Yaren Sohbetleri (13)

Y

     Oldu mu heç Sülüman emmi? Bak şinci heç olmadı! Ne vakittir burnunu karıştırıveriyor, sonracağzıma parnağınnan hap yapıp sağa sola atıveriyon… Ayıp oluyor emme!
     Parnak deyince bak aklıma neler geliverdi… Hatçe tiyzenin sünepe kedileri gibi uyukleyeceğine, aç kepçelerini de dinleyiver, baken ne anlatcen…
     Türkçemiz “parmak”la ilgili deyimler bakımından oldukça zengindir. Örneğin; mesele çıkarmanın, ortalığı karıştırmanın veya parmakla sarkıntılık yapmanın karşılığı “parmak atmak”tır. Parmağıyla yemek, dokunmak “parmaklamak”, sayıları parmakla hesaplamanın adı ise “parmak hesabı”dır. İnsanların dil izleri gibi parmak izleri de birbirinden farklı olduğu için, suç mahallinden alınan parmak izleriyle laboratuvar ortamında suçlu tespiti yapılabiliyor, meçhul olaylar aydınlatılıyor.
     Parmakların bükülebilen eklem yerlerinin adı “boğum”dur. Güya, kibirli İngilizler, metreyi başkasına ait olduğundan kabul etmeyip, kendi ölçüleri olan “inch”i icat ederlerken, kraliçelerinin başparmağının bir boğumunu ölçü olarak kabul etmişler.
     Parmağında oynatmak; etkisi altına alıp her istediğini yaptırmanın kısa tarifi… Sanki siyasette parti liderleri tarafından yönlendirilen vekillerin durumunu tarif etmek için söylenmiş. Bir de, “bir iş’te parmağı olmak” var ki, seçilenlere destek veren vatandaşlar açısından önem taşıyor. Parmakla ilgili bir başka deyim de “parmağını kıpırdatmamak”tır. Parmağını kıpırdatmamak veya oynatmamak, sanki seçilenlerin memleket meseleleri karşısındaki tavırları için söylenmiştir. Hiçbir davranışta bulunmayıp yalnızca “izlemek” anlamına gelir. “Parmağına dolamak” deyimi ise muhalefeti anlatır. Eline geçirdiği her fırsatta sürekli vurmak, nerede ve ne zaman olursa olsun bulduğu her fırsatta aynı konulardan şikâyet etmek için kullanılır. Umulmadık bir durumda muhalefetin iktidara destek vermesi karşısında iktidarın içine düştüğü şaşkınlığı anlatmak için ise “parmağı ağzında kalmak” deyimi kullanılır. Çok leziz bir yemeğin tarifi “parmaklarını yemek”le, yeni doğmuş küçük bir çocuk ise “parmak kadar”la tarif edilir. Parmakların en tatlısı ise “vezirparmağı”dır.
     Hükümet etme iradesini taşıyan birilerinden çok şey beklenirken, beklenenin çok altında bir sonuçla karşılaşıldığı zaman, “ağzımıza bir parmak bal çaldı” deyimi kullanılır. Bunu en güzel anlatan örnek ise çiftçinin, üreticinin, emeklinin, esnafın, küçük bir zümre hariç, tüm milletin durumudur.
     Parmakla pandik atmak ise… Hani bir fıkra vardır; Sultan buyurur ki, “Öyle bir suç işleyin ki özrü kabahatinden büyük olsun,” der. Ve dönüp merdivenlerden çıkarken “nazik yerine” bir pandik yiyince hışımla geri döner ve “Bre densiz mel’un, tez çağırın celladı!” diye gürler. Bunun üzerine pandikçi, “Kusura bakmayın Sultanım, sizi hanım sultan zannettim!” der.
     Pişmiş kelle gibi ne sırıtıyon Sülüman emmi? Bak, bi dane daha anlatıveren, beğenivecen mi baken?
     Musa Peygamber’in Tevratı’nda hadım olanların tapınağa girmesi yasaklanmıştır. Katolik Kilisesi ise, Papa olacak kişinin cinsel organlarının yerli yerinde ve sağlam olmasını şart koşmuştur. Papa seçilmeden, halen bir örneği Paris’teki Louvre Müzesi’nde bulunan at nalı biçiminde yapılmış bir sandalyeye iç çamaşırsız olarak oturtulur. Altından kardinallerin geçebileceği yüksekçe bir yere bu sandalye yerleştirilir. Kardinaller sandalyenin altından geçerken yukarı bakar ve organlarının yerli yerinde olup olmadığını kontrol ederlermiş. Sonucu olumlu bulan her kardinal, “testis clos… benepandantes” diyerek her şeyin yerli yerinde olduğunu tasdik edermiş. Bir başka kaynakta ise; kardinallerden sadece biri delikten elini yukarı uzatır, Papa’nın malını mülkünü şöyle bir yoklayıp kontrol edermiş. Memnun ise “Duo testisbene data” yani “iki adet testisi var, uygundur” diye bağırırmış…
     Emmime baken hele… Nasıl da gevrek gevrek gülüyor… Eee, emmi; bu iş bizim Türkiye’de olsa nasıl olur acep? Oturanı mı düşünüvecen, altından geçenleri mi? Kim oturcek, kimler geçcek? Vekiller de dahil olcek mi? Üyle olursa, gadrolu memur atıyıvecekler gari… He emmi, sen ne diyon bu işe???

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz