Tarihin İlk’leri (2)

T

     SAVAŞTA GÖREV YAPAN İLK UÇAK
     Türk-İtalyan savaşı sırasında, Tripoli’deki İtalyan Hava Kuvvetleri’nin komutanı Binbaşı Piazza, 23 Ekim 1911 günü “Bleriot XI” türü uçağıyla, Aziziye’deki Türk birliklerinin üzerinde bir keşif uçuşu yaptı. Bu, bir savaşta uçak tarafından yerine getirilen ilk görev oldu.
     UÇAKLA İLK PROPAGANDA
     Havadan, uçakla ilk propaganda, 1911-1912 yıllarında, Türk-İtalyan savaşı şırasında gerçekleşti. İtalyan havacılık teşkilatı olan”Italian Servizi Aeroriautici”, Libya üzerinde iken uçakla Tripolili Araplara seslenen, “Tripoli, 15 Ocak 1912” tarihli ve “Cavena” imzalı bildiriler attılar. Bu bildirilerde, teslim olan herkese bir “Napolyon altını” ile bir çuval buğday ya da arpa vaat ediliyordu.
     İLK HAVA SALDIRISI
     1 Kasım 1911 günü, Teğmen Giulio Gavotti, “Etrich” türü uçağıyla, Tripoli’den havalandıktan sonra, Ain Zara’daki Türk mevzilerinin üzerine, yaklaşık iki kiloluk “Citelli” tipi bir bomba attı. Mevzilerin üzerinde dolaşıp yaptığı tahribatı gördükten sonra, Tagiura üzerine yöneldi ve yanındaki üç bombayı da buraya fırlattı.
     Üç gün sonra, Ain Zara’ya düzenlenen ikinci bir hava saldırısı, Türklerin çok şiddetli protestolarına neden oldu. İtalya, Cenevre Konvansiyonu’na aykırı davranmakla suçlandı. Havadan yapılan bombardımanın tahrip gücü, yalnızca Türk ve İtalyan gazetelerinde değil, tüm dünya basınında günün konusu oldu.
     HAVADAN İLK ASKERİ İNDİRME
     Havadan ilk savaş operasyonları, İtalyan Ordusu’ndaki havacılık gönüllüleri tarafından, yine 1911-1912 yılları arasında Türk-İtalyan savaşı sırasında, Libya üzerinde gerçekleştirildi.
     Tripoli’ye gönderilen İtalyan hava birliğinde (19 Kasım 1911), 10 subay, 29 er ve 9 uçak vardı (2 Bleriot, 2 Etrich, 2 Henri Farman ve 3 Nieuport). Bu birlik, daha sonra birkaç Deperdussin ve hava gemisi ile takviye edildi.
     İtalyanların Libya’daki hava kuvvetleri, kısa zamanda bir savaş uçağı taburu, bir hava gemisi taburu (4 Mart 1912’de faaliyete geçti), bakım ve onarım için bir fabrika ve deneysel çalışmalar için bir laboratuvardan oluştu. Havacı gönüllülerin görevleri ise, beş ana noktada odaklanıyordu. Havadan keşif, fotogrametri, topçulara hedef tayin etme, havadan propaganda ve hava saldırıları.
     Görüldüğü gibi, bu birlik hava kuvvetlerinin günümüzdeki işlevlerinden yalnızca ikisini yerine getiremiyordu: Son derece hafif plan uçaklarla, asker ve cephane nakli mümkün değildi ve havada başka uçaklarla savaş olanaksızdı. Eğer o dönemde Türklerin de savaş uçakları olsaydı, belki bu ikinci olasılık da gerçekleşebilirdi.
     SAVAŞTA YARALANAN İLK HAVACI
     31 Mart 1912 günü. Tobruk’taki Arap siperlerini bombalayan bir uçağın ikinci pilotu Yüzbaşı Montu, yerden açılan bir ateşle vuruldu.
     Teğmen Rossi kumandasındaki uçak, yerden 600 metre yükseklikteyken, dört kurşun yarası aldı ve bunlardan biri Yüzbaşı Montu’ya isabet etti.
     İLK ESİR PİLOT
     Libya’daki Türk-İtalyan savaşı sırasında, İtalyan Hava Kuvvetleri’nden ölen olmadı. Ancak, Teğmen Moizo, 11 Eylül 1912 günü Nieuport türü uçağıyla Aziziye yakınlarında zorunlu iniş yapınca, “savaş tarihinde esir olan ilk pilot” unvanını da kazanmış oldu.
     Tripoli’ye ilk gelen pilotlardan biri olan Moizo, 11 aylık görev süresi içinde 82 hava saldırısıyla birlikte bir rekor kırmıştı.
     SAVAŞTA ÖLEN İLK PİLOT
     Savaş sırasında ölen ilk pilot, Bulgar M. Popoff’tur. Reuter’s Ajansı’nın Sofya muhabiri, Popoff’un, 3 Kasım 1912 günü Edirne üzerinde bir keşif uçuşu yaparken, yerden açılan ateş sonucu vurularak öldüğünü bildirdi.
     UÇAKLA İLK UÇUŞ
     Belirli bir güçle çalışan bir uçakla ilk uçuş, Orville Wright tarafından 17 Aralık 1903 günü saat 10.35’te, 12 beygir gücündeki “Flyer-I” ile, Kittyhawk’ta, Kil! Devil tepelerinde gerçekleştirildi. Uçak, 12 saniye süren uçuşu sırasında, yerden 4 metre yükseklikte, saatte 35 millik bir hıza ulaştı. Olayın görgü tanıkları, Orville Wrihgt’ın kardeşi ve uçağı birlikte yaptıkları Wilbur Wright ile beş sahil koruma görevlisiydi.
     Aynı gün, üç uçuş daha yapıldı. Bunların en uzunu 59 saniye sürdü ve Wilbur, 284 metre yol almayı başardı. Ertesi gün basın, insanoğlunun havayla giriştiği bu mücadeleyi “bir hafiflik örneği” olarak nitelendirip vermedi. Olayı tüm İngiltere’ye duyuran, yalnızca Daily Mail gazetesi oldu.

Yazar hakkında

Yorum Ekle