanması
* Mülk sahipliği; yerli nüfusun ücretli işgücü haline gelmesi
* Borç verme=Ekonomik ve siyasi nüfuz ve baskı aracı
* Hükümetlerde etki sahibi olma
* I. Dünya Savaşı sonrası manda ve himayecilik politikasına dönüşme
* Eski kolonicilik:
* Denizcilik ve ticaret üzerinden bağlantı
* Ticaret merkezinin korunması
* Toprak talebinin olmaması 

(Gelecek yazı: Avrupa Siyasi Tarihi-3)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz