İstihbarat Notları (Doğu Akdeniz’de Egemenlik Tesisi Savaşı-3)

İ

     MEB ve Kıta Sahanlığı
* Münhasır Ekonomik Bölge (MEB), hem tabanı hem de su tabakasını kapsar.
* Kıta Sahanlığı ise sadece tabanı kapsar.
* MEB’ye ilanla sahip olunur ve önünde engel yoksa kıyıdan 200 mile kadar gidilebilir.
* Kıta sahanlığı için ilan gerekmez; egemenliği göstermek için üzerinde fiili bir faaliyet de gerekmez. “ipso facto ve ab initio” Devletler kıta sahanlığına doğal olarak ve başından itibaren sahiptir.
     Süreç
* 2003 – Mısır-GKRY MEB Anlaşması
* 2005 – Mısır-GKRY İşbirliği Anlaşması
* 2006 – Mısır-GKRY Çatı Anlaşması (kapsamı-Ortay Hattaki hidrokarbon kaynaklarının geliştirilmesi)Rum Yaklaşımı
* 2006 – Mısır-GKRY Gizlilik Anlaşması
* 2007 – Lübnan-GKRY MEB Anlaşması
* 2008 – Lübnan-GKRY Çatı Anlaşması
* 2008 – İsrail ve Suriye ile müzakere
* 2011 – İsrail-GKRY MEB Anlaşması
     GKRY, Kıbrıs’ın güneyinde 60 bin km2’yi kapsayan deniz alanında offshore petrol aramacılığı için petrol şirketlerine lisans vermek üzere 15 Şubat 2007’de ihale sürecini resmen başlatmıştır. Tespit edilen 13 parçanın ikisini üç boyutlu sismik çalışma için kendine ayırmış, 11’ini ihaleye çıkarmıştır. Noble Energy’ye kalan 12. saha, Kıbrıs’a 185 km mesafededir. Yapılan sondaj çalışmaları sonunda bu parselde 200 bcm civarında doğalgaz bulunduğu hesaplanmıştır. Kıbrıs’ın gaz ihtiyacı yıllık 1 bcm’dir. 13 Şubat 2012 tarihinde GKRY geriye kalan 12 petrol arama ruhbsat sahasında ikinci bir ihale açmıştır.
     140 bin km2’lik bir deniz alanının, 70–80 bin km2lik kısmı Yunanistan’a; 30 bin 40 bin km2’lik kısmı da GKRY’ye gidiyor ve bize Antalya Körfezi açığındaki üçgen bölge kalıyor.
     Rum Yaklaşımı
* Hidrokarbon Projesi–AB üyeliğinden sonra bölgesel ittifak ağını genişletme (başta İsrail, Mısır, Lübnan ve Suriye), ekonomik/mali gücünü artırma, Kıbrıslı Türkler için GKRY’nin cazibesini artırma, Ada çevresinde «kalkan» olacak «çıkarlar dokusu» yaratma… (2 Ekim 2011-Kathimerini)
     KKTC’nin Yaklaşımı
* GKRY’nin tek başına bütün Kıbrıs adına anlaşma yapma yetkisi  yoktur. Yaptığı kıta sahanlığı/MEB sınırlandırma anlaşmaları Kıbrıs Türk tarafı ve Türkiye açısından geçersizdir.
* 19 Eylül 2011 tarihinde tüm uyarılara rağmen 12. parselde sondaj çalışmalarının başlatılması üzerine 21 Eylül 2011 tarihinde Türkiye-KKTC arasında Kıta Sahanlığı Sınırlandırma Anlaşması imzalanmıştır.
* 22 Eylül 2011 tarihinde KKTC Bakanlar Kurulu TPAO’na Adanın etrafındaki deniz alanlarında arama ruhsatı vermiştir.
* 24 Eylül 2011 tarihinde KKTC tarafı BMGS aracılığı ile Kıbrıs Rum tarafına sondaj çalışmalarının kapsamlı bir çözüme kadar askıya alınmasını veya BM’in de katılımı ile ortak «ad hoc» bir komite oluşturularak tüm alanların birlikte değerlendirilmesini ve olası gelirlerin çözümün finansmanında kullanılmasını önermiştir. 4 Ekim tarihinde Rum tarafı öneriyi iade etmiştir.
* 26 Eylül 2011 tarihinde KKTC adına TPAO tarafından Piri Reis  gemisi ile ruhsat sahasında sismik araştırma başlatılmıştır.
* 2 Kasım 2011  tarihinde  KKTC Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ile TPAO arasında «Petrol Sahası Hizmetleri ve Ürün Paylaşımı Sözleşmesi» imzalanmıştır.

(Gelecek Yazı: Türkiye’nin Tepkisi)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz