İstihbarat Sohbetleri (1)

İ

İSTİHBARATIN ÖNEMİ
     İstihbarat, kelime anlamı itibariyle, Arapça “istihbar” kelimesinin çoğulu olarak; haberler veya yeni öğrenilen bilgiler, kısacası haber alma demektir.
     Teknik olarak istihbarat ise, muhtelif imkân ve araçları kullanarak herhangi bir konuda enformatik materyal temini ve temin edilen bilgilerin ham halden kurtarılarak işlenmesi, kıymetlendirilmesi ve yorumlanarak bunlardan bir sonuç çıkarılmasıyla ilgili faaliyettir.
     Ve istihbarat, insanların doğuştan gelen bir melekesi olan tecessüs (merak, öğrenme arzusu) ile doğmuştur.
     Batı geçerli dillerinin, bilhassa İngilizcenin hâkim olduğu ülkelerde, bu terim “intelligence” sözcüğüyle karşılanmaktadır. Bu sözcük, aslında “zekâ” anlamını taşımaktadır. Bu da, bu çalışmaların hangi düzeyde yapıldığını göstermektedir. Örneğin; CIA-Central intelligence Agency/Merkezî Haber Alma Teşkilâtı, MI-Military intelligence/Askerî Haber Alma, DIA-Defense intelligence Agency/Savunma İstihbarat Servisi gibi.
     Casusluk ise, Arapça bir kelime olan “tecessüs” yani merak etme, kendi dışındaki işlere duyulan öğrenme arzusu, gizli şeylere merak menşeinden gelmektedir. Casusluk faaliyeti ve espiyonaj kelimeleri aynı istikamete yönelik olmak üzere, yabancı dillerden ithal edilerek casusluk anlamında kullanılmaktadır.
     Kelime Fransızca kökenlidir. Bizde halk arasında çok kullanılan “ispiyon” kelimesi de Fransızca aslındaki “espionage/casusluk” kelimesinden gelmektedir. Hepsi istihbarat faaliyetini göstermektedir. Kontrespiyonaj kavramı ise, istihbarata karşı koyma ve karşı istihbarat anlamını taşımaktadır.
     Casusluk, dünyanın en eski mesleklerinden biridir. Anılan faaliyet, toplulukların hayatlarını idame ettirdikleri her mecrada daima icra edilmiştir. İstihbarat faaliyeti, gerek güvenlik ve gerekse ticarî, ekonomik, siyasî vb. alanlarda popülaritesini yitirmeden, hatta cazibesini çağın teknolojik imkânlarıyla artırarak vazgeçilmez bir alan olma özelliğini sürdürmektedir. İstihbarat faaliyeti kurumsal olarak insanlık tarihinde devletleşme olgusunun gelişimi ile birlikte varlığını gösteren, hassas ve devlet güvenliği için elzem bir faaliyettir.
     Okuduğunuzda sizlerde de, “Neler olmuş da bizim haberimiz olmamış” düşüncesinden ziyade, bundan sonra neler olabileceğine ilişkin bir düşünsel faaliyetin ağırlık kazanacağını tahmin ediyorum. Ufkumuzu açan, bizlere Ağustos böceği olmaktan öte karınca olmayı hatırlatan, adeta küçük bir bilgi hazinesi olan bu sohbetlerimizde, deyim yerinde ise geçmişi, günümüzü ve gelecekte neler olabileceğini gözlemleyeceksiniz.

(Gelecek yazı: İstihbaratın Gelişimi)

Yazar hakkında

Yorum Ekle

Yazan: Yılmaz