Tarihin İlk’leri (7)

T

     İlk Uçak Gemisi
     Dünyada, uçak gemisi olarak inşa edilen ilk savaş gemisi, ilk planları bu amaca uygun olmasa da, İngiliz Donanması’ndan “HMS Ark Royal”dir. 122 metre uzunluğundaki bu gemi, 1914 yılı Eylül ayında Blyth’ta kızağa kondu. Ertesi yıl 9 Aralık’ta denize indirildi.
     Yapımı sırasında amiralliğin emriyle planlarında bazı değişiklikler yapıldı ve alt güvertesinde 10 deniz uçağı taşıyacak şekilde geliştirildi. Ark Royal, yapımının hemen ardından Çanakkale Boğazı’na gitti ve savunma amaçlı ilk görevini de 17 Şubat 1917 günü Bozcaada’da yaptı, O gün Ark Royal’den havalanan bir uçak, Türk mevzileri üzerinde keşif uçuşu yaparak bilgi topladı.
     “Tekerlekli uçak” taşımak amacıyla inşa edilen ilk savaş gemisi ise, İngiliz Donanması’ndan “HMS Furious“tur. 1917 yılı Haziran ayında donanmaya katılan bu gemi, hem kruvazör, hem de uçak gemisi özelliklerine sahipti. İlk yapıldığında, üzerinde yalnızca kalkış güvertesi vardı. Taşıdığı altı uçağın havada görevini tamamladıktan sonra karaya inmesi planlanıyordu. Ancak, bunun yeterli olmadığı görüldü ve 1917 Kasım’ında yeniden kızağa çekilerek bir iniş güvertesi monte edildi. Furious’un en önemli özelliklerinden biri, uçağı hangardan uçuş güvertesine çıkaran hidrolik kaldırma sistemiydi.
     Uçak gemisi olarak planlanan ve o amaçla yapılan ilk gemi, Japonlar tarafından 9 Aralık 1919’da denize indirilen “Hosho”dur. Hosho, ilk görevini 30 Kasım 1922 günü Tateyama açıklarında yerine getirdi. En çok 25 deniz mili yapabilen bu gemi, 21 uçak taşıyordu.
     Uçak Gemisinden Kalkan ve İnen İlk Jet
     21 Temmuz 1946 günü Cape Henry açıklarında bulunan ABD Donanması’ na ait “USS Franklin D. Roosevelt” uçak gemisinden, Teğmen James J. Davidson‘un pilotluğunda havalanan XFD-l Phantom, bir uçak gemisinden havalanarak tekrar inen ilk jet uçağı oldu. Geminin pist uzunluğu 153 metreydi.
     İlk Nükleer Uçak Gemisi
     Nükleer enerjiyle çalışan ilk uçak gemisi, 72 bin 500 tonluk “USS Enterprise“dır. ABD Donanması’nın bu dev gemisi, 24 Eylül 1960’ta Newport News’de kızağa kondu. 25 Kasım 1961’de denize indirildi. Sekiz adet su soğutmalı nükleer motoruyla, bugüne dek yapılan tüm savaş gemilerinin en güçlüsü (Yaklaşık 300 bin beygir gücünde), en büyüğü (367 metre) ve en pahalısıdır (445 milyon dolar). Geminin tüm mürettebatı, 440 subay ve 4 bin 160 erden oluşuyordu. 100 uçak taşıyabilen USS Enterprise’ın uçuş güvertesi ise, dört futbol sahası büyüklüğündeydi.
     İlk Yemekli Uçuş
     Bu yolda ilk girişim, 11 Ekim 1919’da, Londra-Paris arasında çalışan Handley Page Transport tarafından yapıldı. Şirket, önceden hazırlanan kumanyaları, uçuş sırasında yolculara dağıtarak, ekstra bir ücret aldı.
     İlk sıcak yemek servisi konusunda, değişik havayolu şirketlerinin öncülük iddiaları vardır. Ancak, bunlar içinde en inandırıcı olanı “Air Union” adlı havacılık şirketidir. Bu şirket, beş kap sıcak yemeğin yanı sıra, yolcularına 1925 üretimi şarap servisi de yapıyordu.
     İlk Erkek Kabin Memuru
     Sivil havacılık tarihinin ilk erkek kabin memuru, İngiliz Jack Sanderson‘dur. Bay Sanderson, “Daimler Airways” tarafından Londra-Paris arasında işletilen Havilland 34 tipi uçakta, 2 Nisan 1922’de göreve başladı. Ancak, çok sevdiği mesleğini yalnızca bir yıl sürdürebildi ve 1923’te çalıştığı uçağın düşmesi sonucu hayatını kaybetti.
     İlk Basit Makineler
     İnsan ya da hayvan gücüyle çalışan ilk basit makineler, MÖ 300 yıllarında Atina yöresinde kullanıldı. Üzerinde yürüyerek çalıştırılan ilk ayak değirmenlerinde, Romalılar, köleleri kullanıyorlardı. Portekiz’de, San Domingo yöresinde bulunan bir bakır madeninde, içeriye su akıtmak için kullanılan aygıtın da MS 3’üncü yüzyıldan kaldığı sanılmaktadır. Akdeniz ülkelerinde rastlanılan su dolaplarının tarihleri de çok eskilere uzanır.
     * Öküz Gücüyle; Öküz gücüyle çalıştırılan su dolapları, yüzyıllarca insanlığa büyük katkılarda bulundu. Bu ilk mekanik araçlar; su elde etme konusunda, değirmenlerden tarım alanlarının sulanmasından, maden ocaklarına kadar pek çok yerde uygarlığın gelişmesine yardımcı oldu.
     İlk Uluslararası Havayolu Servisi
     İlk uluslararası havayolu servisi, 22 Mart 1919 günü, Lignes Aeriennes Farman tarafından Paris-Brüksel arasında başlatıldı. F.60 Goliath tipi uçağın pilotu Bay Bossoutrot idi..2 saat 50 dakika süren yolculuk için bilet ücreti olarak 365 frank ödemek gerekiyordu.

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz