Disosiyatif Bozukluk
Disosiyatif Bozukluk

Disosiyatif Bozukluk

     Disosiasyon Nedir?
     Disosiasyon; bölünme, kopma, çözülme olarak açıklanmaktadır. Zihindeki bir anının, duygunun, düşüncenin, bilginin bağı diğer anı, duygu, düşünce, bilgiden ayrılmakta, kopmaktadır. Kişi, bazen bu anıya erişebilmektedir bazen erişememektedir. Disosiasyon durumunda bellek, bilinç işlevlerinde bir bozulma görülmektedir. Bu bozulma yapısal olmaktan çok pek çok psikolojik sorunda olduğu gibi işlevseldir.
     Fransız Psikiyatrist Janet, disosiasyonu belli koşullar altında bazı düşünce ve eylemlerin bilincin geri kalan kısmından ayrılması ve farkındalık olmadan işleve girmesi olarak açıklamıştır.
     Bastırma ve Disosiasyon Arasındaki Farklar Nelerdir?
     Disosiasyonda, bilinçten ayrılan anılar, düşünceler bilince ulaşabilir. Bastırmada ise, bastırılan malzeme bilince çıkmaz, davranışlar ve dil sürçmeleri ile ulaşılabilir.
     Disosiyatif Bozukluk
     Organik bir nedene dayanmaksızın bilinç, bellek, algılama konusunda bozuklukların görülmesidir. Travmatik bir ya da birçok yaşantıya bağlı olarak bilincin ve belleğin belli bir zaman süresinde kapanmasıdır. Bu sorun çocukluk çağında tacize uğramış, şiddetli travmaya maruz kalmış kişilerde yüksek oranda görülmektedir.
     Disosiyatif bozuklukta, bazı kişiler bir şeyi yaptıklarını mı yoksa yapmayı akıllarından geçirdiklerini mi bir türlü hatırlayamayabilirler.
     Disosiyatif Bozukluk Belirtileri
     Bu sorun kendini disosiyatif bayılmalar, disosiyatif kaçışlar, disosiyatif unutma gibi kişiden kişiye farklı olabilen belirtilerle gösterebilir. Bu vakada, bayılmalar ve kaçışlar bulunmadığı için değerlendirmeye alınmamıştır.
     Disosiyatif Unutma Örnekleri
     “Mezuniyet törenimi hatırlamıyorum”
     “Nikâh törenimi hatırlamıyorum”
     “Evde bir çanta buluyorum. Bu çantayı ne zaman almışım, nasıl almışım, nerden almışım hiçbir şey hatırlamıyorum”
     “Geçen gün sokakta yürürken yanıma ismimi söyleyerek yaklaşan kişi beni hatırlamadınız mı dedi… Israr etti ama onu hatırlamadım”
     “Dışarı çıktığımda üzerimdeki elbiseyi ne zaman giydiğimi, nasıl giydiğimi, nasıl seçtiğimi hatırlamıyorum”
     Disosiyatif Unutma Belirtileri
     Kişi sıradan bir unutkanlıkla açıklanmayacak şekilde kişisel bilgilerini hatırlayamaz. Bazı anılara, bu anılarla ilişkili duygulara, düşüncelere ulaşılamaz. Kişi yaşamının önemli bir bölümünü anımsayamaz. Anımsanamayan dönemler genellikle travmatik veya stresli dönemlerdir. Travmatik veya stresli dönem, bilinçten silinmiş, hiç yaşanmamış gibidir. Kişide hatırlanamayan kısa süreli hafıza kaybına karşı bir aldırmazlık olduğu görülür. Bu sorunu yaşayan kişilerde yeni bilgileri öğrenme kapasitesi bozulmaz. Bu belirtilerin disosiyatif bozukluk belirtisi sayılması için unutmaları açıklayan herhangi bir organik bozukluğun olmaması gerekir.
     Disosiyatif Unutmalar, Neden Kadınlarda Daha Sık Görülmektedir?
     Aile içinde disosiyatif bozukluğun sıklığı ve yaygınlığı kesin bilinmemekle birlikte, sık görülmeyen bir bozukluk olduğu belirlenmiştir. Yapılan çalışmalarda, disosiyatif amnezinin %7 oranında görüldüğü tespit edilmiştir. Ergenlikte ve erken dönem erişkinlikte ortaya çıkmaktadır.
     Fiziksel-nörolojik, ruhsal muayene, EEG, beyin görüntüleme vb. tetkikler yapılmalıdır. Organik nedene bağlı ruhsal bozukluklar, kafa travması, epilepsi nedenleri ile oluşan ve disosiyatif unutma semptomlarına benzerlik gösteren durumlar disosiyatif unutma olarak değerlendirilmelidir. Fizyolojik ve anatomik durumdan kaynaklanabileceği gibi, erken dönem olmuş olan psikolojik bir travmadan veya stresli bir yaşam ortamından da kaynaklanabilir.
     Disosiyatif bozukluk, bireyin kimliği, çevresi, yaşamı, insan ilişkileri ve kendisine ait benzeri bilgilerin bütünlüğünü kaybetmesi durumudur.
     Unutkanlıkta ilaçla tedavide sodyum amital kullanılmaktadır. Hipnoz yöntemi de unutkanlığın önlenmesinde kullanılmaktadır.
     Öneriler
     Unutkanlık yaşayan kişinin, unuttuğu döneme ve unuttuğu olaylara geri dönmesi, o konuda ortak yaşanmışlıkları sorgulaması, o döneme ait kişilerle konuşması, hafızada yitirilmiş anıları bu yollar su yüzüne çıkarmaya çalışması ilk planda tavsiye edilecek bir tedavi şeklidir. Kapatılan kapıların aralanması, birçok anının da geri gelmesine yardımcı olacaktır. İlaç kullanımı bu durum için önerilmemektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir