Tarihin Bilinmeyenleri (Papa Bir Kadındı)
Tarihin Bilinmeyenleri (Papa Bir Kadındı)

Tarihin Bilinmeyenleri (Papa Bir Kadındı)

     Papa Bir Kadındı
     Dokuzuncu yüzyıl Papası VIII. John, parlak, nazik, müziğe yetenekli biriydi ve kadındı. En azından bazı tarihçilere göre böyle. Diğerleri ise bunun tamamen efsane olduğunu söylüyor.
     Kadın papa hikâyesinin çeşitli versiyonları varsa da size en bilinenini aktarıyoruz. Joan ya da Jeanne adlı bir İngiliz kadın eğitim alamaması gerçeğine sinirlendi. O zamanlar, kitabî eğitimin kadınlar için gereksiz ve hatta zararlı olduğu düşünülüyordu. Bu yüzden Joan erkek kıyafetlerine, büyük olasılıkla da keşiş kıyafetlerine büründü ve kendine İngiliz John (başka hikayelerde Mainz’li John) adını verdi.
     Çok Özel Bir Hanımefendi
     Eğitim almak için, bilgeliğiyle herkesi etkilediği Atina’ya gitti. Daha sonra bilim öğreteceği Roma’ya geçti. Roma Katolik Kilisesi’nin merkezi idari birimi Curia’da sekreter oldu ve sonunda kardinal yapıldı. Daha önce olduğu gibi, yetenekleri alimlerin dikkatini çekti. İdaresi kusursuz kabul ediliyordu.
     Hâlâ erkek kıyafetleri içindeki Joan papa seçildi. Daha sonraki iki yıl beş ay dört günde pozisyonunu gayet iyi idare etti. Ama bir gün kendini ele verdi. Roma sokaklarındaki dini bir tören sırasında papa atından indi ve seyircilerin dehşet içindeki bakışları arasında oracıkta bir çocuk doğurdu.
     Burada hikaye farklılaşıyor: Bazılarına göre çocuğu doğururken veya hemen sonrasında ölür. Diğerlerine göre ise, öfkeli kalabalık onu atının kuyruğuna bağlar ve şehirde dolaştırır, sonunda da ölene kadar taşlar. Bir diğer versiyonda hemen papalıktan azledilir ama uzun bir yaşam sürer; günah çıkarır, hem de bol bol. Bu sonuncu hikâye ironik bir ayrıntıyla sona erer: Oğlu büyür ve bir piskopos olur.
     Kimdi O?
     Kadın bir papadan ilk olarak dokuzuncu yüzyıl tarihçilerinden Kütüphaneci Anastasius söz eder. Joan’ın adı ilk papaların listelerinde geçer. Hikâye hakkında daha gerilere gidildiğinde, on üçüncü yüzyıl Dominikli tarihçiler tarafından yazılmış çeşitli biçimleri vardır. Bunlardan biri, Polonyalı bir rahip olan Troppau’lu Martin tarafından 1265’de yazılmış bir rapordur. Martin isimler, ayrıntılar vermiş ve Joan’ın papalığını dokuzuncu yüzyıla yerleştirmiştir. Curia’da papaz olarak hizmet ettiğinden onun hikayesi en çok inanılanıdır. Martin gibi Dominik rahipleri, Avrupa üniversitelerinde ünlüydü ve Dominik rahibeleri de alim kategorisindeydiler, bu yüzden eğitimli bir kadın fikri o zamanki çoğu insanın aksine, Dominiklilere fazla yabancı gelmedi. Ama zaman geçti ve on yedinci yüzyıldan itibaren Katolik tarihçiler hikâyeyi kabul etmediler ve Joan’ın varlığını sorguladılar. Ancak şu kahrolası Protestan tarihçiler hikâyeyi anlatmayı sürdürdü.
     Papa Joan hikâyesini destekleyenler çeşitli tuhaf ayrıntılar sundular. Güya, Joan’ın hükümranlığının hemen ardından, papa adayları için yeni bir kontrol zorunlu hale getirildi. Papa adayı, aşağıdan elle veya gözle cinsiyetinin kontrol edilebileceği tuvalet benzeri bir sandalyeye oturmak zorundaydı. Başka bir hikâye, Papa Joan çocuk doğurduğundan beri papalık ayinlerinin sokaklarda yapılmasından vazgeçildiğini söyler. Katolik Ansiklopedisi ise bu değişikliğin nedeni olarak, papalık ayini için sokakların dar olmasını gösteriyorlar.
     Sahne, Ekran ve Kurgu Yıldızı mı?
     Gerçek ya da hayali kahramanımız, 1972’de Papa Joan adlı filmde Liv Ulman tarafından canlandırıldı. Joan ayrıca Tarot destelerine ve oyun kağıtlarına da yansıdı. Aslında, Victoria döneminde İskoçya’da Papa Joan adlı bir kâğıt oyunu oldukça popülerdi.
     Hikâyenin kadınları papazlıktan uzak tutmak için kullanıldığı söylenir. Daha sonraları bu hikâye Katoliklik karşıtları tarafından propaganda olarak kullanılmaya başlandı.
     Vatikan kayıtlarına göre tüm papalar açıklanmıştır ve aralarında Joan yoktur. Listede yer alan VIII. John’un ise tam bir biyografisi mevcuttur: Roma’da doğmuş, 872-882 yılları arasında papa olarak hizmet etmiş, politikayla yoğun olarak uğraşmış, Roma’yı işgal etmesinler diye Müslümanlara rüşvet vermiş ve akrabaları tarafından öldürülmüştür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir