KategoriBunları Biliyor musunuz?

Yaşanmış Hayalet Öyküleri (1)

* 1961 Nisan’ında, Almanya’nın Münih şehrinde, bir üniversitenin öğrencileri, profesörlerden birini dışarıda hava alırken görünce çok şaşırdılar. Çünkü profesör, aynı anda binanın içinde bir sınıfta ders vermekteydi. Sonra görüntü aniden kayboldu. Bu ilginç olay, yani ‘yaşayan insanların hayaletleri’ olarak tanımlanır ve pek çok farklı kültürde görülmüştür. Ancak, hiçbir şekilde...

Tarihin İlk’leri (27)

İlk Düğme      Metal düğme, uygarlığa Romalıların bir katkısıdır. Ancak Romalılardan çok daha önce, MÖ 2000 yıllarında, Yakındoğu’da düğme kullanıldığı biliniyor. Bu ilk düğmeler, genellikle hayvan kemiklerinden ya da tahtadan yapılıyordu. 13. yüzyıldan itibaren düğme, Avrupa’da da yaygın bir biçimde kullanılmaya başlandı. 1700’lü yıllarda İngilizler, düğmeleri Afrika’dan...

Tarihin İlk’leri (26)

İlk Ok ve Mızrak      Büyük Sahra’da bulunan bazı mağara resimleri, insanların ok ve mızrak kullanmalarının 30 bin yıllık bir geçmişi olduğunu göstermektedir. Belirli bir uzaklıktaki düşmanı öldürmeye ya da avlanmaya yaradığı için bu buluş, o dönem insanı için çok yararlı olmuştu. Ortaçağ’da kullanılan uzun mızrakların ise, 12. yy’da Galler’den yayıldığı sanılmaktadır. Bir...

Tarihin İlk’leri (25)

İlk Banyo      Romalılar döneminde banyo yapmak, bir uygarlık belirtisi sayılıyordu ve bu nedenle hemen her evde bir banyo vardı. M.S. 5. yy’da Roma İmparatorluğu’nun çökmesiyle birlikte, bu güzel alışkanlık Avrupa kıtasında büyük ölçüde ortadan kalktı. Öyle ki, 1837’de Kraliçe Victoria, İngiliz İmparatorluğu’nun başına geçtiği zamanlar bile, Buckingham Sarayı’nda...

Tarihin İlk’leri (24)

İlk Barometre      1644 yılında, İtalyan fizikçi Evangelista Torricelli, bir yıl önce ölen Galileo’nun düşündüğü bir deneyi yaptı. Madenciler, çeşitli denemelerden sonra bir tek pompayla suyu 10 metreden daha fazla çıkaramayacaklarını anlamışlardı. Bunun üzerine Galileo, yoğunluğu daha fazla olan bir sıvının, örneğin cıvanın, bir tüp içinde daha kolaylıkla, ancak daha küçük ölçek içinde...

Tarihin İlk’leri (23)

İlk Konserve Besin      Taze yiyeceklerin kapalı kaplarda uzun süre sağlıklı bir biçimde korunabileceği fikrini ilk geliştiren kişi, Parisli Nicolas Appert’tir. 1795 yılında, Fransız Hükümeti, besinlerin konserve olarak saklanabileceği bir yöntemi bulana 12 bin frank ödül verileceğini duyurdu. Bu ödülün cazibesine kapılan Nicolas Appert, ticari açıdan da pratik bir uygulama yaptı. Madeni...

Tarihin İlk’leri (22)

İlk Otobüs      “Carosses â cinq solz” olarak bilinen sekiz yolcu kapasiteli ilk otobüsler, 1662 yılında Paris’te hizmete girdi. Kuruluşun isim hakkını, ünlü Fransız filozof ve bilim adamı Baise Pascal ile arkadaşı ve mali destekçisi Duc de Roannez aldı. Tarifeli servislere ise ilk kez 18 Mart 1662 günü Saint Antoine kapısı ile Luxembourg kapısı arasında başlandı. 7-8 dakika...

Tarihin İlk’leri (21)

İlk Çocuk Kulübü      1872 yılı Ekim ayında, Londra’nın Kensington semtinde Rahip Daniel Eisdale’in yöneticiliğinde faaliyete geçen “Kıbrıslı Çocuklar Kulübü”, bilinen ilk çocuk kulübüdür. Kulübün faaliyetlerine ilişkin olarak birkaç gün sonra, “St. John’s Parish Magazine” adlı dergide şu satırlar yer aldı:      “Üç hafta önce faaliyete geçen bu...

Tarihin İlk’leri (20)

İlk Kan Nakli      Bir insana yapılan ilk kan nakli, 12 Haziran 1667 günü, Montpellier Üniversitesi Felsefe ve Matematik Profesörü ve 14. Louis’nin özel doktoru Profesör Jean-Baptiste Denys tarafından gerçekleştirildi. O gün, Profesör Denys’e 15 yaşında bir hasta getirilmişti. Delikanlının çok yüksek ateşi vardı ve o günün yöntemlerine göre, bu yüksek ateşi düşürebilmek için kendisine...

Tarihin İlk’leri (19)

İlk Zincirli Bisiklet      Bu tür bir bisiklet ilk kez 1873 yılında H.J.Lawson tarafından gerçekleştirildi. Ertesi yıl, Lawson, Brighton sokaklarında bisikletiyle gezmeye başladı. Sussex Cücesi adlı bisikletin ahşap jantlı tekerleklerinin çapı 58 cm idi. 1879 yılında Lawson, buluşunu daha da geliştirdi. Ancak, bu kez ön tekerin çapı, arka tekere oranla yaklaşık iki kez daha büyüktü. Bu bisiklet...

Tarihin İlk’leri (18)

İlk Güzellik Yarışması      Bilinen ilk güzellik yarışması, 19 Eylül 1888’de, Belçika’nın Spa kentinde, “Concours de Beatue” adı altında yapıldı. Yarışmayla ilgili duyuru üzerine 350 aday, ilk elemeyi kazanmak umuduyla jüriye fotoğraflarını gönderdi. Jüri üyeleri, oldukça tartışmalı geçen toplantılardan sonra, bunlardan 21’ini finale katılmaya layık gördü. Yarışma...

Tarihin İlk’leri (17)

Bale Pabucu Kullanan İlk Koreograf      Bir balede özel pabuç kullanan ilk koreograf, Charles Didelot’dur. Didelot, 1796 yılında Kraliyet Tiyatrosu’nda “Zephyr et Flore” adlı balesini sergilerken, balerinlere ve baletlere ayak uçlannda yeterince yükselebilmeleri için özel mekanizmalı pabuçlar giydirdi. Didelot’nun “Zephyr et Flore” adlı balesi, aynı...

Tarihin İlk’leri (16)

İlk Takma Uzuv      İlk yapay uzuvlara, Yunan tarihçisi Heredot’un M.Ö. 5. yüzyılda yazdığı kitaplarda rastlarız. Ancak, buradaki takma uzuvlar, el yerine takılan demir kanca ya da kedi veya köpek ayağıdır.      Hareketli parmaklara sahip eller ya da omuzdan devinebilen kollar ise, ilk kez 16. yüzyılda yapılmaya başlandı. Fransız ordusu cerrahlarından Ambroise Pare’nin, bu yapay...

Tarihin İlk’leri (15)

İlk Havalandırma      19. yüzyılın sonlarında havayı serinletmek için kullanılan tek yöntem, belli bir mekândaki havayı buzun üzerinden geçirmekti. Bu yöntemle, New York’taki ünlü “Madison Square Garden” salonlarını soğutmak için her akşam, dört ton buz kullanılıyordu.      Gerçek anlamda ilk havalandırma aygıtı, “Air-Condition”ın patenti, 1902 yılında Willis H...

Tarihin İlk’leri (14)

İlk Atletizm Pisti      Koşu amacıyla kullanılan ilk atletizm pisti, 1868 yılında, Amatör Atletizm Kulübü tarafından İngiltere’de West Kensington’da, Lillie Bridge’de kuruldu. Pistin uzunluğu, 536 metre idi. İlk Bayrak Yarışı      17 Kasım 1863 günü, ABD’nin Berkeley kentinde, bugünkü bayrak yarışlarının ilki sayılabilecek bir koşu yapıldı. Bu yarışmaya, dört kişilik bir...

Tarihin İlk’leri (13)

İlk Artist Organizatörü      Sanatçılar için ilk iş bulma bürosu, 1858 yılında, Londra’da Ambrose Maynard tarafından kuruldu. Kendisi de komik şarkılar söyleyen bir sanatçı olan Maynard, artistlerin müzikhollerde iş bulmasının ne denli zor olduğunu biliyordu. Özellikle taşrada çalışan sanatçıların Londra’da sahneye çıkabilmeleri, son derece güçtü. Maynard, iş arayan sanatçılardan...

Tarihin İlk’leri (12)

İlk Anestezi      Bir ameliyat sırasında hastanın uyutulması, ilk kez 30 Mart 1842 günü, ABD’nin Jefferson kentinde uygulandı. Dr. Crwford Long, “James Venable” adlı öğrenciyi, boynundaki kisti almadan önce eterle uyuttu. Dünyadaki bu ilk anestezi uygulaması için James Venable’ın ameliyat ücretinin dışında fazladan 2 dolar 25 sent ödemesi gerekti. Dr. Long, kapalı bir...

Tarihin İlk’leri (12)

     İlk Jet Uçak Postası      Jet uçağı ile ilk posta, 18 Nisan 1950’de, bir Avro Canada jet uçağı ile Toronto’dan New York’a götürüldü.      İlk “Uçak İle” Etiketleri      Uçakla göndermek istediğimiz mektuplarımızın üzerine yapıştırdığımız “par avion”, “air mail” ya da “uçak ile” gibi minik etiketlerin ilk örneği, İ918 yılı Ağustos ayında...

Tarihin İlk’leri (10)

     İlk Jet Havayolu Servisi      Jet yolcu uçaklarını servise koyan ilk havayolu şirketi BOAC’tır. BOAC’ın “Havilland Comet” türü jet yolcu uçağı, 2-3 Mayıs 1952’de, Londra ile Johannesburg arasındaki 6 bin 724 millik mesafeyi 23 saat 34 dakikada uçtu.      Atlantik’i aşan ilk jet yolcu uçakları ise, Londra-New York seferini yapan BOAC Havayolları’na...

Tarihin İlk’leri (9)

     Ameliyatta İlk Anestezi      Bu tür bir uygulama, ilk kez 16 Ekim 1846’da, ABD’nin Massachusetts kentinde “General Hospital” adlı hastanede yapıldı. Dr. John Collins Waren, Gilbert Abbott adlı 20 yaşındaki matbaa işçisinin çenesindeki bir tümörü alırken anestezi kullandı. Dr. Warren’ı bu ameliyat sırasında anestezi yapması için ikna eden kişi, Bostonlu dişçi...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-5)

* Etemenanki adı verilen bir zigurat (piramit biçimli eski Mezopotamya kulesi) kulesi; Babil Kulesi hikayesine ilham kaynağı olmuş olabilir. * İnkalar imparatorlarının serbest kalması için 8×5 metrelik bir odayı 3 metre yükseklikte altınla doldurdular. * Atinalı Draco insanları lahana çalmaktan idam ettirirdi. * Noel Baba’nın kökeni olan Santa Claus Türkiyelidir. * 1898’de...

Tarihin İlk’leri (8)

     İlk Hava Birliği      Hava kuvveti olarak görev yapan ilk birlik, 1 Temmuz 1907 günü, ABD Donanması Aeronatik Bölümü bünyesinde, Yüzbaşı Charles de Forest Chandler komutasında kuruldu. Bu birliğin ilk insan gücü, bir subay, bir teknisyen ve bir erden oluşuyordu. Wright kardeşlerle en az saatte 36 mil hız yapabilecek bir uçağın yapımı için anlaşma imzalandı. Uçaktan istenen bir başka özellik...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-4)

* ABD, Fransa’ya Louisiana’mn bir kilometrekaresi başına sadece 0,75 sent ödedi. * Robert E. Lee ve Ulysses S. Grant, bir savaşta aynı taraftaydılar… Meksika Savaşı. * 1812 Savaşı’nda ABD Toronto’yu, İngiltere de Washington’u yaktı. * Ananas Baronu Sanford Dole, Hawaii Cumhuriyeti’nin ilk ve tek başkanı oldu. * Bir Amerikalı, William Walker, 1856’da...

Tarihin İlk’leri (7)

     İlk Uçak Gemisi      Dünyada, uçak gemisi olarak inşa edilen ilk savaş gemisi, ilk planları bu amaca uygun olmasa da, İngiliz Donanması’ndan “HMS Ark Royal”dir. 122 metre uzunluğundaki bu gemi, 1914 yılı Eylül ayında Blyth’ta kızağa kondu. Ertesi yıl 9 Aralık’ta denize indirildi.      Yapımı sırasında amiralliğin emriyle planlarında bazı değişiklikler yapıldı ve...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-3)

* Hem Indra Gandi hem de oğlu Rajiv suikasta kurban gitti. * Hatshepsut kendi adına hükümdarlık yapan tek kadın firavundur. * İngilizler Quebec’i işgal ettikten sonra Guadeloupe ile değiş tokuş etmek istediler ama Fransa kabul etmedi. * XIV. Louis Fransa’dan kaçabilirdi ama paraların üzerindeki resminden tanındı. * Julius Caesar “Geldim, gördüm, yendim” dediğinde, gelip...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-2)

* Fransız Kralı VI. Charles’in kıyafetlerinin içine, cam bedeni kırılmasın diye demir çubuklar konulmuştu. * Charlemagne ve Otto von Bismarck Birinci ve İkinci Reich’ın liderleri olarak tanınırlar. * Andrew Bonar Law adında bir Kanadalı 209 gün İngiltere’ye başbakanlık etti. * Jean-Paul Marat ve Agamemnon,  bir kadın tarafından öldürüldüler. * Abel Tasman, Tasmanya, Yeni Zelanda...

Tarihin İlk’leri (6)

Uçak Taşıyan İlk Gemi      Üzerine kurulan uçuş güvertesi ile uçak taşıyan ilk gemi, Amerikan hafif kruvazörü “Birmingham”dır. Pilot Eugene Ely, 14 Kasım 1910 günü, gemi, Chesapeake Körfezi’ne demir atmış durumdayken, 50 beygir gücündeki “Curtiss” tipi uçağıyla Birmingham’dan havalandı ve 2.5 mil uçtuktan sonra, Norfolk yakınlarındaki Willoughby Spit’e...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-1)

* Gelir vergisi ilk kez İngiltere’de, Napolyon’la yapılan savaşın finansmanı için toplandı. * Lev Bronstein gardiyanının pasaportunu çaldı; bu yüzden Leon Troçki olarak tanınır. * Garibaldi İtalya’yı tekrar birleştirmeden önce, kısa bir süre Staten Adası’nda yaşadı ve mum yapımcısı olarak çalıştı. * Amerikan başkanlarının hiç biri ailenin tek çocuğu değildir. * Amerika...

Tarihin İlk’leri (5)

     TELSİZLİ İLK UÇAK      Telsiz taşıyan ilk uçak, 27 Ağustos 1910 günü New York’ta, Sheepshead Bay üzerinden uçtu. Kanadalı pilot J.A.D. McCurdy, H.M. Horton kumandasındaki yer istasyonuna şu mesajı gönderdi: “Uçuş halindeki bir uçaktan gönderilen bu ilk mesajla, havacılık çalışmalarıyla ilgili gelişmelerde yepyeni”bir sayfa açılıyor.”      SAVAŞ SIRASINDA İLK UÇAK...

Tarihin Bilinmeyenleri (Sınav; Ülkeler)

     Ülkeler adlarını nereden aldılar? Kendinize en yakın bulduğunuz açıklamayı seçin, daha sonra alt taraftaki doğru yanıtlarla karşılaştırın.      FİLİPİNLER 1. Tagalogça’da ‘püsküren volkanlar’ anlamına gelen flip’pi kelimesinden. 2. Macellan 1542’de bu ismi İspanya Kralı II. Philip’in onuruna verdi. 3. İncilin Yeni Ahit’inde Filipinyalılar’dan.     ...