Tarihin İlk’leri (3)

T

     GEMİ ÜZERİNE İLK HAVA SALDIRISI
     Bir gemi üzerine düzenlenen ilk hava saldırısı, 1913 yılında gerçekleşti. Ancak, aynı yıl içinde meydana gelen iki olaydan, hangisinin daha önce yaşandığına dair kesin kanıt yok.
     Birinci Balkan Savaşı’nın sonlarına doğru, Yunan Donanması’nda görevli “Farman” tipi bir uçak, keşif uçuşu yaptığı sırada, Çanakkale Boğazı’nda mevzilenmiş Türk gemilerinin üzerine dört adet el bombası attı. Bu olayın, Mayıs ayından önce meydana geldiği sanılıyor. Aynı yıl içinde bir başka gemi bombalama olayı da, Meksiko’da, General Carranza’nın, General Huerta’ya karşı verdiği savaş sırasında yaşandı.
     General Carranza’nın emrinde Fransa doğumlu, ancak aslen Amerikalı olan Lidier Masson adlı bir pilot vardı. “Tek kişilik hava kuvveti” olarak bilinen Masson, “Curtiss” tipi uçağıyla Guyamas Körfezi’nde, Huerta’ya bağlı bir savaş gemisini bombaladı. Masson, attığı patlayıcı maddelerin, tekneye büyük ölçüde zarar verdiğini söyledi.
     1914 yılında, Fransızlarla İspanyolların Fas üzerinde gerçekleştirdikleri harekâtta, 1913 yılındaki İkinci Balkan Savaşı’nda da uçakların kullanıldığını görüyoruz. İkinci Balkan Savaşı’nın bir özelliği de, savaşan tarafların hepsinin uçak kullanmış olmasıdır.
     1914 Nisan’ında, Birinci Dünya Savaşı’nın patlamasından birkaç hafta önce, Meksiko üzerine gerçekleştirdikleri küçük bir harekât sırasında, Amerikalılar da uçaklardan yararlandılar. Curtiss tipi bir deniz uçağı ile iki Curtiss uçak gemisi, Birmingham ve Mississippi uçak gemileriyle Vera Cruz’a gelerek, gemiden kıyıya keşif uçuşları yaptılar.
     UÇAĞA PARAYLA BİNEN İLK YOLCU
     İngiltere’de, 1911 yazında, Keith Prowse and Co. adlı bir şirket, eğlenmek amacıyla uçağa binmek isteyenleri, 2 İngiliz altını karşılığında gezdiriyordu.
     Belirli bir ücret karşılığında bir yerden bir yere gitmek isteyen ilk yolcuyu ise, 17 Mayıs 1911 günü, J.V. Martin taşıdı. Martin, yolcusunu G.W. Farman tipi uçağıyla, İngiltere’nin Brooklands yöresinden Hendon’a götürdü.
     İLK FIRLATMALI PİLOT KOLTUĞU
     Bu tür koltukların ilki, sıkıştırılmış hava ile çalışıyordu ve 2 Nisan 1941 günü Rostock-Marienehe seferini yapan Alman Heinkel He 280 jet savaş uçağına takıldı. İlk kullanımı ise, 13 Ocak 1942 günü, Almanya’da Rechlin üzerinde oldu. Şiddetli buzlanma nedeniyle uçağın yere çakılacağını anlayan pilot Binbaşı Schenk, 2 bin 625 metre yükseklikte koltuğunu fırlatarak kurtulmayı başardı. “He 280″ tipinde tek olan bu uçağın yapımına, daha sonra Messerschmitt tipi jet savaş uçakları tercih edildiği için devam edilmedi.
     Bir patlayıcı gücüyle havaya fırlayan ilk pilot koltuğu ise, ilk kez 30 Temmuz 1943 günü uçan İsveç yapımı Saab-21 türü uçağa takıldı. Bu koltuk, daha sonraki benzerleri için de ilham kaynağı oldu.
     Fırlayan pilot koltuklarıyla üretilen ilk uçak ise Heinkel He 162’dir. Bu uçak, ilk uçuşunu 6 Aralık 1944 günü yaptı ve 14 Nisan 1945 günü Alman Luftwaffe Birliği L/JGI’de hizmete girdi. Toz şarjlı balistik-katapult tipi fırlayan koltuklar, toplam 116 uçağa monte edildi. He 162’den önce geliştirilen Saab 21 ise, 1945 yılı Aralık ayına kadar İsveç Hava Kuvvetleri’nde hizmete konmadı.
     İLK HAVA SAVAŞI
     Havada, iki uçak arasında gerçekleşen ilk savaşı, 15 Ağustos 1914 günü Reuter’s Ajansı, şu satırlarla dünyaya duyuruyordu: “Dün bir Fransız uçağı, bir Alman uçağı ile karşılaştı. Fransız pilot, Browning’ini çekerek ateş etmeye başladı ve Alman’ı kovaladı. Alman havacı, karşı koymak yerine kaçmayı tercih etti.”
     Taraflardan birinin ölümüyle sonuçlanan ilk hava çatışması, 5 Ekim 1914’te yaşandı. Fransız Hava Kuvvetleri’nin V 24 savaş birliğinde görevli Joseph Frantz, Voisin tipi uçağıyla düşman mevzileri üzerinde yaptığı keşif uçuşundan dönerken, Almanlara ait bir Aviatik’le karşılaştı. Frantz’ın teknisyeni Quenault, derhal uçağın burnundaki Hatchkiss marka makineli tüfeğin tetiğine sarıldı. Aviatik’teki teknisyenin ise yalnızca tabancası vardı. O, daha nişan alamadan Quenault, Hotchkiss’in tüm mermilerini Aviatik’in üzerine boşalttı ve Alman uçağı, havada parçalanarak Fransız mevzilerinin gerisine düştü. Çatışmayı yerden Fransızlar ve Almanlar da izliyordu. Hepsi de daha iyi görebilmek için mevzilerinden dışarı çıktılar. Havadaki bu çarpışma sırasında ölen ilk havacılar olarak tarihe geçen Almanların adları Wilhelm Sclienting ve Fritz von Zangen’di. Ölü pilotun cebinden, annesine hitaben yazılmış bir mektup çıktı. Bir Fransız uçağı, bu mektubu en yakındaki Alman havaalanına götürdü. Bu davranış, hava savaşının ilk yıllarında bir “gelenek” haline geldi. Zira o yıllarda, göklerde birbirleri ile düello yapan “kahramanlar”, insanca bazı erdemlerini yitirmemişlerdi ve düşmanlarından nefret etmiyorlardı.

Yazar hakkında

Yorum Ekle