Tarihin İlk’leri (92)
Tarihin İlk’leri (92)

Tarihin İlk’leri (92)

İLK LOKANTA
     “Champ d’Oiseau” adıyla Mösyö Boulanger tarafından 1765 yılında Paris’te açıldı. Dükkanın girişine Latince bir özdeyiş yazılmıştı: “Venite ad me, omnes qui stomacho laboratis et ego restaurabo vos.” Bu sözlerin anlamı şuydu: ‘Siz ey midesi guruldayanlar… Bana gelin, iyileştireyim.”
     Bu özdeyişteki “Restaurabo-iyileştirmek” sözcüğü, zamanla lokanta anlamında “restoran” olarak kullanıldı. Mösyö Boulanger’nin lokantasının iç kısmı, üstü mermer masalarla süslenmişti. Özel yemeği ise bir tür tavuk yemeği olan “Volaille au Gros Sel”di. Boulanger’nin bu girişiminin öncesinde, tavernalarda, hanlarda, aşçı dükkanlarında ve bazı kahvehanelerde yemek yenilebiliyordu. Ancak bunlar, bugünkü modern anlamıyla restoranların atası olarak sayılabilecek niteliklere sahip delillerdi. Mösyö Boulanger’nin lokantası başarılı olunca, kısa zaman içinde başka örnekleri de açıldı. 1789 Devrimi sırasında, Paris’te 100 restoran vardı. 15 yıl sonra ilk lokanta rehberi “Almanach des Gourmands” (Damak Tadına Düşkünler Almanağı) adıyla yayınlandı.
İKİ TEKERLEKLİ İLK ÇEKÇEK
     1869 yılında, Amerikalı rahip Jonathan Scobie tarafından yapıldı. Rahip Scobie’nin eşi sakattı ve çok uzun bir süredir hiç sokağa çıkmamıştı. Oysa yaşadıkları Yokohoma kentini çok merak ediyordu. Bunun üzerine kocası ilk çekçeği yaptı ve onu kentin sokaklarında gezdirdi.
İLK PATEN
     Belçika’nın Liege kentinde müzik aletleri yapımcılığıyla uğraşan Joseph Merlin, 1760 yılında Soho Alanı’ndaki Carlisle House’da düzenlenen bir maskeli baloya patenlerinin üstünde keman çalarak girdi. Ancak ne hızını azaltmayı, ne de yönünü değiştirmeyi beceremeyince, dosdoğru karşı duvardaki dev aynaya çarptı ve 500 sterlin değerindeki ayna tuzla buz oldu. Ayrıca Merlin’in elindeki keman da parçalandığı gibi, kendisinin de kırılmadık çok az kemiği kaldı.
     Bu çok ürkütücü ilk denemeden sonra 1823 yılına gelinceye değin, patenlerden söz eden olmadı. O yıl Londra’nın Piccadilly semtinde manavlık yapan Robert John Tyers, Volitos adını verdiği patenleriyle Windmill Caddesi’ndeki tenis kortunda bir gösteri yaptı. Bu patenlerin altında, bir çizgi üzerine yerleştirilmiş beş küçük tekerlek vardı. 22 Nisan günü, “Ayakkabıların altına takılarak zevk ya da ulaşım amacıyla kullanılabilecek yararlı bir aygıt” olarak patentini alındı.
     Bu patenin bir benzeri, buza uyarlanmış şekliyle 16 Nisan 1849 günü, Paris’te sergilenen Meyebeer’in “Le Prophete” operasının buz dansı sahnesinde kullanıldı. Dört tekerlekli patenlerin ilk örneği, 1863 yılında New York’ta James L.Plimpton tarafından geliştirildi. Bu patenlerle çok iyi denge sağlamak mümkün olduğu gibi, birçok ilginç figürler yapmak da olasıydı. Bunun üzerine Birleşik Amerika’yı bir paten çılgınlığı sardı ve bu çılgınlık 1870’li yılların başlarında Avrupa’ya geçti.
RADYODA KONUŞAN İLK SOYLU
     İngiltere tahtının varisi ve Galler Prensi, 7 Ekim 1922 akşamı, Marconi Co. şirketinin 2LO istasyonu aracılığıyla, York House’daki izcilere seslenen bir konuşma yaptı.
RADYODA KONUŞAN İLK KRAL
     İngiltere Kralı V. George, 23 Nisan 1924 günü, Wembley’de açılan İmparatorluk Sergisi nedeniyle bir konuşma yaptı. Bu konuşmayı yaklaşık 10 milyon kişi dinledi. Daily Mail gazetesi, bütün büyük kentlerdeki alanlara ses yükselticiler kurdurarak, konuşmanın büyük kitlelere ulaşmasını sağladı. Bu konuşma, BBC tarafından banda alınamamıştı. 1955 yılında kuruma başvuran Dorothy Jones, kral konuşurken eşinin bu konuşmayı banda aldığını söyledi ve bandı yetkililere teslim etti. Bu band, aynı zamanda BBC arşivlerinde bulunan en eski ses kaydıdır.
SARAYDA SEYREDİLEN İLK FİLM
     21 Temmuz 1896 günü, İngiltere sarayının 40 konuğu önünde gösterildi. Konuklar, Prenses Maud’un ertesi gün yapılacak olan düğünü için Marlborough Şatosu’nda toplanmışlardı. Bu arada sinemacı Birt Acres kendilerine bir film gösterisi için izin istedi.. Göstermeyi düşündüğü ve bir ay önce çektiği filmde, Galler Prensi ile Prensesi’nin Cardiff Panayırı’na yaptıkları ziyaret sergileniyordu. Gerekli izni vermeden önce Galler Prensi, Acres’ten filmi incelemek üzere istedi. Sonra da bir sakınca görmediğini belirterek Acres’e gerekli izni verdi. Özel olarak hazırlanan perdede bu filmle birlikte 20 kısa film daha izleyen konukların istekleri üzerine, Galler Prensi ile eşini konu alan film, bir kez daha oynatıldı.
SARAYDA SEYREDİLEN İLK KONULU FİLM
     Bir Cecil Hepworth yapımı olan “Comin Through the Rye” 4 Ağustos 1916 günü, Marlborough Şatosu’nun yemek salonunda Kraliçe Alexandra tarafından seyredildi. Filmin başrolünü Alma Taylor oynuyordu. Filmin yapımcısı Hepworth, sarayda oynatılan ilk film sırasında Birt Acres’in yardımcılığını yaptığı için, Kraliçe Alexandra’mn önünde yaptığı gösteride yabancılık çekmemişti. 24 Şubat 1917 günü de Kral V. George ve Kraliçe Mary, Buckingham Sarayı’nda “Tom Brown’in Okul Günleri” adlı filmi seyrettiler.
SİNEMAYA GİDEN İLK KRAL VE KRALİÇE
     1 Kasım 1946 günü, İngiltere Kralı VI. George ile eşi Kraliçe Elizabeth, yanlarında Prenses Elizabeth ve Prenses Margareth olduğu halde, Leicester Alanı’ndaki Empire Sineması’na giderek David Niven ile Marius Goring’in oynadığı “Ölüm Kalım Meselesi” adlı filmi seyrettiler. Film, İkinci Dünya Savaşı’na katılan bir pilotun öyküsünü anlatıyordu. Kral’ın sinemaya geleceğinin duyulması üzerine, filmin başlamasına 10 saat kala, gişelerin önünde yüzlerce kişiden oluşan bir kuyruk meydana geldi.
KENDİNİ BİR OYUNDA İZLEYEN İLK KRALİÇE
     Ana Kraliçe Elizabeth, 19 Ekim 1972 günü, Londra’daki Haymarket Tiyatrosu’nda, Royce Ryton’un “Crown Matrimonial” adlı oyununu izledi. İngiliz sarayını konu alan oyunda, Ana Kraliçe’yi Amanda Reiss oynuyordu.
TV’YE ÇIKAN İLK SARAYLI
     Televizyonda görünen saraya mensup ilk kişi Kent Düşesi oldu. Düşes, 1935 yılında Londra’da bir mağazadan şapka alırken görüntülenmişti ve bu görüntüler, o dönemde deneme yayınları yapan Baird TV’si tarafından yayınlandı. Kral VI. George’un taç giyme töreni ise 12 Mayıs 1937 günü BBC tarafından naklen yayınlandı ve böylece Kral VI. George, TV’de canlı yayında görülen ilk kral oldu.
     TV’de ilk konuşmayı yapan saraylı da, Kraliçe II. Elizabeth’tir. 25 Aralık 1957 günü, İngiliz Uluslar Topluluğu’na bağlı ülkelerde yaşayanlara seslenerek Noellerini kutladı. Prens Philip ise, TV’de röportaja çıkan ilk saraylı oldu. 29 Mayıs 1961 günü, BBC’den Richard Dimbleby, Prens Philip’le Panorama adlı programda İngiliz Milletler Topluluğu Eğitim Haftası’na ilişkin bir sohbet yaptı.        

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir