KategoriEğitim-Öğretim

Türk ve Dünya Edebiyatından Roman Özetleri (FİHRİST)

001. İhtiyar Adam ve Deniz / The Old Man and The Sea (Ernest Miller Hemingway) 002. Beyaz Balina / Moby Dick (Herman Melville) 003. Mohikanlar’ın Sonu / The Last of The Mohicans (James Fenimore Cooper) 004. Tom Amca’nın Kulübesi / Uncle Tom’s Cabin (Harriet Beacher Stowe) 005. Ölü Canlar / Myortvyje Dushi (Nikolai Vassilievich Gogol) 006. Monte Kristo Kontu / Le Comte de Monte-Cristo (Alexandre...

Savaş ve Açlar

                                                            Hasan İzzettin Dinamo                             1 Ocak 1909, Akçaabat-Trabzon – 20 Haziran 1989, İstanbul Romanın Özeti:     Birinci Dünya Savaşı’na yakın tarihlerde ve o savaş içinde, Karadenizli yoksul bir ailenin yaşamı… Aile, otuz iki yaşlarında, yedi yıl Yemen’de dövüşmüş, Trabzonlu ve güzel kemence çalan Temel...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (39)

ZAMAN ÇİZELGESİ (Avustralya) 1768 İngiliz kâşifi Kaptan James Cook Avustralya topraklarına ayak basar. 1770 İngilizler kıtada hak iddiasında bulunur. 1787 İngiltere, Sydney’de ilk Avustralya ceza kolonisini kurar. Kaptan Arthur Philip, 1782 tarihine kadar bu koloniyi yönetir. 1788 İngiliz ve Avrupalı yerleşimciler Avustralya’ya gelmeye başlarlar; 300 bin Aborjin evinden olur. 1792 Avustralya...

Dünya Düşünürlerinin Düşünceleri (1)

* Tembellik ve cehalet o kadar yavaş yürür ki, sefalet ona hemen yetişir! (Thomas Wolfe) * Doğruyu konuşmak için iki kişi ister; doğru söyleyen, doğru dinleyen! (Thoreau) * Yıpranmak, paslanmaktan iyidir! (La Fontaine) * Bazı kimseler merdivenin tepesine kadar eriştiklerinde, onun yanlış duvara dayanmış olduğunu keşfederler! (Mme. du Deffand) * Bir kitap yürekten gelmişse ancak o zaman başka...

Saatleri Ayarlama Enstitüsü

                                                          Ahmet Hamdi Tanpınar                                     23 Haziran 1901, İstanbul – 24 Ocak 1962, İstanbul Romanın Özeti:     İstanbul’da rind, filozof bir sanatçının yanında çırak olarak yetişen Hayri İrdal, Birinci Dünya Savaşı’nda askere alınır, dört yıl sonra döner gelir, evlenir, karısının ölümünden sonra da ruh doktoru...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (38)

021. The Twilight Years (Kokotsun o hito)/Alacakaranlık Yıllar          Sawako Ariyoshi (Japonya, 1972)        Sadece İkinci Dünya Savaşı sonrasında, 1940-1950’li yıllarda kitap yayınlayan Japon yazarlar, genellikle savaşın acımasızlığını ve yabancılaşma konusunu seçti. Japonya’daki ekonomik mucize, ülke genelinde bolluk oluşturduğu gibi, 1950’lere gelindiğinde, bilinen birçok romancıyı toplumsal...

Nur Baba

                                                       Yakup Kadri Karaosmanoğlu                                   27 Mart 1889, Kahire-Mısır – 13 Aralık 1974, Ankara Romanın Özeti:     Nur Baba romanı bir Bektaşî şeyhiyle müritlerinden genç bir kızın arasındaki aşkın hikâyesidir. Roman bu aşkın sahnesini çizen bir dekorla başlamaktadır. Nur Baba dergâhı İstanbul’un yedi tepesinden birinde...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (37)

020. Silence (Chimmoku)/Sessizlik         Shusaku Endo (Japonya, 1966)        Shusaku Endo tarafından yazılan bu romanın konusu; Hıristiyanlığa karşı Japonya’nın tarihi direnci ve Doğu ülkeleri üzerinde Batı kültürünü aşılama, uygunluk ve verilen sözlerdir.        Japonya’nın önde gelen dinlerinden Şinto’nun 200 ve Budizm’in 207 mezhebi bulunmaktadır. Yüzyıllar boyu gayri resmi olarak gelişen...

Mürebbiye

                                                         Hüseyin Rahmi Gürpınar                          17 Ağustos 1864, İstanbul – 10 Mart 1944, Heybeliada-İstanbul Romanın Özeti:     Romanın önemli kişisi olan Dehri Efendi, yaşlı ve emekli bir memurdur. O zamanın geleneğine uyarak kendi yalısında kızıyla, damadıyla, kardeşleri ve oğluyla birlikte oturmaktadır. Ömrünün geri kalan kısmını...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (36)

ZAMAN ÇİZELGESİ (Japonya) 1549 Cizvit misyoneri Francis Xavier, devlet dininin Şintoizm (doğaya ve atalara tapınma) olduğu bir ülkede, Japonya’da Hıristiyanlığı tanıtır. 1549-1600 Elli yıllık süreç içerisinde 300 bin Japon Hıristiyanlığı kabul eder. Portekiz, İspanya ve Hollanda gibi Batılı ülkeler, kendi Roma Katolik dinini getirerek Japonya ile aralarındaki ticareti artırmayı düşünürler. 1612...

Medarı Maişet Motoru

                                                              Sait Faik Abasıyanık                                      Kasım 1906, Adapazarı – 11 Mayıs 1954, İstanbulRomanın Özeti:     Ali Rıza, yahut Rumca kısa boylu adam anlamına gelen lakabıyla Kondos), Doğançay ve Edirne taraflarında istasyon müdürlüğü yapmış, Boşnak olan karısı ölüp memuriyeti de bıraktıktan sonra kendini içkiye vermiş...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (35)

019. This Earth of Mankind (Bumi Manusia)/İnsanoğlunun Dünyası          Pramoedya Ananta Toer (Endonezya, Java, 1980)        Toer’in romanı, “The Buru Quartet” başlıklı dizinin bir kitabıdır. Bu dizi, Endonezya’nın asırlar önce Hollandalılar tarafından sömürgeleştirilmesi esnasında, on dokuzuncu yüzyılın sonunda Java adasında meydana gelen olayları işlemektedir. Java, Endonezya’nın oluşturduğu...

İslam Düşünürlerinin Düşünceleri (3)

* Kimseyi dünyevî bir çıkar için sevme. Kızman da Allah için olsun!(İmam Şa’rânî) * Nefsi, yapması gereken şeyle, yani ibadetle meşgul et! Yoksa o seni yapılmaması gereken bir şeyle, haramla meşgul eder! (Hallâc-ı Mansûr) * Helâl kazan, helâl ye. Bunun için bütün gücünü sarf et. Şüpheli şeylerden de elini çekmeye çalış ki huzurun hiç bozulmasın! (Abdülhâlik-ı Gucdüvânî) * Kabir azabı, dünya...

Matmazel Noralıya’nın Koltuğu

Peyami Safa 2 Nisan 1899, İstanbul – 15 Haziran 1961, İstanbul     Ferit’in yeni taşındığı pansiyonda bir hafta içinde karşılaştığı olaylar, onu çileden çıkaracak kadar çapraşıktır. Sokakta, kara bir köpeğin bacaklarına sürünüp kendisini izlediği kuruntusuyla rahatsız olan Ferit, pansiyonda, gece çıplak hayaletlerle karşılaşır; uykuda boğazının sıkıldığını duyarak haykırır; oda komşusu olan...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (34)

ZAMAN ÇİZELGESİ (Endonezya) 1500 Hollanda ticaret amacıyla Endonezya’ya girer. 1744 Hollanda, Endonezya adalarının güvenliğini kontrolü altına alır. 1811-1816 İngilizler, Endonezya’nın daha fazla bölgesinde kontrolü sağlar. 1816-1842 Hollandalılar, Endonezya’da kendi çıkarlarını korumak için şehirlerin çoğunda kontrolü ele geçirir. 1825-1830 Hollandalıları bölgeden atmak için tasarlanan silahlı...

Mai ve Siyah

                                                               Halit Ziya Uşaklıgil                                        1866, İstanbul – 27 Mart 1945, Yeşilköy-İstanbul Romanın Özeti:     Ahmet Cemil, okulu bitirdikten sonra büyük hayaller kurar; ne var ki kız kardeşini ve annesini beslemek için çalışmak zorunda kalır. Bunun için elinden fazla bir şey de gelmemektedir. Çünkü yabancı dil...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (33)

018. The Satanic Verses/Şeytan Ayetleri          Salman Rüştü (Hindistan, İngiltere, 1988)        Modern çağın hiçbir kitabı, Hint asıllı İngiliz yazar Salman Rüştü’nün Şeytan Ayetleri kitabı tarafından provoke edilmemiş ve şiddetli bir reaksiyona yol açmamıştır. Özellikle eski Britanya kolonilerinde yaşayan ve sonradan İngiltere’ye taşınan renkli halkın bir bölümü üzerinde kimlik arayışını konu...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (32)

017. Untouchable/Dokunulmaz         Mulk Raj Anand (Hindistan, 1935)        Kendi kutsal metinlerinde yer aldığı üzere, Hindu rahipler tarafından geliştirilen 3000 yıllık kast sistemi, dört kalıtsal bölümden oluşmaktadır. Önem sırasına göre; (1) Papaz kastı/Brahmanlar, (2) Savaşçı kastı, (3) Çiftçiler ve tüccarlar kastı, (4) Diğer üç kastın hizmetçileri olarak doğan Emekçiler kastı vardır...

Küçük Ağa Ankara’da

                                                                     Tarık Buğra                                        2 Eylül 1918, Akşehir – 26 Şubat 1994, İstanbul Romanın Özeti:     Küçük Ağa’nın, birkaç yıl öncesinin İstanbullu Hoca’sı olduğunu, Akşehirlilerden bir kısmı ancak Çolak Salih kasabaya dönünce öğrenmişlerdir. Hocanın vurularak öldüğü zannıyla, karısı Emine’nin...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (31)

ZAMAN ÇİZELGESİ (Hindistan) M.Ö.1500 Aryan dilini konuşan göçebe bir ırk kuzey Hindistan’a yerleşir; onlarla birlikte orijinal Hint yerli ırkı doğar ve beraberinde sosyal bir sınıflandırma/kast sistemini getirir. Sistemin bir üst “Harijan” sınıfı olduğu gibi, bir de en alt “Pariah/Parya/Dokunulmaz” sınıfı da vardır. M.Ö.563-483 Budizm kuzey Hindistan’da gelişir ve kast kavramını reddeder. M.Ö.200...

Küçük Ağa

                                                                     Tarık Buğra                                        2 Eylül 1918, Akşehir – 26 Şubat 1994, İstanbul Romanın Özeti:     1918’de on yedi yaşında İstanbul’da Fatih medresesinde talebe bulunan, vaazlarında sesinin etkisi ve kişiliği tam, enerjik Mehmet Reşit Efendi, 1919’da “Padişaha bağlılığın...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (30)

016. Waves (Bodong)/Dalgalar          Bei Dao (Çin, 1979)        1966’dan 1976 yılına kadar Çin, 1949 yılından bu yana süregelen komünist bir yönetimle yönetiliyor ve lideri Mao Zedong’un belirlediği şekilde uygulanan bir “Kültür Devrimi” sürecini yaşıyordu. Hareketin amacı; toplumu etki altında bırakan Avrupa’nın ve üst sınıfın tüm izlerini silmekti. Orta sınıf ve geleneksel Çin kültürü, pratik...

İslâm Düşünürlerinin Düşünceleri (2)

* İbadet etmek, kulluk elbisesidir. Allah Teâlâ mahrum ettiği kimseden o elbiseyi çıkarır! (Ebû Bekir Kettânî) * Bir kişi, Kur’an ve Sünnet’e göre sevimli ise sen de onu sev, kötü ise sen de kötü gör! (Abdül-kadir-i Geylânî) * Ey kul! Sen, sana karşı bir kusur işleyen kardeşine kızdığın halde, yüce Rabbi’ne karşı isyan eden nefsine hiç kızmazsın, bu insaf mıdır? Hâtim el-Esam) * Kim...

Kuyucaklı Yusuf

                                                                    Sabahattin Ali                           25 Şubat 1907, Eğridere-Bulgaristan – 2 Nisan 1948, Kırklareli Romanın Özeti:     Roman, şöyle başlar: “1903 senesi sonbaharında ve yağmurlu bir gecede, Aydın’ın Nazilli kazasına yakın Kuyucak köyünü eşkıyalar bastılar ve bir karı kocayı öldürdüler.”     Soruşturmaya...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (29)

015. The True Story of Ah-Q (AQ zhengzhuan)/Ah-Q’nun Gerçek Hikâyesi         Lu Xun (Çin, 1921)        Lu Xun, yirmi birinci yüzyıl modern Çin edebiyatının babası, Çin Kültür Devrimi’nin en büyük bayraktarı ve Çin Komünist Partisi’nce adı övgüyle anılan birkaç yazarından biridir. Onun en büyük romanı Ah-Q’nun Gerçek Hikâyesi, 1911 yılının tarihsel ortamını büyük bir şeffaflıkla irdeler. Kırsal...

İslâm Düşünürlerinin Düşünceleri (1)

* İnsanlara duyduğunuz düşmanlık, günahlarınıza duyacağınız düşmanlıktan fazla olmasın. Ve hiçbir kimseye karşı günahlarınızda kullandığınızdan fazla kuvvet kullanmayın. Biliniz ki, Allah’ın muhafaza melekleri her an sizlerin yanındadır. Allah yolunda olduğunuzu söyleyip de Allah’a isyan etmek suretiyle onlara eziyet etmeyin! (Ömer b. Abdülaziz) * Ölür ise ten ölür, canlar ölesi değil! (Yunus...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (28)

014. Flower in an Ocean of Sin (Nieh-hai hua)/Günah Okyanusundaki Çiçek         Tseng P’u (Çin, 1905-1907)        Tseng P’u, yirminci yüzyılın ilk dönemlerinden bir bilim adamı, yazar ve Çin’in politik figürlerindendir. 1870-1900 yıllarının kültürel çalkantı dönemini ve politik dönüşümlerini anlatan roman, Çin’in çok etkili eserlerinden biridir. Romanda; eski dünyanın güçlü devleti Çin’in giderek...

Kiralık Konak

                                                      Yakup Kadri Karaosmanoğlu                                   27 Mart 1889, Kahire-Mısır – 13 Aralık 1974, Ankara Romanın Özeti:     Naim Efendi ailesi, o yaz Kanlıca’ya, yazlığa çıkmamıştır. O eski günler geçmiştir artık. Naim Efendi, bir zamanlar en büyük devlet memurluklarında bulunmuştur ama artık emeklidir. Karısı ölmüştür: Kızı...

Romanın Toplumsal Etkisi – Kaynak Kitap (27)

013. Dream of the Red Chamber (Honglou meng)/Kızıl Köşkün Rüyası         Ts’ao Hsueh-ch’in (Çin, ca. 1769)         Aynı zamanda Stone Story/Taşın Hikâyesi olarak da çevrilen Kızıl Köşkün Rüyası, Çin’in en büyük evrensel romanı olarak bilinmektedir. King Hanedanı’nın yükselişe geçtiği on yedinci yüzyılda yazılan roman, birçok yönden hanedanlığın hikâyesini; onun baskıcı otoriter tutumunu...

Kardelen

                                                  Öner Yağcı (Doğum Tarihi: 1951) Romanın Özeti:     Romanda, öncesi ve sonrasıyla 12 Eylül dönemi bir kız çocuğunun ağzından, onun bakışıyla anlatılır. Çocuğun çevresiyle, en çok da anne babasıyla ilgili anıları, duygulan, düşünceleri, hayalleri romanın temel konusunu oluşturur. Bu bağlamda 12 Eylül’ün yol açtığı bazı olaylara da kısaca...