Çocuklarda Göz Sağlığı

Ç

     ŞAŞILIK:
     Doğuştan olan kaymalar genellikle gözlük gerektirmeyen erken dönemde 6 ay-2 yaş arası ameliyat olması gereken kaymalar olarak nitelendirilir. Bebeklerin göz kaymalarında genellikle tek bir göz kaydığı için, göz tembelliği oluşuyor. Beyin çift görmeyi engelleyebilmek için bir gözden gelen görüntüyü iptal ediyor. Böylece gözlerden biri diğerine göre, daha az görmeye başlıyor. İşte bu nedenle bebeklerde tedaviye ne kadar erken başlanırsa o kadar iyi. Şaşılık şüphesi olan her bebeğin belli bir yaşa gelmesi beklenmeden göz hekimine götürülmesi şart.
     Her şey yolunda görünse dahi, bebeklikten itibaren göz muayeneleri rutin olarak yapılmalıdır. Bebekler gözlük takmaz, göz muayenesi olmaz, büyüyünce düzelir gibi yanlış fikirlerden kurtulmak gereklidir.
     Op. Dr. Tülay Kılıç; tüm aileleri bebeklik çağı göz hastalıkları konusunda çok dikkatli olmaya davet ediyor ve “Göz kaymaları, görme problemleri, göz enfeksiyonları gibi göz sorunları bebekler arasında yaygındır. Bebeklerimizde doğuştan gelen veya sonradan gelişen görme bozuklukları, ilerleyen yıllarda okul başarılarında ve sosyal gelişimlerinde önemli rol oynamaktadır,” demekte ve “Bebeklerde gizli şaşılık oluşumuna paralel, erken dönemde müdahale edilmeyen kusurlar, daha da ilerleme kaydederek, bebeklerimizin göz ile ilgili sorunlarını artırabilir,” diye eklemektedir.
     ŞAŞILARDA TEDAVİ:
     Öncelikle optik kusurlar gözlükle düzeltilmelidir. Tembellik varsa bu tedavi edilmelidir. Buna rağmen kayma devam ediyorsa ve kayma açısı küçükse ortoptik egzersizler önerilebilir. Ancak gözlükle düzeltilemeyen büyük açılı kaymalarda cerrahi tedavi gereklidir. Ameliyat sonrası hasta gözlüklü ise gözlüğünü takmaya devam eder.
     ÇOCUĞUNUZUN GÖZÜ TEMBEL Mİ?
     Görme tembelliği (ambliyopi) gözden kaçabildiği için tedavi ne yazık ki geciken bir durumdur. Toplumdaki sıklığı % 1,3 ile 3,5 arasında değişmektedir.
     Hastanın bir gözü sağlam olduğu halde diğerinden eksik görür. Bir gözün görmesi diğerinden en az iki sıra eksiktir.
     Görme tembelliğinin nedenleri şöyle sıralanabilir:
* Fonksiyonel
     a) Şaşılık ambliyopisi: Şaşılık durumlarında hastaların % 25-75’i görme merkezi dışındaki bir noktayı kullanırlar. Bu nedenle net göremezler.
     b) Anizometropik ambliyopi: Özellikle hipermetrop ve astigmatlarda iki göz arasında 0,5-1.00 numara (diyoptri) fark olması bile görme tembelliğine yol açabilir. Aşağıda anlatılacağı gibi en geç 1,5 yaşında yapılan gözlük derecesi (kırma kusuru) ölçümü ve gerekirse gözlük takılması çok önemlidir. Özellikle hipermetropi göz tembelliğinin ana sebebidir. İki taraflı yüksek hipermetroplarda ise, derin göz tembelliği yerleşir ve 7-8 yaşlarından sonra tedavi imkânsızlaşır. Ayrıca, yüksek astigmat gözlerde de tembellik sıktır. Miyoplar yakını iyi gördükleri için görmeleri gelişebilir ve tembellik daha az rastlanır. Bununla birlikte, tek taraflı miyop çocuklarda diğer göz normal gördüğü için, çocuk miyop olan gözünü az kullanacağından, miyop olan gözü tembel kalacaktır. İki taraflı yüksek miyoplarda erken yaşta gözlük takanların görme gücü geç gözlük takanlardan daha iyi gelişmektedir.
     c) Deprivasyon (yoksunluk) ambliyopisi: Özellikle bebeklerde bir gözün herhangi bir nedenle kapatılması, hastalık geçirmesi, kataraktlar vs. gibi nedenlerle görmemesi buna yol açabilir.
* Organik ambliyopi
     Bir çeşit deprivasyon ambliyopisidir. Tembel gözde bir hastalık mevcuttur. Bu hastalarda “kritik dönem” ilk 1,5 yıldır. Bunu 14 ay kabul edenler de vardır. Bu dönemde görme hücreleri gelişmekte olduğundan, herhangi bir nedenle hastanın eksik görmesi, görme korteksindeki hücrelerde küçülme ve işlev kaybıyla sonuçlanır. 3 ila 10 yaş arasında görme tembelliği oluşma riski daha azdır. Göz muayenesinin yapılamadığı durumlarda (çok küçük hastalar hariç) görme tembelliğinin varlığı VEP ile saptanabilir.
* Tedavi Şekilleri
     Gözlük verilmesinden ve diğer hastalıkların tedavisinden sonra hızla görmeyi arttırıcı tedbirlere geçilmelidir.
     Kapatma tedavisi, ilaç ve CAM başlıca yöntemlerdir. Bir tedaviden cevap alınamazsa diğer tedavi yöntemleri denenir. Hastanın hiçbir tedaviye cevap vermeme ihtimali % 33’dür. Görme artsa bile tedavi bırakıldığında bir miktar azalabilir, yine de sağlam gözün görmesini bozacak bir hastalık ortayla çıktığında tedavi edilen tembel gözdeki görme yeniden kazanılabilmektedir. Erken tedavi ile her iki gözün bir arada kullanılabilmesi sağlanabilir. Fakat bu hastalar 3 boyutlu görme gerektiren meslekleri yapamazlar.

(Op. Dr. Tülay Kılıç)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz