Ne Arap’ın Yüzü… (57)

N

     TOPLUMDA PUTPERESTLİK KALINTILARI (3)
     Olayların normal seyrine göre elde edemeyeceğini anladığı herhangi bir şey için Arap “adak”a(1) başvurur. Adak, Allah’ın ismine yapılır. Adak bağışı, fakirlere, ölülere veya türbelere yönlendirilir.
     Araplar, adak adamak suretiyle Allah’ın teveccühünü kazanacaklarını sanırlar. Adak, Allah’ın gereksinimini karşılamak için adanmaz. Allah’ın yardımı olmaksızın kulların isteklerine kavuşamayacakları bilindiğinden, insanlar bu yardımı sağlamak amacıyla adak adarlar.
     Adak, herkes tarafından adanabilir. Özellikle bir tanığın yanında yapılmalıdır. Adak yerine getirilmezse, o tanık, adak adayana vaadini yerine getirmesini hatırlatır. Tanığın müdahalesi, o kişiyi Allah’ın gazabından korumak içindir. Eğer bir kişi, adağı içinden adamışsa, onu yine de yerine getirmek zorundadır. Çünkü, bu durumu AIllah’tan saklaması mümkün değildir.
     “Baraka-İnâyet”in(2) en yüksek derecesi, Allah’a, peygambere, meleklere, Kur’an’a ve İslamiyet’in beş temel şartının uygulanmasına dayandırılır. İnayet; ayrıca kutsal sözcüklerden, kutsal yerlerden, türbelerden ve ermiş ve sofu kişilerden de beklenir.
     Kutsal kelimeler veya Kur’an pasajlarının inayeti, sık sık ve çok değişik maksatlar için kullanılır. “Bismillâh-Allah’ın adıyla” ibaresi, şeytanın etkisine karşı koruyucu bir kalkandır. Birçok Arap ülkesinde, resmî dairelerdeki yazışmalarda, metin öncesi “Bismillâhirrahmanirrahim”e yer verilir. Resmî konuşmalara da bu şekilde başlanır.
     Ermişlerin inayeti bol olur. Gömüldükleri yerlere türbeler inşa edilir. Bu gibi yerlerin de inayet gücü yüksektir. Kutsal yerleri ve türbeleri ziyaret etmenin faydaları çoktur. Ermiş mezarlarının yakınındaki sular, birçok hastalıklar için şifadır. Mezarın bulunduğu yerden bir miktar toprak alınır ve bir beze konularak tedavi maksadıyla vücudun ağrıyan yerlerine sarılır. Bu yöntem, aynı zamanda kem gözlere karşı da uygulanır. Türbeyi ziyaret eden kimseler, ermişin inayeti daha üzerlerinde iken eve dönmek isterler. Türbe dönüşü acele etmelerinin nedeni budur.
     Türbelerin yararlı etkisine başka yollarla da ulaşmak mümkündür. Örneğin; çekilen bir diş, türbenin kenarına gömüldüğü takdirde, o şahsın, düşmanlarının eline geçmesi ve ona büyü yapılması önlendiği gibi, diğer dişlerin çürümesini de engellemiş olur.
     Türbe ve diğer kutsal yerlerin faydaları konusunda, en çok görülen uygulama şekli de şudur:
     Sevdiğine kavuşmak, erkeğini evine bağlamak, kaynana baskısından kurtulmak veya bir çocuk sahibi olmak isteyen bir kadın, havlusunun ucunu keser, içine taş parçası koyarak türbenin yakınındaki ağaca veya çalıya asar. Ayrıca, bu isteğinin gerçekleşmesi halinde bir de kurban keseceğini vaat eder.

(1) Adak’ın Arapça’sı “Nezr”dir. “Niyâz” da denmektedir. Allah’ın rızasını elde etmek, Allah’a bir dileğinin gerçekleşmesi için mubah olan bir işi yapacağına dair söz vermektir. Adak, bir cins yemin sayılır. “Şu yere gitmeyi adadım” gibi bir söz söylemek, “ahdım olsun” türünden yemin kabul edilir.
(2) İnâyet; iyilik, lütuf, ihsan, yardım, Allah’ın en sevdiği kullarının esenliğe ulaşmalarına ve doğru yolu bulmalarına yardımcı olunması demektir.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz