Tarihin Bilinmeyenleri (Antik Dünyanın Yedi Harikası)

T

     Eski dünyanın harikalarının nesi harika diye merak ediyorduk, bu yüzden biraz araştırma yaptık. İste yapılış sıralarına göre harikalar:
     (1) Büyük Gize Piramidi
     Nerede: Mısır’da, Kahire büyükşehir alanı içinde.
     Kim inşa ettirdi ve neden: Firavun Khufu kendi mezarı olarak yaptırdı.
     Ne zaman: MÖ 2500 civarlarında.
     Ayrıntılar: Yedi harikanın en eski ve hâlâ ayakta olanıdır. Piramidin dört yüzünden her biri güney, kuzey, doğu ve batıya dönüktür. Tabanı 53 bin altı yüz metrekareyi kapsar. Büyük Piramit, 1889’da, aslında uzun ve sıska bir piramit olan Eyfel Kulesi inşa edilene kadar, 4.000 yıldan fazla bir süre dünyanın en yüksek yapısı olmuştur.
     Geriye ne kaldı: Orijinali 146,6 metreydi. Zaman ve doğa, piramidi 137,1 metreye kadar kısalttı. Hâlâ dünyada en fazla turist çeken yerlerden biridir.
     (2) Babil’in Asma Bahçeleri
     Nerede: Eski Babil’de, günümüzde Irak’ın Bağdat kenti civarında.
     Kim inşa ettirdi ve neden: Babil çok düz bir yerdi, Kral Nabukadnezar onu kendi ülkesinin dağlarını özleyen karısı Amyitis için inşa ettirdi.
     Ne zaman: MÖ 600 civarlarında.
     Ayrıntılar: Kat kat yükselen, ağaçlar, çiçekler, çeşmeler ve şelalelerle donatılmış bir bahçe tahayyül edin. Tahminlere göre 30’a 45 metrekarelik bir alanı kaplıyordu. Şimdi tüm bunların, 23 metre yüksekliğinde sütunlarla desteklendiğini düşünün. Bahçeyi sulamak için yakındaki Fırat nehrinden su taşıyan köleler yirmi dört saat çalışırlarmış.
     Ne oldu: Bahçenin varlığına dair somut bir kanıt yok, eğer gerçek idiyse, zamanın etkisiyle yok olmuş olmalı.
     Geriye ne kaldı: Neredeyse hiçbir şey ama durun; arkeologlar hâlâ kazıyorlar.
     (3) Efes’teki Artemis Tapınağı
     Nerede: Türkiye’de Selçuk yakınlarındaki antik Efes kentinde.
     Kim inşa ettirdi ve neden: “Karun kadar zengin” sözünü borçlu olduğumuz Kral Karun, Yunan av ve vahşi doğa tanrıçası Artemis’in tapınağının inşası için en fazla katkıyı yapan kişidir.
     Ne zaman: MÖ 550 civarlarında.
     Ayrıntılar: Çatısı hariç tüm tapınak tamamen mermerden yapılmıştır. Yazarlar; altın sütunları, duvarlarındaki muhteşem freskleri ve en önemlisi de Artemis’in en sadık takipçileri olan kadın savaşçıların, Amazonların dört bronz heykeliyle dünyanın en güzel yapısı olduğundan söz ediyorlar. Ziyaretçilerin tanrıçaya hediyeler sunması beklenen tapınak, turistlerin akın ettiği bir yer. Tapınağın dışındaki hediyelik eşya tezgahlarında tanrıçanın ufak heykelcikleri satılır. Formlarından birinde Artemis ay tanrıçasıdır. Babası Zeus ve erkek kardeşi güneş tanrısı Helios’un da onuruna yapılmış harikalar mevcuttur.
     Ne oldu: Hristiyanlık öncesi dönemde MÖ 356’da, dikkat çekmeye çalışan birinin çıkardığı yangın tapınağı yok etti. Tekrar inşa edildi ama işgalci Gotlar tarafından yakıldı. Geriye kalanları ise ilk Hristiyanlar yıktı.
     Geriye ne kaldı: Kazılar, temeli ve bir sütunu ortaya çıkarttı. Kazılarda çıkarılan diğer sütunları Londra’daki British Museum’da görebilirsiniz.
     (4) Zeus Heykeli
     Nerede: Yunanistan’da Antik Olimpiyat oyunlarının yapıldığı Olimpia’da.
     Kim inşa ettirdi ve neden: Antik Olimpiyat oyunlarına gelen ziyaretçileri etkilemek isteyen Yunanlılar, daha önce var olan mütevazı Zeus tapınağını, Yunanistan’ın en güçlü tanrısının devasa bir heykelinin olduğu bir mekana çevirdiler.
     Ne zaman: MÖ 450 civarlarında.
     Ayrıntılar: Bir tahtta oturan Zeus’un 12 metre yüksekliğindeki heykeli, tapınağı bir oyun evine çevirdi. Zeus’un başı neredeyse tavana değecek gibiydi. Böylece sanki ayağa kalksa tavanı delip göğe erişecekmiş havası verilmişti. Bedeni fildişindendi, sakallan, cüppesi ve sandaletleri altından yapılmıştı. Tahtı da altından yapılmış ve üzerine değerli taşlar kakılmıştı.
     Ne oldu: MS 462’de yandı.
     Geriye ne kaldı: Heykelden geriye hiçbir şey kalmadı. Tapınak ise tatilinizde gezebileceğiniz en pitoresk kalıntılardan biridir.
     (5) Halikarnas’daki Mozole
     Nerede: Türkiye’nin güneybatısında.
     Kim inşa ettirdi ve neden: Kraliçe Artemisia kocası Kral Mausolus’un onuruna yaptırdı.
     Ne zaman: MÖ 353 civarlarında.
     Ayrıntılar: Artemisia’nın sadece kocası olmakla kalmayıp aynı zamanda erkek kardeşi de olması dışında Kral Mausulus’un tek ilginç yanı ölümüdür; yer üstündeki büyük mezarlar için kullanılan mozole onun adından gelmektedir.
     Geriye ne kaldı: Temellerinin bir kısmı. Bir kez daha British Museum mezardan çalınan heykellerde önde gidiyor.
     (6) Rodos Heykeli
     Nerede: Ege denizindeki Yunan adası Rodos’un limanına tepeden bakar.
     Kim inşa ettirdi ve neden: Rodos halkı onu güneş tanrısı Helios’un şerefine askeri bir zaferi kutlamak için yaptırdı.
     Ne zaman: MÖ 282’de.
     Ayrıntılar: Abide, Artemis’in erkek kardeşi Helios’un muazzam büyüklükte bir heykelidir. Kimse neye benzediğini bilmiyor ama rekonstrüksüyonu yapan sanatçılar onu çıplak veya çok az giyimli olarak betimlemişlerdir. Ayak parmaklarından güneş biçimindeki tacına kadar yüksekliği 36 metre kadardı. Fransız heykeltıraş Frederic Bartholdi, Amerika’nın Özgürlük Heykeli, Yeni Colossus’u tasarlarken ondan esinlenerek tacını aynı şekilde yapmıştır.
     Ne oldu: MÖ 262 yılında bir deprem oldu ve heykel zayıf noktası olan dizlerinden kırılarak yıkıldı.
Geriye ne kaldı: Hiçbir şey.
     (7) İskenderiye Feneri
     Nerede: Mısır’da İskenderiye Limanında, antik Faros adasında.
     Kim inşa ettirdi ve neden: İşte bir işleve sahip olan tek harika. Limana gelen gemilere rehberlik etmek için tasarlandı ve Kral II. Ptolemaios döneminde tamamlandı.
     Ne zaman: MÖ 270 civarında.
     Ayrıntılar: Bu öyle, ahşaptan ufak tefek bir fener değildi. Burada muhteşem bir şeyden söz ediyoruz: Mermer kaplı, 120 metreye yakın yükseklikteki (40 katlı bir gökdelen) fener öylesine ünlüdür ki, Romalılar MS ikinci yüzyılda İskenderiye’de bastıkları paraların üstüne resmini koymuşlardır. Gün boyunca dev bir ayna güneşi yansıtırdı; geceleri ise aynı işi tepede yanan ateş görürdü. Bol turist çekiyor olmalı ki, ilk katta yiyecek satılıyordu ve üstte manzarayı izlemek isteyenler için bir balkonu vardı. Fener olarak 1500 yıl kadar iş gördükten sonra yok olan altı harikanın sonuncusu oldu.
     Ne oldu: Yine bir deprem. Bu kez on dördüncü yüzyılda.
     Geriye ne kaldı: Derin su dalgıçları 1996’da kalıntıları bulmuş olabilirler. Tekrar turistik bir cazibe merkezine çevirme planları var ama ziyaretçilerin en iyi parçaları görebilmesi için şnorkel takması gerekebilir.
     Ve Şimdi de Kazananlar
     Bu harikaları yaratan insanlardan o kadar etkilendik ki, biz de Tabiat Ana ve Zaman Baba’nın ev sahipliği yaptığı bir ödül töreni yapmaya karar verdik. İşte alkışlarınızla kazananlar:
     En iyi inşaatçılar: Mısırlılar.
     En şatafatlı şekilde tanrılarına tapınanlar: Yunanlılar.
     En romantikler: Babilliler.
     Başkalarının kalıntılarını toplayan en uzak görüşlü koleksiyoncular: İngilizler.
     Antik tarzı en iyi kopya edenler: Fransızlar.
     Başka Harikalar
     The UN World Heritage (Birleşmiş Milletler Dünya Mirası), dünyanın doğal harikalarından oluşturduğu bir listede şunlara da yer vermiştir ve her geçen gün liste büyümektedir:
     Venezuela’daki Angel Şelalesi; Nova Scotia’daki Fundy Koyu; Arizona’daki Büyük Kanyon; Avustralya’daki Büyük Bariyer Resifleri; Nepal’deki Everest Tepesi; Brezilya/Arjantin sınırındaki Iguassu Şelalesi, Endonezya’daki Krakatoa Adası; Japonya’daki Fuji Dağı; Tanzania’daki Klimanjaro Dağı; Ontario Gölü üzerindeki Niagara Şelalesi; Meksika’daki Paricutin Yanardağı ve Zambia/Zimbabwe sınırındaki Victoria Şelaleleri. Evet,  daha yüzlercesi var! Tabiat Ana’nın ihtişamı karşısında kimse yedi sayısında ısrar edemez.

Yazar hakkında

Yorum Ekle