KategoriBunları Biliyor musunuz?

Tarihin İlk’leri (4)

     KAÇIRILAN İLK UÇAK      Havacılık tarihinde kaçırılan ilk uçak, Cathay Pasifik Havayolları Catalina’ya ait “Miss Macao” adlı uçan-gemidir. 16 Haziran 1948 günü, Hong Kong’a gitmek üzere Macao’dan havalanışından az sonra Wong-yu Man adlı bir toprak işçisinin önderliğindeki bir grup Çinli tarafından ele geçirildi. Korsanlar, yolcuları rehin almak istiyorlardı...

Tarihin Bilinmeyenleri (Bunları Biliyor muydunuz?)

     Gelin aşağıdaki sorulara bir göz atalım. Bakalım oradaki ıvır-zıvırın ismi nereden geliyor? En uygun bulduğunuz cevabı seçin, sonra da en alttaki cevaplarla karşılaştırın. (Kopya çekmeyin ama…) ASPİRİN a) Nefes almayı rahatlatmak veya “aspirasyon”dan. b) Latince adı “spirea” olan söğüt ağacından, c) İlacın mucidinin adına, ilk kutusunda yazan A.S...

Tarihin İlk’leri (3)

     GEMİ ÜZERİNE İLK HAVA SALDIRISI      Bir gemi üzerine düzenlenen ilk hava saldırısı, 1913 yılında gerçekleşti. Ancak, aynı yıl içinde meydana gelen iki olaydan, hangisinin daha önce yaşandığına dair kesin kanıt yok.      Birinci Balkan Savaşı’nın sonlarına doğru, Yunan Donanması’nda görevli “Farman” tipi bir uçak, keşif uçuşu yaptığı sırada, Çanakkale Boğazı’nda...

Tarihin Bilinmeyenleri (Tarih Hakkında Utanç Verici Sözler)

     Bazı gayet zeki bildiğimiz insanlar da tarih hakkında çok müstehzi olabiliyor:      “Tarih hiçbir zaman olmamış olaylar hakkında, orada olmayan insanlar tarafından anlatılan bir sürü yalandan ibarettir!” (George Santayana)      “Tarih şöyle ya da böyle saçmalıktır!” (Henry Ford)      “Tarih suçlar ve felaketlerin geçit resmidir!” (Voltaire)      “Sık...

Tarihin İlk’leri (2)

     SAVAŞTA GÖREV YAPAN İLK UÇAK      Türk-İtalyan savaşı sırasında, Tripoli’deki İtalyan Hava Kuvvetleri’nin komutanı Binbaşı Piazza, 23 Ekim 1911 günü “Bleriot XI” türü uçağıyla, Aziziye’deki Türk birliklerinin üzerinde bir keşif uçuşu yaptı. Bu, bir savaşta uçak tarafından yerine getirilen ilk görev oldu.      UÇAKLA İLK PROPAGANDA      Havadan, uçakla ilk...

Tarihin Bilinmeyenleri (Tarih Yanlışlıklarını Kanıtladı-2)

     Sözde uzmanların başka yanılgılarından;      TELEFON:      “Telefonun iletişim aracı olarak ciddiye alınması için çok fazla kusuru var. Bu aletin bizce hiçbir değeri yoktur” (Western Union’ın iç yazışması, 1876)      UÇAK      “Havadan ağır uçan makine imkansızdır” (Fizikçi Lord Kelvin, Kraliyet Topluluğu Başkanı, 1895)      “Uçaklar ilginç oyuncaklar ama...

Tarihin Bilinmeyenleri (Tarih Yanlışlıklarını Kanıtladı-1)

     Konuya kıyısından köşesinden de olsa bulaştıkları için, daha iyi fikir sahibi olması gereken kişilerin teknoloji hakkındaki yanlış yorumlarından bazılarını aşağıya almak istedik:      “Sanırım beş bilgisayarlık bir dünya pazarı var” (Thomas Watson, IBM Başkanı, 1943)      “Gelecekte bilgisayarlar belki de 1,5 tonun altında olacaklar” (Popular Mechanics, 1949)     ...

Tarihin İlk’leri (1)

     İLK  REKLAM ŞİRKETİ      Resmi kayıtlara göre, bilinen en eski reklam şirketi, 1786 yılında, Londra’da kuruldu. Şirketin sahibi William Tayler, özellikle yerel basında sayısız ilan yayınlattı. İlk ilan metinleri, genellikle “duyuru” biçimindeydi. 1809 yılından itibaren reklam ajansları, metinlerde vurucu sloganlara yöneldiler. Bu akımı ilk başlatan metin yazarı ise James...

Tarihin Bilinmeyenleri (Dreyfus Davası… Yok, Bu Seferki Bir Seks Skandalı Değil!”

     Fransız ordusu Almanlara defalarca teslim olmuş olabilir, ama bazı meselelerin peşini hiç bırakmamıştır.      İşler, bu tür durumlarda sıklıkla olduğu gibi, birinin çöpleri karıştırmasıyla başladı. Bu özel çöp kutusu, 1894’de Fransa’daki Alman askeri ataşeliğinin çöpüydü. Oradaki elyazması bazı belgelerden anlaşıldığına göre, Fransız Savaş Bakanlığı’ndaki birisi, Almanlara...

Tarihin Bilinmeyenleri (İlginç Bir Fikir)

     On sekizinci yüzyılın başlarında Prusya kralı I. Frederick ve mimarı, değişik bir iç mimari buldular. Frederick’in Berlin Kraliyet Sarayı’ndaki çalışma odasının kehribar kaplanmasına karar verdiler.      Hep rağbet gören kehribar, çok yaşlı ağaçların taşlaşmış reçinesidir. Antik Mısırlılar onu takarlardı; gerileme döneminde Romalılar kehribar zarlarla kumar oynarlardı;...

Tarihin Bilinmeyenleri (Nota Yazmak-Nota Sistemi)

     Bir müzisyen değilseniz, bir müzik sayfasındaki nota sistemi size cebir kadar karmaşık görünür. Ama müzisyenler için bu, yol gösteren kısa ve açık bir haritadır. İşinin ehli her müzisyen notaları olduğu sürece daha önce hiç duymadığı bir parçayı çalabilir.      Bugünkü nota sistemi yüzyıllar içerisinde önemli ölçüde gelişme gösterdi ama temelleri tek bir kişiye kadar izlenebilir: 990-1050...

Tarihin Bilinmeyenleri (Eteklikli Adamlar)

     Bildiklerinize aykırı gelecek olsa da, İskoç kilti eski bir gelenek değildir, üstelik bir İskoç’un değil bir İngiliz’in icadıdır.      Sadece İskoçya’da değil, dünya çapında kaç erkek İskoç klanlarının plili eteklerini giymekten gurur duyar? Kaç erkek bu eski gelenekten duydukları gururu göstermek için zaman zaman kiltlerini giyer? Bunların hepsi yenilikçi bir sanayici ve...

Tarihin Bilinmeyenleri (Boylam Arayışı)

     Coğrafi bir ölçüm birimi aramak, bir ejderhanın peşine düşmek kadar romantik değildir. Ama ejderha öldürmenin hiçbir yararı yokken (en azından ejderhalara) uygun bir ölçü birimi bulmak dünyayı ulaşılır kıldı.      Şimdi, boylamı hatırlıyorsunuz, değil mi? Evet, biliyoruz. Biz de dördüncü sınıfı bitireli çok oldu. Bakın, önce bir dünya küresi bulun. Şimdi, kürede, iki farklı yönde bir sürü...

Tarihin Bilinmeyenleri (Kafir Kotası)

     Engizisyon on ikinci yüzyılda, Hristiyan olmayan dinsel mezheplerin Avrupa’da yayılacağından endişelenmeleriyle başladı. Fransa, İngiltere ve İtalya’daki dindar asiller Gerçek Kilise’ye karşı potansiyel tehditleri ortaya çıkarmaya başladılar; itiraf eden kafirleri evlerinden ve işlerinden atıp… Evet, canlı canlı yaktılar. Dört yüzyıl boyunca Engizisyonun yöntemleri...

Tarihin Bilinmeyenleri (En Garabet Hanedan; Habsburglar)

     Akraba evliliğinin alt sınıflara özgü olduğunu sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Aslında, bu kralların sporudur.      Avrupa’daki tüm kraliyet aileleri, reality show düşkünlerini bile irkiltecek bir akraba evlilikleri programına dahillerdi. Bunun bedelini de ödediler, tabii kaç kraliyet ailesi kaldı ki geriye? Ama önce neseplerini tahammül edilemeyecek ölçüde kirlettiler. Beyaz atlı prensle...

Tarihin Bilinmeyenleri (Gerçek Jekyll & Hyde)

     On dokuzuncu yüzyılın en dikkat çekici edebi yaratığı, on sekizinci yüzyıl İskoçyasının en olmadık suçlusuna dayanıyor…      1886’da, İskoçya’nın en tanınmış edebiyatçısı Robert Louis Stevenson, dünyayı ünlü hikayesi Dr. Jekyll ve Bay Hyde’la tanıştırdı. Saygın bir doktorun, tehlikeli bir suçlu ve bir çılgına dönüşmesi hakkında, artık çok klişeleşmiş olan kişilik...

Tarihin Bilinmeyenleri (Kısa Kısa)

     DÜNYA KÜÇÜK      Kendisinden önceki ve sonraki çoğu yazar gibi, Geoffrey Chaucer’ın da gündüzleri çalıştığı başka bir işi vardı. İngiltere Kraliyet Sarayı’nda memur olarak çalışırken, Kral III. Edward’ın torunu ve Prens Gaunt’lu John’un kızı Philippa’yla arkadaş oldu. Philippa Chaucer’ın ilgi alanlarından birinin denizcilik olduğunu fark etti. Bu...

Tarihin Bilinmeyenleri (Büyük İskoç)

     Alexander Graham Bell sağırlar konusunda yaptığı çalışmasıyla anılmak istemişse de, biz onu telefonun mucidi olarak tanırız. Alexander, 1847’de İskoçya-Edinburgh’da doğmuştur. Büyük babası kekemelere yardımcı olan bir konuşma terapistiydi. Bell’in dedesi, sağırlara nasıl ses çıkaracaklarını öğreten resme dayalı bir sistem olan ‘görsel konuşmayı’ icat etmişti...

Tarihin Bilinmeyenleri (Hamilton Davası)

     İşte size politikacıların hiç değişmediğinin ispatı.      Bugün Amerikalılar, adi politikacılar ve onların skandallarından bıkıp usanmış durumdalar. Amerikan anayasasının taslağını hazırlayanlara benzer liderleri özlüyorlar. Durun, durun o kadar acele etmeyin…      Büyük vatansever      Alexander Hamilton, Amerika’nın en büyük kurucularından biridir. Amerika’nın kuruluşuna...

Tarihin Bilinmeyenleri (1844’de Atlantik Üzerinde Bir Uçuş Mu? Yok Ya!)

     Sıcak havanın şaşırtıcı gücünü ispatlayan olağanüstü bir hikaye.      13 Nisan 1844’de New York Sun gazetesi ilk balonun Atlantik’i geçtiğini duyurdu. Anlatılana göre Monck Mason adındaki bir adam ve mürettebatı, İngiliz Kanalı’nı geçmek istemiş ama güçlü bir rüzgâra yakalanınca kendilerini Güney Carolina’da bulmuşlardı. Hikâyede bu öncü balon, safra kullanımı üzerine...

Tarihin Bilinmeyenleri (Küfü Parçalamak; Penisilinin Keşfi)

     En yakın rakibi, günün en sıcak saatlerinde 8 kilometrelik trafik sıkışıklığında oturabilmemize olanak veren vulkanize kauçuğun keşfidir. Bu, gerçekten çok eğlenceli olsa da, bir bakterinin elinde kokuşarak ölmemek her zaman bir numaradır.      Şaşırmayın, yirminci yüzyılın başlarına kadar insanların bakteri kaynaklı bir rahatsızlıktan kokuşarak ölmeleri gayet ciddi bir olasılıktı. On...

Tarihin Bilinmeyenleri (O Bir Gaz)

     Az maharet ve bol sıcak havayla on sekizinci yüzyıl mucitleri ayaklarını gerçekten yerden kestiler.      On sekizinci yüzyıl mucitleri çok miktarda, normal havadan hafif bir şeye -örneğin sıcak havaya- ağır bir şeyler iliştirmeye başladılar. Sıcak hava balonları 1709’da bir Brezilyalı vaiz ve mucit olan Bartolomeu Lourenço Gusmo tarafından keşfedilmiş olabilir. Ama insanların uçması...

Tarihin Bilinmeyenleri (Büyük Bir Geri Atılım)

     Çin çelik işine girer ve bunu “Büyük bir atılım” olarak adlandırır.      1950’lerin ortalarında Çin’in başkanı Mao Tse-Tung geri kalmış bir ülkenin lideri olduğunu fark etti. İngiltere’ye, Fransa’ya, Amerika ve Sovyetler Birliği’ne baktı ve oralara kıyasla • Çin’in çok geride kaldığı bir alan fark etti, çelik üretimi. Çin modern bir ülke haline...

Tarihin Bilinmeyenleri (Immanuel Kant Komediyi Deniyor)

     Büyük bir filozof sizi güldürmeye çalışıyor.      Filozof Immanuel Kant, insanoğlunun gerçeğin nihai doğasını asla kavrayamayacağını iddia ettiğinde, felsefenin çehresini sonsuza dek değiştirdi. En azından, böyle olduğu söylenir. Bööhhh…      Kant gerçeğin yapısı üzerine akıl yürütmediği zamanlarda kafasını gülme konusuna yorardı. Yargının Eleştirisi’nde “Gülmek, bastırılan...

Tarihin Bilinmeyenleri (Anna ve Kral Gerçek mi, Yoksa Hayal Ürünü mü?)

     Holywood onu romantik bir kadın kahraman olarak canlandırdı. Yoksa sadece dikkat çekmek için yalanlar kıvıran biri miydi?      İlk önceleri buna inanmak istemedik. Yoksa Anna Leonowens, Kral ve Ben’in kahramanı, tapılası Deborah Kerr ve heyecanlı Jodie Foster’ın canlandırdığı, Siyam kralını ehlileştiren inatçı mürebbiye Anna ahlaksız bir yalancı mıydı? Gerçekler ve uydurmacalar...

Tarihin Bilinmeyenleri (Polonya Fıkrası Değil)

     İngilizlerin Ultra projesiyle ilgili az bilinen bir gerçek de, işin önemli kısmının İngilizler yerine Polonyalılar tarafından yapılmış olmasıdır. 1930’lar boyunca Polonya hükümetinin Almanlar hakkında haklı sayılabilecek karanlık görüşleri vardı ve Marian Rejewski, Jerzy Rûzycki ve Henryk Zygalski’yi Enigma şifresini kırmak üzere görevlendirdiler. Ekip, eski moda yöntemler...

Tarihin Bilinmeyenleri (Antik Dünyanın Yedi Harikası)

     Eski dünyanın harikalarının nesi harika diye merak ediyorduk, bu yüzden biraz araştırma yaptık. İste yapılış sıralarına göre harikalar:      (1) Büyük Gize Piramidi      Nerede: Mısır’da, Kahire büyükşehir alanı içinde.      Kim inşa ettirdi ve neden: Firavun Khufu kendi mezarı olarak yaptırdı.      Ne zaman: MÖ 2500 civarlarında.      Ayrıntılar: Yedi harikanın en eski ve hâlâ ayakta...

Sigara Hakkında Her Şey-45 (Alışkanlıklardan Vazgeçmek-18)

     Kendinizi Kandırmayın!      Sigarayı bırakmaya karar verirken, şunları göz önüne alın: * Hayatınız boyunca pek çok problemle karşılaştınız ve bunları kendi akıl, mantık ve iradenizle çözdünüz. * Her gün pek çok şeye göğüs germeye devam ediyorsunuz ve başarıyorsunuz. * Kendi kararlarınızı kendiniz veriyorsunuz, amaçlarınızı kendiniz belirliyorsunuz. Sigaraya da kendiniz başladınız, unuttunuz...

Tarihin Bilinmeyenleri (İsraf Abidesi: Magınot Hattı)

     En iyi saldırı, iyi bir savunmadır ama kötü savunma berbat bir şeydir.      Maginot hattının ne kadar lüzumsuz olduğunu anlamak için önce Zaman Makinesi’ne binip tarihi 21 Şubat 1916’ya ayarlamamız gerekiyor. O gün Alman birlikleri Meuse nehri boyunca Verdun’a saldırmaya başladılar. Gerekçeleri (yani süren savaş ve bir yere saldırmaları gereği dışında) Alman General Erich von...

Sigara Hakkında Her Şey-44 (Alışkanlıklardan Vazgeçmek-17)

     Bağımlılığınızı Gözden Geçirin:      İşte; Sigara tiryakilerinin en çok duyduğu cümleler, sorular ve verdikleri cevaplar:      Hiç sigara içip de aşağıdaki soruları ya da uyarıları duymayan var mıdır? * Eğer sigarayı bırakırsan daha iyi tat alırsın!    Belki olabilir. Ama ben gene de tat alabiliyorum. Ayrıca lokantalarda her tabaktan sonra sigara içenlere bakılırsa tek tat alabilen ben...