Peptik Ülser
Peptik Ülser

Peptik Ülser

     Ülser; Deri ya da mukozanın (salgı üreten doku) epitel hücre hasarı ile birlikte bütünlüğünün bozulmasıdır.
     Peptik ülser hastalığı ise; asit salgılayıcı veya komşu mukozadaki ülserlerdir. Mide asidi ve peptik aktivitenin (sindirim sıvılarından pepsin’in etkisi) etkisiyle, mukoza veya kas tabakasında doku kaybıdır. Peptik ülser daha çok mide ve duodenumda (on iki parmak bağırsağı), daha az sıklıkla yemek borusunda, mide ameliyatları sonrası birleşme yerleri ve bağırsaklarda da görülebilir.
     Midede epitel ve kalın mukus tabakası, duodenumda epitel ve asitli ortam, peptik ülsere karşı koruyucudur. Bu bölgelerde aside bağlı şikâyetler ve uzun süreli asit etkisi ile kanama, tıkanma ve delinme görülebilir. Peptik ülserle, yaş ilerledikçe daha sık karşılaşılabilir.
     Nedenleri: Peptik ülserler genellikle; mideye çocukluk çağlarında yerleşen Helicobacter Pylori (HP) mikrobu ve/veya ağrı kesici kullanımıyla oluşabilmektedir. Tetkiklerde HP varlığı saptanırsa, uygun dozlarda antibiyotik tedavisi yapılmalı ve uygun zamanda mikrobun ölüp ölmediği belirlenmelidir. Ağrı kesici kullanımına bağlı peptik ülserlerde, ilaç hasta için zorunluysa (kal-damar, romatizmal hastalıklar vs.) hastanın hiçbir şikâyeti olmasa dahi HP testi ve pozitif ise gerekli tedavi önerilir. Daha sonra ilaç tedavisine ve mide şikâyetleri olursa koruyucu tedaviye başlanabilir.
     Kısaca Helicobacter Pylori: HP çoğunlukla kirli su ve gıdalardan ağız yoluyla bulaşabilir. Uygun yapısıyla midenin koruyucu mukus tabakasına yerleşebilir. Ardından, bazı HP’lerde bulunan ve hastalık yapan enzim ve toksinlerin salınımıyla koruyucu mukus ve mukozada peptik ülsere yol açan değişiklikler olabilir.
     Belirtileri: Gastrite bağlı dispeptik yakınmalara benzer şekilde, midede dolgunluk, şişkinlik, ağrı ve yanma olabilir. Ülsere bağlı olarak da, özellikle yemeklerden 1-2 saat sonra kıvrandırıcı, kramp tarzında şiddetli ağrılar olabilir. Geceleri de hastayı uykudan uyandıran şiddetli ağrı ve yanma şikâyeti olabilir. Ağrı yerine, şişkinlik ve yanma ön plandaysa, hasta asit giderici ilaçlar ve yemeklerle kısmen rahatlayabilir. Kanama olan bazı hastalarda, ağrı olmaksızın dışkı renginde siyahlaşma, kahve telvesi rengi ve kıvamında kusma olabilir.
     Tanı: Hastanın sağlık geçmişi dikkatle dinlendiğinde peptik ülser hastalığından şüphelenebilinir. Fakat kesin tanı üst sindirim sisteminin endoskopi yöntemiyle incelenmesi sonucu konabilir. Endoskopi artık günümüz koşullarında modern ve çapı küçük aletlerle, uygun anestezi eşliğinde yapılabilmektedir. Endoskopi ile sadece ülser tanısı değil, ülsere neden olan kötü huylu hastalıklar ve aynı zamanda eşlik eden diğer hastalıkların da tanısını sağlamak mümkündür. Endoskopi ile şüphelenilen herhangi bir oluşumdan dakikalar içinde bol biyopsi örnekleri alınabilir.
     Amaç asit salgısını baskılamak ve peptik ülsere neden olabilecek faktörleri yok etmektir. HP enfeksiyonu varlığı mutlaka test edilmeli, pozitif ise uygun tedavi verilmeli ve tekrar testi yapılmalıdır. Ağrı kesiciler nedenli olmuşsa da ek önlemler alınmalıdır. Diğer peptik ülser nedeni olabilecek fazla asit salınımı yapan bozukluklar gerekli görülürse araştırılır.
     Nelere dikkat etmeli?
* Kafein ve alkol: Her ikisi de asit salınımını artıran unsurlardır. Hastalığın akut döneminde kullanılmamalıdırlar.
* Sigara: Nikotin direkt olarak asit salgılatabilir. Ayrıca, ülserin iyileşmesini de yavaşlatabilir.
* Stres: Direkt olarak peptik ülser oluşturmaz ama neden olan hastalığın alevlenmesine ve başka sorunlara neden olabilir. Ayrıca peptik ülser hastalığına benzer şekilde, kasılmalara ve kramp tarzında ağrılara neden olabilir.
* Operasyon: Eğer peptik ülserin ilerleyişinde başka sorunlar oluşmuşsa, tedavileri için cerrahi, bir seçenek olabilmektedir. Modern endoskopi araçları ve teknikleri ile yol açtığı sorunların tedavilerinde de endoskopik işlemler, değişen başarılarla uygulanabilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir