EtiketBeydebâ masalları

İlâz, Bilâz ve İraht

İ

     Hükümdar Debşelim, filozof Beydebâ’ya dedi ki:      “Bu hikâyeyi de dinledim. Şimdi hükümdarın saltanat ve devletini neyle koruyacağına dair bir misal ver! İşin kıvamının esneklik, mertlik, cesaret yahut efendilikle sağlandığını anlat!”      Beydebâ aldı sözü:      “Hükümdarın devlet ve saltanatını koruması için gerekli olan en mühim nitelik, esnek ve soğukkanlı davranmaktır. Bu...

Maymun İle Kaplumbağa

M

     Hükümdar Debşelim, filozof Beydebâ’ya dedi ki:      “Bu hikâyeyi dinledim… Şimdi anlat bakalım, dileği peşinde epey koştuktan sonra ona tam kavuştuğu anda kaybeden kişinin hikâyesini.”      Filozof: “İnanın hükümdarım, bir amaç peşinde sürekli koşmak, onu elde ettikten sonra korumaktan daha kolaydır. İsteğine kavuştuktan sonra elinden kaçıran adam, kaplumbağanın başına gelen...

Baykuş ve Kargalar

B

     Hükümdar Debşelim, filozof Beydebâya dedi ki:      “Canı gönülden dost olup el birliği yapanların hikâyesini dinledim. Haydi, anlat bana yalvarıp yakarsa da kendisine inanılmayacak, hilesine kanılmayacak düşmanın hikâyesini.”      Filozof Beydebâ aldı sözü:      “Kin ve adavetten vazgeçmeyen düşmana kananlar baykuşların kargalardan çektiğini çeker!”      Debşelim merakla sordu:      “Nedir...

Tasmalı Güvercin

T

     Padişah Debşelim, filozof Beydebâ’ya dedi ki:      “Bir yalancının iki eski dostu birbirinden nasıl koparttığına ve ettiğinin yanına kâr kalmadığına dair anlattıklarını dinledim… Şimdi uygun görürsen, “birbirlerine gönülden bağlı arkadaşların nasıl tanıştıklarını ve aralarında ne tür bir yarar ilişkisinin ortaya çıktığını anlat.”      Aldı sözü Beydebâ:      “Akıllı kişi...

Dimne’nin Durumunun Araştırılması

D

     Kral Debşelim bilge Beydebâ’ya dedi ki:      “Hilede uzmanlaşmış bir ispiyoncunun koğuculuk ederek iki dost arasındaki köklü sevgiyi nasıl bozduğunu anlattın. Şimdi söyle bakalım, Şetrebe’nin ölümünden sonra Dimne’nin akıbeti ne oldu? Arslan ona öküz hakkında ne düşündüğüne ve ispiyonculuk günahını niçin yüklendiğine dair sorular yöneltince Dimne ne mazeret ileri sürdü...

Aslan İle Dimne

A

     Dimne kalkıp arslanın huzuruna varır. Yüzünü yerlere sürerek selam verir. Arslan yanındakilerden birine sorar:      “Kim bu?”      “Falan oğlu falan…” diye anlatırlar. Arslan;      “Babasını tanırdım onun!” der ve Dimne’ye yönelir ve sorar:      “Nerelerdesin?” Dimne cevap verir:      “Bir iş çıkar da hükümdara bedenim ve fikrimle hizmet ederim diye zât-ı âlîlerinin kapısında...

Başkasının İşine Karışma

B

     İnsan kendini ilgilendirmeyen bir söze veya işe karışırsa başına tıpkı maymuna dülgerden gelen belalar gibi nice felaketler gelecektir!      Dimne;      “Nasıl, hangi bela?” deyince Kelile anlatır öyküyü.      “Anlatırlar ki maymun, bir dülgerin ağaca çıkıp dalları biçtiğini, bir arşınlık budamadan sonra gövdeye kama soktuğunu görür. Bu garip iş maymunun hoşuna gider. Bir kenara gizlenir ve...

Beydebâ (Kelile ve Dimne) Masalları Hakkında

B

     Kelile ve Dimne, tarih boyunca en çok okunan, çevrilen ve uyarlaması yapılan üç beş kitap arasındadır. Temel konusu ahlak ve siyasettir.      Eserin özü, hükümdar ile aristokrat bir aydın arasında vuku bulması temenni edilen düşünce alışverişi sohbetleridir. Otorite kaynağına yakınlık uzaklık, otoritenin devamını sağlayan temel ilkeler, halk-hükümdar ilişkisi, hükümdar-vezir ilişkileri...