KategoriBunları Biliyor musunuz?

Tarihin İlk’leri (16)

İlk Takma Uzuv      İlk yapay uzuvlara, Yunan tarihçisi Heredot’un M.Ö. 5. yüzyılda yazdığı kitaplarda rastlarız. Ancak, buradaki takma uzuvlar, el yerine takılan demir kanca ya da kedi veya köpek ayağıdır.      Hareketli parmaklara sahip eller ya da omuzdan devinebilen kollar ise, ilk kez 16. yüzyılda yapılmaya başlandı. Fransız ordusu cerrahlarından Ambroise Pare’nin, bu yapay...

Tarihin İlk’leri (15)

İlk Havalandırma      19. yüzyılın sonlarında havayı serinletmek için kullanılan tek yöntem, belli bir mekândaki havayı buzun üzerinden geçirmekti. Bu yöntemle, New York’taki ünlü “Madison Square Garden” salonlarını soğutmak için her akşam, dört ton buz kullanılıyordu.      Gerçek anlamda ilk havalandırma aygıtı, “Air-Condition”ın patenti, 1902 yılında Willis H...

Tarihin İlk’leri (14)

İlk Atletizm Pisti      Koşu amacıyla kullanılan ilk atletizm pisti, 1868 yılında, Amatör Atletizm Kulübü tarafından İngiltere’de West Kensington’da, Lillie Bridge’de kuruldu. Pistin uzunluğu, 536 metre idi. İlk Bayrak Yarışı      17 Kasım 1863 günü, ABD’nin Berkeley kentinde, bugünkü bayrak yarışlarının ilki sayılabilecek bir koşu yapıldı. Bu yarışmaya, dört kişilik bir...

Tarihin İlk’leri (13)

İlk Artist Organizatörü      Sanatçılar için ilk iş bulma bürosu, 1858 yılında, Londra’da Ambrose Maynard tarafından kuruldu. Kendisi de komik şarkılar söyleyen bir sanatçı olan Maynard, artistlerin müzikhollerde iş bulmasının ne denli zor olduğunu biliyordu. Özellikle taşrada çalışan sanatçıların Londra’da sahneye çıkabilmeleri, son derece güçtü. Maynard, iş arayan sanatçılardan...

Tarihin İlk’leri (12)

İlk Anestezi      Bir ameliyat sırasında hastanın uyutulması, ilk kez 30 Mart 1842 günü, ABD’nin Jefferson kentinde uygulandı. Dr. Crwford Long, “James Venable” adlı öğrenciyi, boynundaki kisti almadan önce eterle uyuttu. Dünyadaki bu ilk anestezi uygulaması için James Venable’ın ameliyat ücretinin dışında fazladan 2 dolar 25 sent ödemesi gerekti. Dr. Long, kapalı bir...

Tarihin İlk’leri (12)

     İlk Jet Uçak Postası      Jet uçağı ile ilk posta, 18 Nisan 1950’de, bir Avro Canada jet uçağı ile Toronto’dan New York’a götürüldü.      İlk “Uçak İle” Etiketleri      Uçakla göndermek istediğimiz mektuplarımızın üzerine yapıştırdığımız “par avion”, “air mail” ya da “uçak ile” gibi minik etiketlerin ilk örneği, İ918 yılı Ağustos ayında...

Tarihin İlk’leri (10)

     İlk Jet Havayolu Servisi      Jet yolcu uçaklarını servise koyan ilk havayolu şirketi BOAC’tır. BOAC’ın “Havilland Comet” türü jet yolcu uçağı, 2-3 Mayıs 1952’de, Londra ile Johannesburg arasındaki 6 bin 724 millik mesafeyi 23 saat 34 dakikada uçtu.      Atlantik’i aşan ilk jet yolcu uçakları ise, Londra-New York seferini yapan BOAC Havayolları’na...

Tarihin İlk’leri (9)

     Ameliyatta İlk Anestezi      Bu tür bir uygulama, ilk kez 16 Ekim 1846’da, ABD’nin Massachusetts kentinde “General Hospital” adlı hastanede yapıldı. Dr. John Collins Waren, Gilbert Abbott adlı 20 yaşındaki matbaa işçisinin çenesindeki bir tümörü alırken anestezi kullandı. Dr. Warren’ı bu ameliyat sırasında anestezi yapması için ikna eden kişi, Bostonlu dişçi...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-5)

* Etemenanki adı verilen bir zigurat (piramit biçimli eski Mezopotamya kulesi) kulesi; Babil Kulesi hikayesine ilham kaynağı olmuş olabilir. * İnkalar imparatorlarının serbest kalması için 8×5 metrelik bir odayı 3 metre yükseklikte altınla doldurdular. * Atinalı Draco insanları lahana çalmaktan idam ettirirdi. * Noel Baba’nın kökeni olan Santa Claus Türkiyelidir. * 1898’de...

Tarihin İlk’leri (8)

     İlk Hava Birliği      Hava kuvveti olarak görev yapan ilk birlik, 1 Temmuz 1907 günü, ABD Donanması Aeronatik Bölümü bünyesinde, Yüzbaşı Charles de Forest Chandler komutasında kuruldu. Bu birliğin ilk insan gücü, bir subay, bir teknisyen ve bir erden oluşuyordu. Wright kardeşlerle en az saatte 36 mil hız yapabilecek bir uçağın yapımı için anlaşma imzalandı. Uçaktan istenen bir başka özellik...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-4)

* ABD, Fransa’ya Louisiana’mn bir kilometrekaresi başına sadece 0,75 sent ödedi. * Robert E. Lee ve Ulysses S. Grant, bir savaşta aynı taraftaydılar… Meksika Savaşı. * 1812 Savaşı’nda ABD Toronto’yu, İngiltere de Washington’u yaktı. * Ananas Baronu Sanford Dole, Hawaii Cumhuriyeti’nin ilk ve tek başkanı oldu. * Bir Amerikalı, William Walker, 1856’da...

Tarihin İlk’leri (7)

     İlk Uçak Gemisi      Dünyada, uçak gemisi olarak inşa edilen ilk savaş gemisi, ilk planları bu amaca uygun olmasa da, İngiliz Donanması’ndan “HMS Ark Royal”dir. 122 metre uzunluğundaki bu gemi, 1914 yılı Eylül ayında Blyth’ta kızağa kondu. Ertesi yıl 9 Aralık’ta denize indirildi.      Yapımı sırasında amiralliğin emriyle planlarında bazı değişiklikler yapıldı ve...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-3)

* Hem Indra Gandi hem de oğlu Rajiv suikasta kurban gitti. * Hatshepsut kendi adına hükümdarlık yapan tek kadın firavundur. * İngilizler Quebec’i işgal ettikten sonra Guadeloupe ile değiş tokuş etmek istediler ama Fransa kabul etmedi. * XIV. Louis Fransa’dan kaçabilirdi ama paraların üzerindeki resminden tanındı. * Julius Caesar “Geldim, gördüm, yendim” dediğinde, gelip...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-2)

* Fransız Kralı VI. Charles’in kıyafetlerinin içine, cam bedeni kırılmasın diye demir çubuklar konulmuştu. * Charlemagne ve Otto von Bismarck Birinci ve İkinci Reich’ın liderleri olarak tanınırlar. * Andrew Bonar Law adında bir Kanadalı 209 gün İngiltere’ye başbakanlık etti. * Jean-Paul Marat ve Agamemnon,  bir kadın tarafından öldürüldüler. * Abel Tasman, Tasmanya, Yeni Zelanda...

Tarihin İlk’leri (6)

Uçak Taşıyan İlk Gemi      Üzerine kurulan uçuş güvertesi ile uçak taşıyan ilk gemi, Amerikan hafif kruvazörü “Birmingham”dır. Pilot Eugene Ely, 14 Kasım 1910 günü, gemi, Chesapeake Körfezi’ne demir atmış durumdayken, 50 beygir gücündeki “Curtiss” tipi uçağıyla Birmingham’dan havalandı ve 2.5 mil uçtuktan sonra, Norfolk yakınlarındaki Willoughby Spit’e...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bir Cümle İle-1)

* Gelir vergisi ilk kez İngiltere’de, Napolyon’la yapılan savaşın finansmanı için toplandı. * Lev Bronstein gardiyanının pasaportunu çaldı; bu yüzden Leon Troçki olarak tanınır. * Garibaldi İtalya’yı tekrar birleştirmeden önce, kısa bir süre Staten Adası’nda yaşadı ve mum yapımcısı olarak çalıştı. * Amerikan başkanlarının hiç biri ailenin tek çocuğu değildir. * Amerika...

Tarihin İlk’leri (5)

     TELSİZLİ İLK UÇAK      Telsiz taşıyan ilk uçak, 27 Ağustos 1910 günü New York’ta, Sheepshead Bay üzerinden uçtu. Kanadalı pilot J.A.D. McCurdy, H.M. Horton kumandasındaki yer istasyonuna şu mesajı gönderdi: “Uçuş halindeki bir uçaktan gönderilen bu ilk mesajla, havacılık çalışmalarıyla ilgili gelişmelerde yepyeni”bir sayfa açılıyor.”      SAVAŞ SIRASINDA İLK UÇAK...

Tarihin Bilinmeyenleri (Sınav; Ülkeler)

     Ülkeler adlarını nereden aldılar? Kendinize en yakın bulduğunuz açıklamayı seçin, daha sonra alt taraftaki doğru yanıtlarla karşılaştırın.      FİLİPİNLER 1. Tagalogça’da ‘püsküren volkanlar’ anlamına gelen flip’pi kelimesinden. 2. Macellan 1542’de bu ismi İspanya Kralı II. Philip’in onuruna verdi. 3. İncilin Yeni Ahit’inde Filipinyalılar’dan.     ...

Tarihin İlk’leri (4)

     KAÇIRILAN İLK UÇAK      Havacılık tarihinde kaçırılan ilk uçak, Cathay Pasifik Havayolları Catalina’ya ait “Miss Macao” adlı uçan-gemidir. 16 Haziran 1948 günü, Hong Kong’a gitmek üzere Macao’dan havalanışından az sonra Wong-yu Man adlı bir toprak işçisinin önderliğindeki bir grup Çinli tarafından ele geçirildi. Korsanlar, yolcuları rehin almak istiyorlardı...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bunları Biliyor muydunuz?)

     Gelin aşağıdaki sorulara bir göz atalım. Bakalım oradaki ıvır-zıvırın ismi nereden geliyor? En uygun bulduğunuz cevabı seçin, sonra da en alttaki cevaplarla karşılaştırın. (Kopya çekmeyin ama…) ASPİRİN a) Nefes almayı rahatlatmak veya “aspirasyon”dan. b) Latince adı “spirea” olan söğüt ağacından, c) İlacın mucidinin adına, ilk kutusunda yazan A.S...

Tarihin İlk’leri (3)

     GEMİ ÜZERİNE İLK HAVA SALDIRISI      Bir gemi üzerine düzenlenen ilk hava saldırısı, 1913 yılında gerçekleşti. Ancak, aynı yıl içinde meydana gelen iki olaydan, hangisinin daha önce yaşandığına dair kesin kanıt yok.      Birinci Balkan Savaşı’nın sonlarına doğru, Yunan Donanması’nda görevli “Farman” tipi bir uçak, keşif uçuşu yaptığı sırada, Çanakkale Boğazı’nda...

Tarihin Bilinmeyenleri (Tarih Hakkında Utanç Verici Sözler)

     Bazı gayet zeki bildiğimiz insanlar da tarih hakkında çok müstehzi olabiliyor:      “Tarih hiçbir zaman olmamış olaylar hakkında, orada olmayan insanlar tarafından anlatılan bir sürü yalandan ibarettir!” (George Santayana)      “Tarih şöyle ya da böyle saçmalıktır!” (Henry Ford)      “Tarih suçlar ve felaketlerin geçit resmidir!” (Voltaire)      “Sık...

Tarihin İlk’leri (2)

     SAVAŞTA GÖREV YAPAN İLK UÇAK      Türk-İtalyan savaşı sırasında, Tripoli’deki İtalyan Hava Kuvvetleri’nin komutanı Binbaşı Piazza, 23 Ekim 1911 günü “Bleriot XI” türü uçağıyla, Aziziye’deki Türk birliklerinin üzerinde bir keşif uçuşu yaptı. Bu, bir savaşta uçak tarafından yerine getirilen ilk görev oldu.      UÇAKLA İLK PROPAGANDA      Havadan, uçakla ilk...

Tarihin Bilinmeyenleri (Tarih Yanlışlıklarını Kanıtladı-2)

     Sözde uzmanların başka yanılgılarından;      TELEFON:      “Telefonun iletişim aracı olarak ciddiye alınması için çok fazla kusuru var. Bu aletin bizce hiçbir değeri yoktur” (Western Union’ın iç yazışması, 1876)      UÇAK      “Havadan ağır uçan makine imkansızdır” (Fizikçi Lord Kelvin, Kraliyet Topluluğu Başkanı, 1895)      “Uçaklar ilginç oyuncaklar ama...

Tarihin Bilinmeyenleri (Tarih Yanlışlıklarını Kanıtladı-1)

     Konuya kıyısından köşesinden de olsa bulaştıkları için, daha iyi fikir sahibi olması gereken kişilerin teknoloji hakkındaki yanlış yorumlarından bazılarını aşağıya almak istedik:      “Sanırım beş bilgisayarlık bir dünya pazarı var” (Thomas Watson, IBM Başkanı, 1943)      “Gelecekte bilgisayarlar belki de 1,5 tonun altında olacaklar” (Popular Mechanics, 1949)     ...

Tarihin İlk’leri (1)

     İLK  REKLAM ŞİRKETİ      Resmi kayıtlara göre, bilinen en eski reklam şirketi, 1786 yılında, Londra’da kuruldu. Şirketin sahibi William Tayler, özellikle yerel basında sayısız ilan yayınlattı. İlk ilan metinleri, genellikle “duyuru” biçimindeydi. 1809 yılından itibaren reklam ajansları, metinlerde vurucu sloganlara yöneldiler. Bu akımı ilk başlatan metin yazarı ise James...

Tarihin Bilinmeyenleri (Dreyfus Davası… Yok, Bu Seferki Bir Seks Skandalı Değil!”

     Fransız ordusu Almanlara defalarca teslim olmuş olabilir, ama bazı meselelerin peşini hiç bırakmamıştır.      İşler, bu tür durumlarda sıklıkla olduğu gibi, birinin çöpleri karıştırmasıyla başladı. Bu özel çöp kutusu, 1894’de Fransa’daki Alman askeri ataşeliğinin çöpüydü. Oradaki elyazması bazı belgelerden anlaşıldığına göre, Fransız Savaş Bakanlığı’ndaki birisi, Almanlara...

Tarihin Bilinmeyenleri (İlginç Bir Fikir)

     On sekizinci yüzyılın başlarında Prusya kralı I. Frederick ve mimarı, değişik bir iç mimari buldular. Frederick’in Berlin Kraliyet Sarayı’ndaki çalışma odasının kehribar kaplanmasına karar verdiler.      Hep rağbet gören kehribar, çok yaşlı ağaçların taşlaşmış reçinesidir. Antik Mısırlılar onu takarlardı; gerileme döneminde Romalılar kehribar zarlarla kumar oynarlardı;...

Tarihin Bilinmeyenleri (Nota Yazmak-Nota Sistemi)

     Bir müzisyen değilseniz, bir müzik sayfasındaki nota sistemi size cebir kadar karmaşık görünür. Ama müzisyenler için bu, yol gösteren kısa ve açık bir haritadır. İşinin ehli her müzisyen notaları olduğu sürece daha önce hiç duymadığı bir parçayı çalabilir.      Bugünkü nota sistemi yüzyıllar içerisinde önemli ölçüde gelişme gösterdi ama temelleri tek bir kişiye kadar izlenebilir: 990-1050...

Tarihin Bilinmeyenleri (Eteklikli Adamlar)

     Bildiklerinize aykırı gelecek olsa da, İskoç kilti eski bir gelenek değildir, üstelik bir İskoç’un değil bir İngiliz’in icadıdır.      Sadece İskoçya’da değil, dünya çapında kaç erkek İskoç klanlarının plili eteklerini giymekten gurur duyar? Kaç erkek bu eski gelenekten duydukları gururu göstermek için zaman zaman kiltlerini giyer? Bunların hepsi yenilikçi bir sanayici ve...