Çocukta Duygusal Zekâ

Ç

       Bebekler dünyaya geldiğinde bakıma ihtiyaçları vardır. Bakım veren ebeveyn, bebeğin ihtiyaçlarını anlamak için yüksek duygudaşlık becerisi geliştirir. Bebek büyüdükçe ebeveyn çocuğunu artık tanıdığını düşünür. Oysaki “Çocuğumu tanıyorum” demek için onların duygularını nasıl yaşadıklarını da anlamamız gerekir.
       Çocukların sağlıklı gelişimleri için sadece birkaç duyguyu yoğun olarak yaşamaları değil, tüm duygularının farkında olmaları gerekir. Duygu farkındalığının oluşması ise duygusal becerilerle, yani duygusal zekâ ile ilgilidir.
       Çok yakın bir zamana kadar duygusal zekâ kavramından bahsedilmiyordu. Başarının sadece IQ’dan geçtiği yanılgısı vardı. İlk defa 90’lı yıllarda ortaya atılan duygusal zekâ kavramıyla birlikte güçlü iletişim becerilerinin nasıl oluştuğu araştırılmaya başlandı ve başarı için iletişim becerilerinin IQ’dan daha önemli olduğu sonucuna varıldı.
       Ebeveynlerin bir kısmı akademik başarıyı duygusal gelişimin önünde tutar. Şunu unutmamalıyız ki; duygusal zekâsı yüksek olan çocuklar akademik olarak da başarılı olurlar. Çünkü sorumluluk sahibi bireyler olarak neleri yapıp yapmamaları gerektiğini iyi bilirler. Çocuklar kendileri ile ilgili farkındalık kazandığında bu, tüm gelişim alanlarını da olumlu yönde etkiler.
       Peki, nedir bu duygusal zekâ?
       Duygusal zekâyı ‘duygularının farkında olma ve onları nasıl kullanacağını bilme becerisi’ olarak tanımlayabiliriz. İçerisinde beş temel yetenek barındırır ve duygusal zekâmızı kullanmak, bu yetenekleri doğru kullanabilmemizle mümkündür.
       Öz bilinç: Bir bireyin kendisi ve duyguları ile ilgili farkındalık sağlaması.
       Duyguları yönetebilme: Duyguları uygun bir biçimde denetleyebilme.
       Motivasyon: Belli hedefler doğrultusunda duyguların harekete geçirilebilmesi.
       Empati: Bireyin kendini başkalarının yerine koyarak onların duygu ve düşüncelerini anlayabilmesi.
       İlişkileri sürdürebilme: Kişilerarası ilişkilerin etkili bir biçimde kullanılabilmesi.
       Çocuğumuzun duygusal zekâ gelişimine destek olmak için neler yapabiliriz?
* Yaşına uygun sorumluluklar verebiliriz.
* Kendi duygularımızı çocuğumuza tanıtabiliriz. Mutlu ya da mutsuz olduğumuzda duygularımızın isimlerini söylememiz çocuklarımızın duyguları tanımasına yardımcı olacaktır.
* Çocuğumuzun duygularını ifade etmesine olanak vermeliyiz.
* Yaşına uygun problemlerini kendi başına çözmesi için destekleyici olmalıyız.
* Yakın akraba dışındaki diğer bireylerle sosyalleşmesine olanak sağlamalıyız.
* Gelişimlerine uygun oyunlar oynamalı, bu oyunlar sırasında duyguları tanımalarına fırsat vermeliyiz.
       Şunu unutmamalıyız ki, kendi duygusal farkındalığımızı arttırmak, çocuğumuza bu konuda rehber olmak için atabileceğimiz en önemli adımdır.
       Duygusal becerileri gelişmiş ebeveynlerin çocuklarının özellikleri
* Ebeveynlerinin yanındayken mutludurlar.
* Huzursuz olduklarında kendilerini daha etkili bir şekilde yatıştırırlar.
* Arkadaş ilişkileri iyidir.
* Kabalık, saldırganlık davranışlarını az gösterirler.
* Dikkatleri iyidir, bilişsel olarak başarılıdırlar.
       Evdeki herkesin duygu farkındalığının olması, diğer bireyleri daha iyi anlamalarını sağlar ve böylece evdeki ilişkiler daha sağlıklı gelişir.
       Duygu farkındalığı olan çocukların genel özellikleri
* Kendinden emin ve çevreye ilgilidir.
* Kendinden nasıl bir davranış beklendiğini bilir.
* Yanlış davranma dürtüsüne nasıl hâkim olacağını bilir.
* Bekleyebilir, verilen talimata uyabilir.
* Çevresindeki yetişkinlerden yardım isteyebilir.
* Diğer çocuklarla iyi geçinirken ihtiyaçlarını ifade edebilir.
       Duygusal zekâsı yüksek bireylerin özellikleri
* Kendilerini iyi ifade edebilirler.
* Kendinin ve başkalarının duygularının farkındadırlar.
* Dışa dönük, yani sosyalleşmeye açıktırlar, yardımseverdirler.
* Kişilerarası sorun çözmede başarılıdırlar.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Sevgi