Tarihin Bilinmeyenleri (Hijyen Tarihinin Kirli Sırları; Gülümserken)

T

     Hijyen Tarihinin Kırli Sırları’nı ortaya dökmeye devam ediyoruz. Sıra gülümserken görünenlerde…
     Diş çürümesinin dizginlenişi
     Diş fırçalarından önce ağaç dalları kullanılırdı. Bir dal parçası alır ucunu tirfilleninceye kadar dişlerdiniz. Tirfiller gittiğinde keser aynı işlemi tekrarlardınız. On dokuzuncu yüzyıla kadar insanlar dişlerini bir dal parçası ve masa tuzuyla fırçalardı.
     Diş fırçası
     En eski diş fırçaları M.S. 1500 civarlarında Çin’de icat edilmiş (başka nerede olabilirdi ki?) ve 1600’lerde oldukça rağbet göreceği Avrupa’ya gelmiştir. Ondan önce, Avrupalılar dişlerini sülfür yağı veya tuz solüsyonuna batırılmış bez parçalarıyla veya süngerle temizlerdi. Bazen bez ya da sünger bir sopaya bağlanırdı (gelişme diye buna denir). Çin versiyonu ise bir bambu parçasına ya da kemiğe bağlanmış domuz kıllarından oluşurdu. 1938’de DuPont tarafından geliştirilen naylon lif, mükemmel diş fırçası kılı oldu.
     Diş macını
     En lezzetli diş macunlan, eskiler tarafından kullanılan toz haline getirilmiş meyve, bal veya kurutulmuş çiçeklerdi. Ama dişlerinizi şu iğrenç reçetelerle yapılmış macunlarla fırçaladığınızı bir düşünün; fare, tavşan kafası veya kertenkele karaciğeri. On dördüncü ve on beşinci yüzyıl İspanya ve Hollanda el yazmaları, idrarın saklanarak dişleri temizlemekte kullanıldığını ileri sürüyor. 1850’lerde tebeşir diğer bir popüler maddeydi. 1800’lerin başlarında diş macunlarına sabun eklendi. Bir miktar deterjan eklenerek köpürmesi sağlandı.
     O zamanlar ve şimdi fluorid
     1931’de, Colorado’lu bir diş hekimi olan Dr. Frederick McKay fluorid ve diş çürümesindeki azalma arasındaki bağlantıyı teyit etti. 1956’da Proctor&Gamble, Crest marka diş macununa fluorid ekleyen ilk şirket oldu. Yıllar süren tartışmalardan sonra fluorid tüm diş macunu üreticileri tarafından kabul gördü. Nereden nereye dimi?

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz