İstihbarat Notları (İrlanda Kurtuluş Ordusu-1)
İstihbarat Notları (İrlanda Kurtuluş Ordusu-1)

İstihbarat Notları (İrlanda Kurtuluş Ordusu-1)

     Birleşik Krallık
     Birleşik Krallık; İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda topraklarından oluşmaktadır. Biz burada, temeli 14. ve 15. yüzyıllara dayanan Kuzey İrlanda sorununun tarihsel gelişimini özetlemeye çalışacağız.
     Kuzey İrlanda Sorunu
* 12. yüzyılda adanın İngilizler tarafından ele geçirilmesi X İrlandalılarla (Keltler) kültürel çatışma
* 15. yüzyılda Kral VIII. Henry’nin din değişikliği emri=Protestanlığa geçiş X Ada halkının Katoliklikte kalışı=Etnik ve dini çatışmanın başlaması
* Adada Protestan göçmenlerin yerleşimleri: İskoçya’dan 150.000; İngiltere’den 20.000=Ulster Plantasyonu
* Ekilebilir toprakların Protestanlara geçişi=Protestanlara karşı katliam (1641)
* İngiliz iç savaşında Meclis güçleri lideri Oliver Cromwell’in zaferi ile Katolik İrlandalıların cezalandırılması ve toprak kaybı=% 60’tan % 7’ye düşüş
     Birleşme Yasası (1800)
* Büyük Britanya ile İrlanda’nın birleşmesi düşüncesi=Protestan orta sınıf
* Tetikleyici: İngilizlerin ada üzerindeki ticari kısıtlamaları
* İrlandalılara Fransa desteği
* Birleşmeye adadaki Katoliklerin itirazı
* Bağımsız İrlanda isteğinin artışı
     İrlanda Cumhuriyetçi Kardeşliği
* İrlanda’da kıtlık süreci (1845-1852)=Piyasa müdahalesi olmaması; Hayvan ticareti; İrlanda dilinin (Gaelic) yok olması; İngilizcenin baskınlığı
* Adadan ABD’ye ve Avustralya’ya göç
* Ayrılıkçılığın artması ve örgütlenmesi=Dublin (1858)+New York (1860)
* Terör eylemlerinin İngilizlerce bastırılması
* Kısa süreli terör
* ABD’nin İrlanda sorununa dahil olması=İrlanda lobisinin oluşumu=İrlanda Cumhuriyetçi Kardeşliği (Fenianlar)
* Örgüt çeşitliliği=İrlanda Kuzey Yardım Komitesi (IRA’nın da mali kaynağı)
     Siyasi Yapılanmaya Geçiş
* James Connolly=İrlanda Cumhuriyetçi Sosyalist Partisi (1891)
* Arthur Griffith=Sinn Fein (1905)
* Silahlı yapılanma: Ulster Gönüllü Gücü (1913)=Birleşik Krallık ile birliği savunan Protestanlar; İrlanda Gönüllüleri=Katolikler
     Paskalya Ayaklanması (1916)
* Birinci Dünya Savaşı’nın yarattığı koşullar
* Liderler=Patric Pearse ve James Connolly
* Dublin’in kısmen ele geçirilmesi
* İngiliz ordusunun bastırması
* İrlanda Gönüllüleri’nin İrlanda Cumhuriyet Ordusu’na dönüşmesi (1919)=Sinn Fein’in silahlı kanadı
* Michael Collins liderliğinde, birliği savunan Protestanlara, bölgedeki Birleşik Krallık menşeili topluluklara ve kolluk kuvvetlerine karşı gerilla savaşı
     Sinn Fein’in Yükselişi
* İrlanda’da 1918’de yapılan seçimlerde galibiyet
* Londra’nın tanınmaması=Seçilen parlamenterlerin gönderilmemesi
* Dublin’de yeni meclisin açılması=İrlandalılara yeni meclisin tanınması çağrısının yapılması
* Çağrıya adadaki 26 bölgenin uyumu; 6 bölgenin İngiliz etkisiyle uymaması
* IRA’nın yükselişi karşısında Birleşik Krallığın askeri mücadele kararı=Terör eylemlerinde artış
     Uzlaşma Dönemi
* Başbakan Lloyd George ile IRA lideri Michael Collins’in müzakereleri
* Anlaşmanın imzalanması: İngilizlerce Dublin ve Belfast’ta meclis kurulmasının kabul edilmesi
* Britanya-İrlanda Anlaşması (1921)=Serbest İrlanda’nın kurulması
* Serbest İrlanda’ya bağımlı devlet (dominyon) statüsü;  K. İrlanda’ya Krallığa bağlılık statüsü
* Serbest İrlanda’nın Kraliyete bağlılık yeminini feshetmesi (1933); İrlanda Cumhuriyeti’nin ilan edilmesi; İngiliz Milletler Topluluğu’ndan çıkılması,

(Gelecek yazı: İrlanda Kurtuluş Ordusu-2)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir